Từ quản lý hành chính sang quản trị dựa trên bằng chứng
Trong bối cảnh chuyển đổi số quốc gia và hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, yêu cầu đổi mới phương thức quản trị quốc gia, quản trị và chính sách công đang đặt ra cấp thiết. Các chuyên gia cho rằng, cùng với ứng dụng khoa học, công nghệ, việc chuyển mạnh sang quản trị dựa trên dữ liệu là hướng đi cần thiết, góp phần nâng cao chất lượng hoạch định và thực thi chính sách.
Các vấn đề phát triển kinh tế-xã hội cũng đang tiếp tục đặt ra yêu cầu mới đối với hoạt động quản lý nhà nước. Theo đó, các quyết định quản lý không thể chỉ dựa vào kinh nghiệm chủ quan hay tư duy mệnh lệnh hành chính truyền thống, mà cần được hỗ trợ bởi dữ liệu, bằng chứng và các công cụ phân tích hiện đại.
“Xu hướng tất yếu của quản trị công hiện đại là chuyển dịch mạnh mẽ sang phương thức kiến tạo phát triển dựa trên bằng chứng và dữ liệu. Quá trình này đòi hỏi các cơ sở đào tạo, nghiên cứu về quản trị và chính sách công phải đi đầu trong việc kiến tạo hạ tầng học thuật và công nghệ mới, cung cấp không gian thực nghiệm an toàn để kiểm chứng các kịch bản chính sách trước khi đưa vào áp dụng diện rộng”, Phó Giám đốc Học viện Hành chính và Quản trị công Bùi Phương Đình cho biết.
Nội dung này đã được các nhà khoa học, chuyên gia và nhà quản lý cùng trao đổi tại Hội thảo khoa học Chuyển đổi số trong nghiên cứu, đào tạo, bồi dưỡng về quản trị và chính sách công ngày 2/10, trong khuôn khổ Đề tài khoa học trọng điểm cấp Bộ “Nghiên cứu xây dựng Trung tâm thực tế giả định trong quản trị và chính sách công (Virtual Lab for Governance and Policy - VL4GoP) tại Học viện Hành chính và Quản trị công”.
Các tham luận, thảo luận tại hội thảo chỉ ra rằng, trong quá trình hoạch định và thực thi chính sách, khoảng cách giữa giả định lý thuyết và phản ứng thực tế của các chủ thể xã hội có thể dẫn đến những kết quả ngoài dự kiến. Trong khi đó, các phương pháp hoạch định tuyến tính truyền thống còn hạn chế trong đánh giá hiệu ứng lan tỏa, độ trễ thời gian và sự tương tác giữa nhiều yếu tố.
Vì vậy, việc ứng dụng phân tích định lượng, khoa học dữ liệu, trí tuệ nhân tạo, công nghệ mô phỏng và thực tế ảo được đặt ra như một hướng tiếp cận mới, góp phần nâng cao tính khoa học, minh bạch và trách nhiệm giải trình trong quá trình xây dựng, thực thi chính sách.
Xây dựng không gian thực nghiệm chính sách, đổi mới đào tạo gắn với chuyển đổi số
Một nội dung trọng tâm của hội thảo là trao đổi về nghiên cứu xây dựng Trung tâm thực tế giả định trong quản trị và chính sách công (VL4GoP) tại Học viện Hành chính và Quản trị công.
Mô hình được định hướng trở thành không gian nghiên cứu, đào tạo và thực nghiệm chính sách trên môi trường số, cho phép tích hợp các công cụ mô phỏng, thực tế ảo, bản sao số và phương pháp tính toán xã hội. Thông qua môi trường thực nghiệm, các kịch bản chính sách có thể được nghiên cứu, phân tích và kiểm chứng trước khi xem xét triển khai trên diện rộng.
Theo Ban tổ chức, các tham luận của Hội thảo tập trung làm rõ cơ sở lý luận về quản trị dựa trên dữ liệu, hoạch định chính sách dựa trên bằng chứng và chuyển đổi số trong nghiên cứu, đào tạo, bồi dưỡng về quản trị và chính sách công; đồng thời nghiên cứu kinh nghiệm trong nước, quốc tế và đề xuất mô hình tổ chức, vận hành Trung tâm VL4GoP.
Nhiều nghiên cứu giới thiệu, đề cập đến các phương pháp mô hình hóa trong phân tích chính sách, công nghệ mô phỏng, thực tế ảo và trí tuệ nhân tạo trong đổi mới đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức, hướng tới tăng cường trải nghiệm thực tiễn và năng lực ra quyết định trong môi trường số.
Theo các nghiên cứu, chuyển đổi số trong quản trị và chính sách công không chỉ đặt ra yêu cầu về hạ tầng công nghệ, mà còn đòi hỏi đổi mới phương pháp nghiên cứu, đào tạo và phát triển đội ngũ.
Các cơ sở đào tạo cần chú trọng nâng cao năng lực số, văn hóa số và đạo đức công vụ cho giảng viên, cán bộ, công chức và người học. Cùng với việc trang bị kiến thức, đào tạo cần tạo điều kiện để người học thực hành xử lý tình huống, phân tích dữ liệu và đưa ra quyết định trong môi trường mô phỏng.
Các ý kiến, tham luận tại hội thảo là nguồn tư liệu khoa học phục vụ quá trình nghiên cứu, hoàn thiện mô hình VL4GoP tại Học viện Hành chính và Quản trị công. Kết quả nghiên cứu được kỳ vọng góp phần tăng cường năng lực nghiên cứu, đào tạo, bồi dưỡng về quản trị và chính sách công; đồng thời tạo thêm cơ sở khoa học cho hoạt động tư vấn chính sách, chuyển giao tri thức và thúc đẩy đổi mới sáng tạo.
THANH XUÂN