Một hộ kinh doanh bán hàng tại Hà Nội - Ảnh: NAM TRẦN
Nhiều bạn đọc thắc mắc chủ cửa hàng, tiệm bánh hay xưởng sản xuất nhỏ có phải tham gia bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế hay không.
Theo Bảo hiểm xã hội Việt Nam, chủ hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh sẽ thuộc diện tham gia bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế bắt buộc theo lộ trình, tùy phương pháp nộp thuế và mức doanh thu.
Cụ thể, từ ngày 1-7-2025, quy định áp dụng đối với chủ hộ kinh doanh nộp thuế theo phương pháp kê khai. Từ ngày 1-1-2026, đối tượng thuộc diện là chủ hộ kinh doanh có doanh thu kê khai trên 1 tỉ đồng/năm (diện phải nộp thuế theo Nghị định 141/2026).
Theo lộ trình, từ ngày 1-7-2029, tất cả chủ hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh còn lại sẽ thuộc diện tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc. Tuy nhiên, quy định này không áp dụng đối với chủ hộ kinh doanh đang hưởng lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội hằng tháng hoặc đã đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định.
Việc triển khai theo lộ trình, theo bảo hiểm xã hội, giúp các hộ kinh doanh nhỏ lẻ có thêm thời gian chuẩn bị trước khi chính thức tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc. Trước ngày 1-7-2029, các chủ hộ kinh doanh có doanh thu từ 1 tỉ đồng/năm trở xuống vẫn có thể tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện để tích lũy thời gian đóng.
Theo quy định, mức đóng hằng tháng bằng 29,5% tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế. Trong đó, 22% đóng vào quỹ hưu trí - tử tuất, 4,5% đóng vào quỹ bảo hiểm y tế và 3% đóng vào quỹ ốm đau, thai sản.
Cán bộ Bảo hiểm xã hội Hà Nội hướng dẫn chủ hộ kinh doanh tham gia hệ thống an sinh xã hội để có cơ hội hưởng lương hưu - Ảnh: HÀ QUÂN
Để thuận lợi, chủ hộ kinh doanh được lựa chọn mức lương làm căn cứ đóng. Mức thấp nhất bằng mức tham chiếu, và mức cao nhất bằng 20 lần mức tham chiếu. Hiện mức tham chiếu bằng mức lương cơ sở là 2,53 triệu đồng mỗi tháng.
Như vậy, mức đóng thấp nhất là 29,5% x 2,53 triệu đồng = 746.350 đồng/tháng. Mức đóng cao nhất là 29,5% x 20 x 2,53 triệu đồng = 14,927 triệu đồng/tháng.
Người tham gia có thể lựa chọn phương thức đóng hằng tháng, 3 tháng hoặc 6 tháng một lần.
Chủ hộ kinh doanh có thể đăng ký tham gia bảo hiểm xã hội theo một trong hai hình thức: nộp hồ sơ thông qua hộ kinh doanh hoặc nộp trực tiếp cho cơ quan bảo hiểm xã hội.
Các chế độ khi đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc - Đồ họa: TẤN ĐẠT
Theo Bộ luật Lao động 2019, tuổi nghỉ hưu của người lao động trong điều kiện bình thường tăng từ 60 lên 62 tuổi với nam, và từ 55 lên 60 tuổi với nữ. Từ năm 2021, mỗi năm tăng thêm 3 tháng với nam và 4 tháng với nữ cho tới khi nam đủ 62 tuổi vào năm 2028, nữ đủ 60 tuổi vào năm 2035.
Như vậy đến năm 2027, tuổi nghỉ hưu của nam là 61 tuổi 9 tháng, còn với nữ là 57 tuổi 4 tháng. Người tham gia bảo hiểm xã hội cần biết thời điểm hưởng lương hưu là ngày đầu tiên của tháng liền kề sau thời điểm nghỉ hưu.
Đề xuất hộ kinh doanh được tính thuế theo tỉ lệ trên doanh thu ngay năm nayDoanh nghiệp, hộ kinh doanh có doanh thu đến 10 tỉ đồng/năm có thể được chọn tính thuế theo tỉ lệ trên doanh thu hoặc trên lợi nhuận ngay trong kỳ tính thuế năm 2026.