Chứng khoán vừa nâng hạng, chuyên gia chỉ cách chọn cổ phiếu để xuống tiền

Theo các chuyên gia, thay vì chạy theo kỳ vọng dòng vốn ngoại, nhà đầu tư nên tập trung quản trị danh mục, kiểm soát đòn bẩy và lựa chọn những doanh nghiệp có nền tảng lợi nhuận tốt.

Không mua chỉ vì kỳ vọng dòng tiền ngoại

Ông Trần Thái Bình, Giám đốc cao cấp nghiên cứu và phát triển thị trường Công ty Chứng khoán OCBS, cho rằng nhà đầu tư không nên đồng nhất việc nâng hạng với khả năng tăng giá của toàn thị trường. 

Dòng vốn cơ cấu theo các bộ chỉ số có thể tạo ra biến động lớn tại một số thời điểm, nhưng sau khi các giao dịch này hoàn tất, xu hướng thị trường vẫn phụ thuộc vào dòng tiền trong nước và triển vọng kinh doanh của doanh nghiệp.

Quy mô dòng tiền từ nâng hạng cũng cần được nhìn nhận trong tương quan với thị trường. 

Ông Võ Văn Huy, Giám đốc khách hàng cao cấp Công ty Chứng khoán DNSE, cho biết đợt giải ngân đầu tiên ước khoảng 240 triệu USD, tương đương hơn 6.000 tỉ đồng, chỉ bằng khoảng 0,07% vốn hóa HoSE.

Đáng chú ý, không phải toàn bộ số tiền này đều trở thành dòng vốn mua ròng. Trong phiên cơ cấu 18-9, cầu thụ động từ rổ mới nổi ước 162-221 triệu USD, nhưng các quỹ chỉ số cận biên đồng thời bán ra khoảng 136 triệu USD. Lượng mua ròng thực tế vì vậy chỉ còn khoảng 26-85 triệu USD.

Do đó chiến lược đầu tư sau nâng hạng không nên là mua cổ phiếu chỉ vì kỳ vọng "tiền ngoại sẽ vào". Với những mã đã tăng mạnh trước và trong thời điểm nâng hạng, nhà đầu tư nên đánh giá lại mức giá hiện tại so với triển vọng lợi nhuận, thay vì mặc định dòng vốn ngoại sẽ tiếp tục đẩy giá lên.

Theo ông Bình, với cổ phiếu đã tăng mạnh và phản ánh phần lớn kỳ vọng, nhà đầu tư có thể cân nhắc chốt từng phần khi giá tiến vào vùng mục tiêu hoặc xuất hiện dấu hiệu suy yếu về thanh khoản. Cách này giúp hiện thực hóa lợi nhuận nhưng vẫn giữ được một phần vị thế nếu xu hướng tích cực tiếp tục.

Ngược lại, với cổ phiếu có nền tảng cơ bản tốt nhưng chưa tăng quá xa so với triển vọng lợi nhuận, các nhịp điều chỉnh có thể là cơ hội để tích lũy từng phần.

Sau nâng hạng, xuống tiền thế nào?

Sau một sự kiện lớn như nâng hạng, ông Huy cho rằng nhà đầu tư mới nên tránh giải ngân toàn bộ vốn trong một thời điểm. Thay vào đó, có thể chia nhỏ các lần mua và quan sát phản ứng của thị trường sau những phiên cơ cấu.

Một nguyên tắc quan trọng là không mua đuổi khi cổ phiếu tăng mạnh chỉ nhờ thông tin nâng hạng. Nhà đầu tư nên so sánh mức tăng của giá cổ phiếu với tốc độ tăng lợi nhuận dự kiến. Nếu giá đã tăng nhanh hơn đáng kể so với nền tảng lợi nhuận, biên an toàn sẽ thấp hơn.

Không phải cổ phiếu nào được FTSE mua cũng hưởng lợi như nhau. Nhà đầu tư cần xem lượng tiền các quỹ dự kiến rót vào so với thanh khoản hằng ngày của từng mã. 

• Không biết chọn cổ phiếu nào, nhà đầu tư có thể mua cả 'rổ' bằng cách này

• Cổ phiếu lao dốc vì tin đồn: Nhà đầu tư cần trả lời 3 câu hỏi trước khi vội bán

Chẳng hạn, lượng mua SSB dự kiến tương đương khối lượng cổ phiếu này được giao dịch trong khoảng 21 ngày bình thường, nên lực cầu từ các quỹ có thể tác động đáng kể đến giao dịch của SSB. 

Trong khi đó, VIC chiếm khoảng 30% tổng lượng phân bổ, đồng nghĩa đây là một trong những cổ phiếu tập trung phần lớn dòng tiền từ đợt tái cơ cấu này. Vì vậy, tác động của dòng vốn FTSE sẽ khác nhau giữa từng cổ phiếu, tùy quy mô phân bổ và thanh khoản của mỗi mã.

Nhà đầu tư cũng không nên bỏ qua yếu tố room ngoại. FTSE yêu cầu tỉ lệ room ngoại còn lại tối thiểu 20%, khiến một số cổ phiếu vốn hóa lớn như MWG, TCB hay REE chưa được đưa vào rổ. Vì vậy, vốn hóa lớn không đồng nghĩa với việc cổ phiếu chắc chắn hưởng lợi trực tiếp từ dòng tiền nâng hạng.

Bên cạnh đó, chuyên gia khuyến nghị kiểm soát đòn bẩy trong giai đoạn thị trường còn biến động. Thanh khoản tăng mạnh trong các phiên cơ cấu chưa thể hiện một mặt bằng thanh khoản mới.

Triển vọng tăng trưởng kinh tế, giải ngân đầu tư công... là những yếu tố hỗ trợ thị trường chứng khoán trong quý 4-2026. Tuy nhiên lãi suất, tỉ giá, giá dầu và áp lực đáo hạn trái phiếu là những biến số nhà đầu tư cần tính đến.