Sự chuyển dịch trong hành vi tài chính của người trẻ Trung Quốc thuộc gen Y và Z đang tạo nên một làn sóng tiêu dùng mới trên thị trường kim loại quý. Tại các sự kiện trọng đại như đám cưới, thay vì chuẩn bị những bộ kiềng, vòng hay dây chuyền vàng truyền thống, nhiều người trẻ bắt đầu ưu tiên lựa chọn vàng miếng hoặc vàng hạt để làm quà cưới và của hồi môn.
Sự thay đổi mang tính thực dụng này đang phản ánh rõ nét góc nhìn kinh tế mới: vàng trước hết phải là một tài sản sinh lời và tích lũy an toàn, thay vì chỉ phục vụ mục đích thẩm mỹ ngắn hạn.
Người trẻ Trung Quốc ngày càng chuộng vàng miếng thay vì trang sức vàng truyền thống khi làm quà cưới (Ảnh: Unsplash).
Bức tranh đối lập: Vàng trang sức lao dốc, vàng miếng bùng nổ
Kitco News trích dẫn số liệu do Hiệp hội Vàng Trung Quốc công bố, cho thấy tổng mức tiêu thụ vàng trong nửa đầu năm nay đạt 511,412 tấn, tăng nhẹ 1,23% so với cùng kỳ năm trước. Dù tổng quy mô thị trường giữ nhịp tăng trưởng, bức tranh chi tiết giữa các nhóm sản phẩm lại ghi nhận sự phân hóa kỷ lục chưa từng thấy trong nhiều năm trở lại đây.
Cụ thể, lượng tiêu thụ vàng trang sức đã giảm mạnh xuống còn 132,133 tấn, tương đương mức sụt giảm tới 33,88% so với cùng kỳ. Trái ngược hoàn toàn với đà rơi tự do của mảng trang sức, phân khúc vàng miếng và vàng xu lại chứng kiến lực mua áp đảo khi tăng vọt 28,42%, đạt mức tiêu thụ 339,336 tấn. Đây được xem là mức sụt giảm sâu nhất của vàng trang sức trong những năm gần đây, cho thấy dòng tiền đang có sự tái định vị rõ rệt.
Hiệp hội Vàng Trung Quốc lý giải rằng những đợt biến động mạnh của giá vàng đã thúc đẩy hành vi tiêu dùng chuyển dịch dứt khoát sang mục đích đầu tư. Báo cáo từ Hội đồng Vàng Thế giới (WGC) cũng chỉ ra rằng nhu cầu đầu tư hiện chiếm tới 66% tổng nhu cầu vàng trên thị trường trong nửa đầu năm - mức tỷ trọng cao nhất từng được ghi nhận trong lịch sử giao dịch.
Lối chi tiêu thực tế: Né phí gia công để tối ưu dòng vốn
Theo trang Asiae, xu hướng này bắt nguồn từ tư duy tài chính ngày càng chặt chẽ và thực tế của thế hệ trẻ. Đối với gen Z và millennials, việc bỏ ra một số tiền lớn chỉ để chi trả cho các yếu tố gia tăng hình thức bên ngoài không còn là lựa chọn khôn ngoan trong quản trị tài chính cá nhân.
Yuzitian, một phụ nữ trẻ đang chuẩn bị cho hôn lễ, chia sẻ: "Việc sắm sửa cả một bộ trang sức vàng làm quà cưới thực sự tạo ra gánh nặng tài chính quá lớn. Thay vào đó, nhận tiền mặt hoặc một miếng vàng sẽ hợp lý và kinh tế hơn rất nhiều".
Theo phân tích của người tiêu dùng trẻ, các sản phẩm trang sức vàng có thương hiệu thường bị đội giá bởi hàng loạt chi phí cộng dồn như tiền công gia công chế tác, giá trị thương hiệu và chi phí vận hành mặt bằng của các cửa hàng. Với cùng một khoản ngân sách dự chi, việc mua thẳng vàng miếng giúp người mua tiết kiệm được hàng trăm nhân dân tệ, đồng thời giữ trọn vẹn giá trị kim loại quý khi cần thanh khoản.
Hiệu ứng này nhanh chóng lan rộng trên không gian mạng với hàng chục nghìn bài thảo luận về chủ đề "đầu tư vàng định kỳ". Không ít người dùng trẻ hào hứng chia sẻ kinh nghiệm tích lũy từng lượng vàng nhỏ mỗi ngày và ghi nhận hiệu quả sinh lời rõ rệt.
Những “hạt vàng” được giới trẻ Trung Quốc tích lũy (Ảnh: ET).
Trào lưu tích "hạt vàng" và bài toán quản trị danh mục dài hạn
Bên cạnh vàng miếng truyền thống, thị trường còn ghi nhận sự bùng nổ của trào lưu tích lũy "hạt vàng" trong vài năm trở lại đây. Với trọng lượng chỉ khoảng 1 gram mỗi hạt, sản phẩm này trở thành giải pháp tiết kiệm linh hoạt khi giới trẻ có thể trích một phần tiền lương hàng tháng để mua tích trữ đều đặn thay vì giữ tiền mặt.
Đánh giá về hiện tượng này, ông Zhu Zigang, Trưởng bộ phận phân tích của Hiệp hội Vàng Quảng Đông, nhận định: "Nếu như thế hệ trước có thói quen bỏ tiền xu vào heo đất để tiết kiệm thì ngày nay, việc tích trữ các hạt vàng nhỏ đang trở thành xu hướng mới. Vàng vừa đảm nhiệm chức năng bảo toàn giá trị vừa sở hữu tiềm năng tăng trưởng tài sản theo thời gian, do đó đây là một thói quen tiêu dùng rất tích cực".
Dù vậy, chuyên gia này cũng đưa ra khuyến nghị người tiêu dùng cần giữ tâm lý thận trọng trước những biến động mạnh của thị trường. Chiến lược tối ưu nhất cho nhà đầu tư cá nhân là phân bổ thời điểm mua: chủ động gom từng lượng nhỏ khi giá điều chỉnh giảm và kiên nhẫn chờ đợi các nhịp tăng trưởng.
Xét về bản chất, vàng luôn duy trì chức năng tiền tệ vững chắc nên triển vọng dài hạn vẫn được đánh giá khả quan. Song, các chuyên gia cảnh báo người mua nên hạn chế giao dịch lướt sóng quá thường xuyên với kỳ vọng lợi nhuận ngắn hạn phi thực tế, tránh rủi ro khi thị trường đảo chiều.