Chụp ảnh từ không gian nắm bắt tình hình trên mặt đất

Tại một hội thảo tổ chức ở Hà Nội ngày 22/2, DigitalGlobe của Mỹ giới thiệu công nghệ chụp ảnh vệ tinh độ phân giải cực cao, mở rộng khả năng quan sát bề mặt Trái đất. DigitalGlobe là nhà cung cấp hình ảnh cho dịch vụ Google Earth của Google, nên công nghệ mới nhanh chóng thu hút sự chú ý từ các bộ, ngành quan tâm dữ liệu không gian. Điểm đáng chú ý nằm ở khả năng phân biệt những vật thể có kích thước nhỏ hơn 1m trên mặt đất, mức độ chi tiết được xem là rất cao trong ảnh vệ tinh. Theo DigitalGlobe, đây là công nghệ tiên tiến nhất từng được giới thiệu trong lĩnh vực này, giúp hình ảnh thu nhận từ không gian trở nên rõ ràng và hữu ích hơn. Ảnh vệ tinh độ phân giải dưới 1m có thể hỗ trợ người dùng quan sát nhiều đặc điểm trên bề mặt địa hình, thay vì chỉ nhận biết những khu vực lớn. Nhờ thông tin chi tiết, dữ liệu hình ảnh có thể phục vụ công tác theo dõi, phân tích hiện trạng và hỗ trợ các cơ quan lựa chọn phương án phù hợp. Bên cạnh công nghệ chụp ảnh vệ tinh, DigitalGlobe còn giới thiệu Crisis Event Service, một ứng dụng được triển khai từ tháng 7.2009 trên phạm vi toàn thế giới. Dịch vụ này cho phép người dùng nhanh chóng truy cập những hình ảnh được ghi nhận trước và sau khi xảy ra các thảm họa thiên nhiên. Việc đặt hai thời điểm hình ảnh cạnh nhau giúp người dùng quan sát sự thay đổi của khu vực, từ đó có thêm dữ liệu phục vụ đánh giá diễn biến và mức độ ảnh hưởng. Những hình ảnh trước thảm họa cung cấp cơ sở tham khảo về hiện trạng ban đầu, còn hình ảnh sau đó giúp nhận diện những biến đổi trên mặt đất. Thông tin này đặc biệt hữu ích khi các cơ quan cần lên kế hoạch ứng cứu khẩn cấp, đánh giá rủi ro hoặc theo dõi những khu vực tạm thời bị tác động. Dữ liệu hình ảnh cũng hỗ trợ đánh giá thiệt hại sau thiên tai, giúp các bên liên quan xây dựng chương trình phục hồi phù hợp với tình hình thực tế. Tại hội thảo, tập đoàn tư vấn quốc tế COWI của Đan Mạch tiếp tục giới thiệu nhiều công nghệ quan sát và mô phỏng địa hình từ trên cao. Một trong số đó là công nghệ quét địa hình bằng laser, cho phép xác định đặc điểm địa hình với độ chính xác tới vài cm. Phương pháp này tạo ra dữ liệu chi tiết về bề mặt khu vực, giúp người sử dụng có cái nhìn rõ hơn khi khảo sát hoặc lập kế hoạch. Mức chính xác tới vài cm mang lại giá trị đáng kể trong những công việc cần nhận biết tỉ mỉ hình dạng địa hình và sự chênh lệch giữa các vị trí. COWI cũng trình bày công nghệ bản đồ nhiệt, công cụ có khả năng xác định sự khác biệt về nhiệt độ trong phạm vi một khu vực. Khi các vùng nhiệt độ khác nhau được thể hiện trên bản đồ, người sử dụng có thể nhận biết đặc điểm riêng của từng khu vực. Từ kết quả đó, các cơ quan và đơn vị liên quan có thể xem xét, đưa ra giải pháp phù hợp với điều kiện cụ thể được thể hiện qua dữ liệu. Công nghệ hình ảnh 3D của COWI tạo thêm một cách tiếp cận trực quan đối với các bản vẽ quy hoạch đô thị. Công nghệ này chuyển hóa bản vẽ quy hoạch thành mô hình không gian ba chiều, giúp người sử dụng dễ dàng hình dung hình dáng thực tế của công trình. Thay vì chỉ xem những đường nét trên mặt phẳng, người quan sát có thể tiếp cận mô hình trực quan hơn khi đánh giá một phương án quy hoạch. Theo ông Nguyễn Tuấn Hùng, Cục trưởng Cục đo đạc và bản đồ, Bộ tài nguyên môi trường, Việt Nam chưa quyết định sử dụng những công nghệ được giới thiệu. Tuy vậy, hội thảo vẫn tạo cơ hội để các bộ, ngành tìm hiểu, xem xét và lựa chọn công nghệ nếu nhận thấy chúng phù hợp với nhiệm vụ. Các giải pháp từ DigitalGlobe và COWI cho thấy hình ảnh vệ tinh, quét laser, bản đồ nhiệt cùng mô hình 3D đang mở rộng cách con người nắm bắt tình hình mặt đất. Việc lựa chọn công nghệ cuối cùng vẫn phụ thuộc vào nhu cầu cụ thể, nhiệm vụ chuyên môn và đánh giá của từng cơ quan trong quá trình xem xét.