Chính phủ đề xuất nâng tiền đặt trước đấu giá đất lên đến 50% - Thanh Niên

Chính phủ đề xuất nâng tỷ lệ tiền đặt trước lên thành từ 20 - 50% giá khởi điểm trong đấu giá quyền sử dụng đất để giao đất ở cho cá nhân.

Sáng 19.10, tiếp tục chương trình kỳ họp thứ 2 Quốc hội khóa XVI, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng trình bày tờ trình dự án luật Đấu giá tài sản (sửa đổi).

Nâng tiền đặt trước, ngăn chặn "cò mồi"

Theo tờ trình, dự thảo luật chỉ yêu cầu niêm yết tại UBND cấp xã đối với tài sản là bất động sản; đồng thời nâng tỷ lệ tiền đặt trước lên thành từ 20 - 50% giá khởi điểm trong đấu giá quyền sử dụng đất để giao đất ở cho cá nhân.

Dự thảo cũng bổ sung quy định người tham gia đấu giá đã nộp hồ sơ, tiền đặt trước hợp lệ và tham dự phiên đấu giá thì được coi là đã đồng ý trả giá với giá ít nhất bằng với giá khởi điểm nhằm hạn chế tình trạng "cò mồi", người không có nhu cầu mua thực sự nhưng vẫn tham dự đấu giá để trục lợi.

Đồng thời, quy định thủ tục đấu giá rút gọn theo hướng đơn giản, thuận lợi hơn đối với một số tài sản đấu giá có giá khởi điểm nhỏ hoặc phải xử lý nhanh; bổ sung quy định đấu giá bằng hình thức trực tuyến trên Hệ thống đấu giá trực tuyến đối với một số loại tài sản.

Về chế tài xử lý đối với người trúng đấu giá trong một số trường hợp, dự thảo luật bổ sung quy định cấm tham gia đấu giá quyền sử dụng đất ở đối với cá nhân trúng đấu giá nhưng "bỏ cọc" trên cơ sở luật hóa các quy định của Nghị quyết số 66.11/2026/NQ-CP.

Điều này nhằm góp phần khắc phục tình trạng tham gia đấu giá nhằm mục đích trục lợi, gây ảnh hưởng xấu đến thị trường bất động sản.

Dự thảo còn bổ sung chế tài người trúng đấu giá có hành vi vi phạm quy định của luật Đấu giá tài sản hoặc pháp luật có liên quan dẫn đến kết quả đấu giá bị hủy thì không được nhận lại khoản tiền đặt cọc để đảm bảo việc thực hiện nghĩa vụ bồi thường thiệt hại do kết quả đấu giá bị huỷ.

Mức tối đa 50% là tương đối cao

Trình bày báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho hay, về tiền đặt trước và xử lý tiền đặt trước, mức tối đa 50% là tương đối cao, có thể tác động đến khả năng tiếp cận đấu giá, chi phí vốn và mức độ cạnh tranh.

Do đó, đề nghị bổ sung số liệu, đánh giá cụ thể về tình trạng trả giá cao nhưng không thực hiện nghĩa vụ thanh toán, hiệu quả của việc tăng tiền đặt trước; đồng thời làm rõ căn cứ lựa chọn mức từ 20 - 50% và tiêu chí để lựa chọn mức cụ thể trong khoảng này, bảo đảm tương xứng giữa yêu cầu phòng ngừa vi phạm và cạnh tranh trong đấu giá tài sản.

Về hủy kết quả đấu giá, hậu quả pháp lý và bảo vệ người mua được tài sản đấu giá ngay tình, cơ quan thẩm tra đề nghị cần xác định rõ phạm vi bảo vệ người mua ngay tình trong trường hợp đã thanh toán đầy đủ, nhận tài sản hoặc đăng ký quyền sở hữu, quyền sử dụng nhưng sau đó kết quả đấu giá bị hủy...

Đồng thời, cần bổ sung hậu quả pháp lý tương ứng đối với trường hợp người có tài sản đấu giá hủy giao kết, hủy bỏ hợp đồng mua bán, không phê duyệt hoặc hủy quyết định phê duyệt kết quả trúng đấu giá.

Tiếp tục hoàn thiện cơ chế xác định người trả giá liền kề, nhất là trường hợp có từ 2 người trở lên cùng trả một mức giá trong đấu giá bằng bỏ phiếu hoặc đấu giá trực tuyến.

Cạnh đó, cần có tiêu chí khách quan để xác định thứ tự ưu tiên, như thời điểm trả giá hoặc dữ liệu kỹ thuật có thể kiểm chứng; trường hợp không thể xác định thì có thể áp dụng cơ chế bốc thăm công khai, bảo đảm minh bạch và hạn chế tranh chấp.