Qua các buổi diễn tập, nhiều xã, phường trên địa bàn Hà Nội được kiểm tra khả năng phối hợp của lực lượng chức năng cũng như kỹ năng phòng cháy, thoát nạn và xử lý đám cháy của người dân ngay từ những phút đầu.
Tại nhà ở nhiều căn hộ số 63/175 ngõ Thịnh Quang, tổ dân phố số 22, phường Đống Đa, tình huống giả định xảy ra chập điện tại đèn chiếu sáng khu vực để xe tầng 1. Tàn lửa rơi xuống giấy, rác bên dưới, bén sang xe máy. Sau khoảng 5-7 phút, đám cháy phát triển lớn do khu vực chứa xăng, dầu, nhựa, cao su, đệm mút; khói và khí độc nhanh chóng lan theo cầu thang bộ lên các tầng trên. Ba người được giả định mắc kẹt trong nhà, trong khi tòa nhà 9 tầng chỉ có một cầu thang bộ.
Gần 100 người thuộc các lực lượng và người dân phường Đống Đa tham gia xử lý tình huống. Ngay khi phát hiện cháy, người dân hô hoán, báo động và gọi số 114. Công an phường nhanh chóng có mặt; các tổ chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ, cấp cứu, bảo đảm an ninh, trật tự và hậu cần được triển khai. Lực lượng tại chỗ cắt điện, sử dụng bình chữa cháy và máy bơm khiêng tay để dập lửa, đồng thời tiếp cận, đưa người mắc kẹt ra ngoài. Dân phòng, đoàn viên thanh niên di chuyển xe máy, hàng hóa để hạn chế cháy lan; lực lượng công an và bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở chốt chặn, phân luồng, tạo lối cho xe chữa cháy. Một số người dân chung quanh cũng mang bình chữa cháy của gia đình đến hỗ trợ. Theo kịch bản, sau khoảng 30 phút, đám cháy được khống chế và dập tắt hoàn toàn; người bị nạn được đưa ra ngoài, sơ cấp cứu kịp thời.
Với nhà ở nhiều căn hộ, nếu cháy xảy ra tại khu vực để xe, khói và lửa có thể chặn lối cầu thang bộ, khiến người ở các tầng trên nhanh chóng rơi vào tình thế nguy hiểm. Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường Đống Đa Nguyễn Hoàng Hà, người trực tiếp chỉ huy diễn tập cho biết: “Phòng cháy, chữa cháy không thể chỉ trông chờ vào lực lượng chuyên nghiệp; người dân, tổ dân phố và lực lượng tại chỗ phải chủ động phối hợp, phòng ngừa, xử lý ngay từ khi đám cháy mới phát sinh”.
Không chỉ tại khu dân cư, yêu cầu chủ động phòng cháy, chữa cháy cũng được đặt ra tại các cơ sở sản xuất, kinh doanh. Chiều 30/9, Ban Chỉ đạo diễn tập phương án chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ xã Phú Nghĩa tổ chức luyện tập tại Công ty TNHH Sản xuất mây tre đan Ngọc Sơn, xóm Đầm Bung, thôn Phú Vinh. Tại hiện trường, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Trần Văn Sơn trực tiếp kiểm tra, rà soát và phân công nhiệm vụ, bảo đảm từng lực lượng, cá nhân nắm rõ vị trí, phần việc. Các lực lượng sau đó thực hành theo tình huống giả định, phối hợp chữa cháy, cứu người, cứu tài sản, bảo đảm an ninh, trật tự và thực hiện các nhiệm vụ liên quan. Sau buổi luyện tập, Ban Chỉ đạo tổ chức rút kinh nghiệm, xác định những nội dung cần điều chỉnh trước cuộc diễn tập chính thức. Ông Sơn cho biết, yêu cầu quan trọng là các lực lượng phải chủ động nắm rõ nhiệm vụ, phương tiện, vị trí tập kết và trình tự phối hợp để có thể xử lý nhanh khi xảy ra sự cố thực tế, hạn chế thiệt hại.
Thực tế tại Phú Nghĩa và Đống Đa cho thấy, từ phân công lực lượng, kiểm tra phương tiện đến xử lý người mắc kẹt, di chuyển tài sản, phân luồng giao thông và bảo đảm lối cho xe chữa cháy tiếp cận, mỗi khâu đều cho thấy vai trò quan trọng của lực lượng tại chỗ và người dân. Qua diễn tập, những điểm yếu cũng được nhận diện trước khi xảy ra sự cố. Lối thoát bị cản trở, sử dụng bình chữa cháy không đúng cách, không biết gọi báo cháy hoặc lựa chọn đường thoát nạn không phù hợp đều có thể làm chậm quá trình cứu người.
Ông Nguyễn Văn Sơn, chủ cơ sở mây tre đan Ngọc Sơn chia sẻ: “Cơ sở của tôi có nhiều vật liệu dễ cháy cho nên buổi luyện tập rất hữu ích. Chúng tôi biết cách sử dụng bình chữa cháy, xác định lối thoát nạn và phối hợp xử lý tình huống trước khi lực lượng chức năng đến”.
Một cuộc diễn tập có thể kết thúc sau vài chục phút, nhưng ý thức phòng cháy cần phải được duy trì mỗi ngày. Bởi khi sự cố xảy ra, khoảng thời gian từ lúc phát hiện khói, phát tín hiệu báo động đến khi lực lượng chuyên nghiệp có mặt chính là thời gian mà kiến thức, kỹ năng và sự chủ động của người dân có thể quyết định việc hạn chế thiệt hại.
MINH MINH