Mặt bằng giá mới và kịch bản "siêu đột biến"
Trên các sàn giao dịch quốc tế, giá dầu thô WTI của Mỹ đang neo quanh ngưỡng 100 USD/thùng, trong khi dầu chuẩn Brent đã chạm mốc 110 USD/thùng. Cuối tuần qua, giá dầu Brent tăng 3,7% chỉ trong một phiên giao dịch, lần đầu tiên chạm lại mốc 110 USD/thùng tính từ tháng 5. Đáng chú ý, giá giao ngay cho các lô hàng giao gần thậm chí đã vượt 130 USD/thùng, phản ánh cơn khát năng lượng giao ngay của giới thương nhân.
Trao đổi trong cuộc phỏng vấn với phóng viên Yahoo Finance, ông Neal Dingmann, chuyên gia phân tích nghiên cứu năng lượng tại Công ty William Blair, cảnh báo thị trường đang đối mặt nguy cơ xảy ra một đợt tăng giá "siêu đột biến".
"Chúng ta có thể chứng kiến một đợt tăng vọt như nhiều lãnh đạo tập đoàn dầu khí lớn từng đề cập. Liệu điều đó có khả năng xảy ra không? Chắc chắn là có", ông Neal Dingmann khẳng định.
Chuyên gia cảnh báo giá dầu có thể tăng vọt (Ảnh: Money Magazine).
Theo vị chuyên gia này, các nhà quản lý doanh nghiệp năng lượng liên tục chỉ ra rằng giá nhiên liệu đã thiết lập một mặt bằng mới cao hơn, nhiều khả năng kéo dài ít nhất trong vài quý tới. Mức giá bình quân chu kỳ trước đây thường được giới phân tích nhận định ở khoảng 70-80 USD/thùng, nay đã dịch chuyển lên vùng 80-90 USD/thùng, đi kèm những đợt tăng đột ngột vượt ngưỡng 100 USD/thùng.
Nguyên nhân gốc rễ bắt nguồn từ việc thị trường dầu vật chất ngày càng khan hiếm. Các vụ tấn công nhằm vào tàu chở hàng cùng chi phí cước biển lập kỷ lục đang khiến dòng chảy vận chuyển bị nghẽn lại. Tính từ ngày 31/12 năm ngoái đến nay, dầu Brent đã tăng khoảng 80%, còn giá dầu thô Mỹ cũng ghi nhận mức tăng hơn 70%.
"Phao cứu sinh" cạn kiệt, bên mừng bên lo
Trước những cơn sốt giá, các giải pháp can thiệp hành chính tạm thời được đánh giá sẽ khó đem lại hiệu quả như mong đợi. Ông Neal Dingmann chỉ rõ, việc tìm cách bơm thêm dầu từ Kho Dự trữ Dầu mỏ Chiến lược của Mỹ (SPR) ra thị trường hiện gặp trở ngại lớn. Theo thông tin trên Yahoo Finance, lượng dự trữ tại kho này đã tụt xuống mức thấp nhất kể từ năm 1982, khiến dư địa can thiệp của các nhà hoạch định chính sách bị thu hẹp đáng kể.
Diễn biến nóng bỏng của thị trường tạo nên hai mảng màu đối lập rõ rệt trong bức tranh kinh tế. Với người tiêu dùng, giá xăng dầu đi lên đồng nghĩa với áp lực chi phí sinh hoạt gia tăng. Ngược lại, các doanh nghiệp khai thác dầu thô tại Mỹ lại đón nhận dòng tiền khổng lồ.
Theo phân tích của chuyên gia William Blair, phần lớn đơn vị khai thác trong danh mục theo dõi đều ghi nhận dòng tiền tự do cao kỷ lục trong quý II, đồng thời sẵn sàng xác lập những cột mốc lợi nhuận mới trong quý III và quý IV. Dòng tiền này đã châm ngòi cho đà bứt phá của nhóm cổ phiếu năng lượng. Quỹ hoán đổi danh mục XLE tại Mỹ đã tăng hơn 50% từ đầu năm, dẫn đầu bảng xếp hạng toàn bộ 11 nhóm ngành thuộc chỉ số S&P 500, bỏ xa mức tăng khiêm tốn 12% của chỉ số chung.
Góc nhìn trái chiều từ phố Wall
Theo Economic Times, không phải tổ chức tài chính nào cũng đồng thuận với kịch bản giá dầu sẽ tiếp tục bùng nổ mất kiểm soát. Trong báo cáo gần đây, Ngân hàng Goldman Sachs đưa ra góc nhìn thận trọng hơn khi nâng dự báo giá dầu Brent vào tháng 12 lên 90 USD/thùng (từ mức 85 USD trước đó) và giá dầu thô Mỹ lên mức 81 USD/thùng. Cả hai con số này đều thấp hơn đáng kể so với mức giá thực tế đang giao dịch trên thị trường.
Ngân hàng này phân tích rằng lượng hàng xuất khẩu từ vịnh Ba Tư đã dần hồi phục về mức bình quân năm 2025 vào cuối tháng 9 khi các tuyến vận tải thích ứng linh hoạt hơn. Thêm vào đó, sản lượng gia tăng ở các khu vực ngoài Vịnh Ba Tư cùng sự suy giảm nhu cầu tiêu thụ tại Trung Quốc, Trung Đông và các nền kinh tế phát triển ở châu Á đã phần nào thu hẹp khoảng thiếu hụt.
Theo Goldman Sachs (ngân hàng đầu tư đa quốc gia của Mỹ), thị trường dầu toàn cầu được dự báo có thể chuyển sang trạng thái dư cung vào quý IV/2026 và duy trì xu hướng này sang năm 2027, kéo giá bình quân hạ về mức 80 USD/thùng. Mức giá hiện hành thực chất đang gánh thêm khoản "phí bù rủi ro" khoảng 25 USD/thùng do giới giao dịch lo ngại gián đoạn nguồn cung.
Mặc dù vậy, Goldman Sachs cũng để ngỏ khả năng giá dầu Brent có thể chạm tới mốc 125 USD/thùng nếu hạ tầng năng lượng chịu tổn hại vật chất hoặc các rủi ro vận tải biển tiếp tục đẩy chi phí lên cao trong những tháng cuối năm.