Chiều 20/10, thảo luận tại tổ 2 về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đề nghị cơ quan soạn thảo, cơ quan thẩm tra rà soát kỹ các nội dung sửa đổi, đánh giá đầy đủ tác động chính sách, bảo đảm tính đồng bộ, khả thi và ổn định lâu dài của hệ thống pháp luật.
Theo Chủ tịch Quốc hội, sửa luật là cần thiết để tháo gỡ vướng mắc về thủ tục đầu tư, giá điện, mua bán điện trực tiếp và phát triển điện gió ngoài khơi. Tuy nhiên, Luật Điện lực số 61/2024/QH15 mới có hiệu lực từ ngày 1/2/2025, trong khi phạm vi sửa đổi lần này tương đối rộng.
Chủ tịch Quốc hội lưu ý cần cân nhắc kỹ để tránh xáo trộn chính sách, làm tăng chi phí tuân thủ của doanh nghiệp hoặc tạo khoảng trống pháp lý khi văn bản hướng dẫn chưa được ban hành kịp thời. Cơ quan soạn thảo cần xác định rõ nội dung nào cần tháo gỡ ngay, nội dung nào nhằm thiết lập nguyên tắc vận hành mới.
Theo Chủ tịch Quốc hội, khi quyết định đầu tư, doanh nghiệp quan tâm đến mặt bằng, đất đai, nguồn nhân lực và khả năng cung cấp điện ổn định. Trong bối cảnh Việt Nam thu hút đầu tư công nghệ cao, thúc đẩy kinh tế xanh, nguồn điện sạch và khả năng cung ứng điện có vai trò quan trọng đối với môi trường đầu tư.
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu tại phiên thảo luận. (Ảnh: Media Quốc hội)
Đề cập đến cơ chế giá điện và phân bổ rủi ro, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh đây là một trong những nội dung được quan tâm nhất của dự án Luật, có tác động trực tiếp đến Nhà nước, doanh nghiệp và người dân.
Theo Chủ tịch Quốc hội, nếu quy định giá hợp đồng mua bán điện phải bảo đảm thu hồi đầy đủ chi phí đầu tư, chi phí tài chính, vận hành, nhiên liệu và lợi nhuận hợp lý thì dễ dẫn đến cách hiểu Nhà nước, bên mua điện hoặc người sử dụng điện phải bảo đảm kết quả tài chính cho nhà đầu tư. Vì vậy, cần làm rõ nguyên tắc hình thành giá điện trên cơ sở chi phí hợp lý, hợp lệ, hiệu quả đầu tư, mức độ rủi ro và điều kiện thị trường.
Chủ tịch Quốc hội cho rằng giá điện cần bảo đảm lợi nhuận hợp lý để thu hút đầu tư, nhưng không thể thiết kế cơ chế theo hướng chuyển toàn bộ rủi ro đầu tư, kinh doanh sang Nhà nước hoặc người sử dụng điện.
Quang cảnh phiên họp tổ. (Ảnh: Media Quốc hội).
Với phương án xóa bỏ bù chéo giá điện và áp dụng giá điện theo thời gian sử dụng đối với hộ sinh hoạt, Chủ tịch Quốc hội đề nghị đánh giá tác động bằng những kịch bản cụ thể.
Cơ quan soạn thảo cần làm rõ hóa đơn tiền điện của từng nhóm hộ có thể thay đổi ra sao, đồng thời tính toán ảnh hưởng đến chi phí sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.
Đối với các đối tượng chính sách, hộ nghèo, hộ có hoàn cảnh khó khăn, cần nghiên cứu cơ chế hỗ trợ trực tiếp từ ngân sách nhà nước, tách bạch với cơ chế hình thành giá điện.
Chủ tịch Quốc hội cũng lưu ý yêu cầu bảo đảm tính chính xác, minh bạch của hệ thống đo đếm điện năng, để người dân có thể kiểm tra, giám sát lượng điện sử dụng và số tiền phải thanh toán.
Nhấn mạnh vai trò thiết yếu của điện đối với đời sống và phát triển kinh tế - xã hội, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho rằng, chính sách điện lực phải hướng đến mục tiêu bảo đảm người dân được tiếp cận nguồn điện an toàn, ổn định, với giá hợp lý.
“Dòng đường, dòng điện, dòng nước sẽ tạo ra dòng đời tươi sáng”, Chủ tịch Quốc hội nói, đồng thời nhấn mạnh vai trò của hạ tầng giao thông, nguồn nước và điện năng đối với phát triển sản xuất, nâng cao đời sống nhân dân.
Đối với các doanh nghiệp ngành điện, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu hoạt động hiệu quả, bảo đảm cân đối tài chính là cần thiết, nhưng đồng thời phải quan tâm đến lợi ích của người dân và doanh nghiệp sử dụng điện.
Chủ tịch Quốc hội đề nghị cơ quan soạn thảo, cơ quan thẩm tra tiếp tục tổng hợp đầy đủ ý kiến của các đại biểu Quốc hội tại phiên thảo luận Tổ và phiên thảo luận Hội trường để nghiên cứu, tiếp thu, chỉnh lý, hoàn thiện dự án Luật.
Theo Chủ tịch Quốc hội, Luật Điện lực có tác động trực tiếp đến an ninh năng lượng quốc gia, môi trường đầu tư, hoạt động sản xuất, kinh doanh và đời sống nhân dân. Vì vậy, việc sửa đổi phải được cân nhắc thận trọng, bảo đảm tính khả thi, đồng bộ và ổn định lâu dài.