Chợ truyền thống TPHCM: Vì sao có nơi đóng sạp, nơi sức mua vẫn tăng?

Theo báo cáo đánh giá tình hình ngành công thương 9 tháng của Sở Công thương TPHCM, sức mua tại các chợ trên địa bàn TPHCM nhìn chung “tương đối ổn định, tăng giảm tùy thời điểm và khu vực”.

Chợ nơi đắt, nơi ế! 

Trong đó, tại một số chợ khu vực trung tâm như Bến Thành, Minh Phụng, Bình Đông, Tân Mỹ, Phú Nhuận, Đức Nhuận, Tân Định…, sức mua nhìn chung ổn định hoặc tăng khoảng 10%. Mức tăng chủ yếu tập trung ở nhóm lương thực, thực phẩm thiết yếu.

Theo Sở Công thương, một trong những yếu tố tác động là việc nhiều địa phương đẩy mạnh dọn dẹp lòng đường, vỉa hè, sắp xếp lại hoạt động buôn bán tự phát. Khi hàng rong và các điểm kinh doanh không chính thức được chấn chỉnh, một bộ phận người dân quay trở lại mua sắm trong chợ.

Tại các chợ gần khu vực trường đại học như Thủ Đức, Bình Lợi Trung, Phú Thọ Hòa, Bình Dương, mãi lực cũng tăng so với tháng 7 và 8. Sinh viên, học sinh trở lại trường kéo theo nhu cầu nhập hàng của bếp ăn công nghiệp, nhà hàng, quán ăn, qua đó tác động đến sức mua tại chợ.

Trong khi đó, tại nhóm chợ ven biển như Vũng Tàu, Phước Thắng, Bình Châu, Long Hải, lượng khách đã trở lại mức bình thường. Riêng vào cuối tuần, lượng khách tăng khoảng 20-30%. Tuy nhiên, bức tranh này không phản ánh toàn bộ hệ thống chợ TPHCM.

Trước đó, báo Dân trí đã có loạt bài phản ánh tình trạng buôn bán ế ẩm, tiểu thương đóng sạp tại các chợ như Bà Chiểu, An Đông, Bầu Cát… Trao đổi với phóng viên, đại diện Sở Công Thương cho biết, qua khảo sát của sở cho thấy tỷ lệ lấp đầy quầy, sạp bình quân toàn hệ thống chợ chỉ đạt 65,1%. Đáng chú ý, 44,4% số chợ được khảo sát có quầy, sạp ngừng kinh doanh. Nguyên nhân khiến tiểu thương đóng sạp, ngừng kinh doanh đến từ cả yếu tố khách quan và chủ quan.

Một trong những vấn đề đáng chú ý là lực lượng tiểu thương tại chợ ngày càng lớn tuổi, trong khi thiếu thế hệ kế thừa tiếp nối việc kinh doanh. Cùng với đó, hành vi tiêu dùng thay đổi nhanh khi siêu thị, cửa hàng tiện lợi và thương mại điện tử ngày càng phát triển. Kết quả khảo sát cho thấy 71,1% số chợ chịu tác động cạnh tranh từ các kênh phân phối hiện đại.

Trong khi đó, lượng khách mua sắm trực tiếp tại chợ có xu hướng giảm. Khó khăn nội tại của tiểu thương như chi phí mặt bằng, vốn và sức mua giảm cũng ảnh hưởng đáng kể đến hoạt động kinh doanh, với 60,8% số chợ chịu tác động.

Hạ tầng xuống cấp là một yếu tố khác. Tùy tiêu chí khảo sát, tỷ lệ chợ gặp vấn đề về hạ tầng dao động khoảng 35-42,3%, làm giảm sức hút đối với người mua.

Siêu thị, thương mại điện tử tăng tốc

Trong khi một bộ phận chợ truyền thống gặp khó, các kênh bán lẻ hiện đại tiếp tục duy trì đà tăng trưởng.

Theo Sở Công Thương, mãi lực tại hệ thống siêu thị tương đối ổn định, doanh thu duy trì tăng trưởng tốt, nguồn hàng đầy đủ, không xảy ra tình trạng thiếu hàng hoặc đứt gãy nguồn cung.

Hiện TPHCM có 405 chợ, 67 trung tâm thương mại, 303 siêu thị và khoảng 3.653 cửa hàng tiện lợi. Trong 9 tháng, thành phố có thêm 3 siêu thị và 1 trung tâm thương mại. 

Đáng chú ý, thương mại điện tử tiếp tục mở rộng quy mô. Doanh thu thương mại điện tử trên địa bàn 9 tháng ước đạt khoảng 131.632 tỷ đồng, chiếm khoảng 8,9% tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng, tăng khoảng 35,2% so với cùng kỳ. 

Theo Sở Công Thương, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng 9 tháng ước gần 1,49 triệu tỷ đồng, tăng 13,8%. Riêng bán lẻ hàng hóa ước đạt khoảng 694.900 tỷ đồng, tăng 17,2%.

"Trong các tháng cuối năm, dự báo hoạt động thương mại - dịch vụ tiếp tục xu hướng tăng trưởng tích cực và có khả năng tăng tốc vào các tháng 11 và 12. Nhu cầu mua sắm hàng hóa phục vụ cuối năm, các chương trình khuyến mại, kích cầu tiêu dùng, hoạt động du lịch, lưu trú, ăn uống, vui chơi giải trí và nhu cầu chuẩn bị hàng hóa phục vụ Tết Nguyên đán 2027 sẽ là những động lực quan trọng thúc đẩy thị trường", Sở Công thương TPHCM cho hay.