Chuyên gia: Lũ quét ở biên giới Nepal - Trung Quốc có vận tốc khủng khiếp

Trả lời phỏng vấn truyền thông quốc gia, ông Quách Triệu Thành (Guo Zhaocheng), chuyên gia địa chất của chính phủ Trung Quốc, cho biết dòng chảy bùn đá phát sinh từ sự cố sụp đổ khối băng từ dãy Himalaya ở biên giới Tây Tạng - Nepal đã di chuyển với "tốc độ cực kỳ kinh hoàng". Ông ước tính, tốc độ này lên tới 180km/h.

"Điều đó khiến người dân hầu như không kịp phản ứng. Phạm vi tác động của đợt sạt lở trải dài tới hơn 20km, gây ra tổn thất đặc biệt nghiêm trọng", ông Quách cho hay.

Chuyên gia này giải thích thêm, khi khối băng trôi lao đi với tốc độ cao, "nó đã cào xới và cuốn phăng toàn bộ vật liệu tích tụ (băng tích) trong lòng kênh, tạo thành một dòng chảy đống đổ nát di chuyển với tốc độ xé gió”.

“Dòng chảy này lao xuống theo lòng kênh và nhanh chóng biến thành trận sạt lở bùn đất có sức tàn phá cực lớn”, ông nói.

Các chuyên gia khác cũng đồng tình rằng những trận lũ bùn như "bê tông lỏng" cực kỳ khó dự báo và không kịp trở tay.

Chuyên gia thủy văn Hatim Sharif của Đại học Texas ở San Antonio cho biết, điều khiến ông chú ý nhất là trước khi thảm họa xảy ra, khu vực biên giới Tây Tạng - Nepal không có mưa lớn.

"Điều đó gần như vô hiệu hóa mọi hệ thống cảnh báo lũ vận hành trên thế giới hiện nay", ông Sharif nhấn mạnh.

Ông Sharif cho biết thêm, khi người ta nhìn thấy dòng bùn cuồn cuộn lao đến thì mọi chuyện đã quá muộn. Theo ông, tháo chạy kể cả bằng phương tiện giao thông cũng vô ích bởi bùn và nước di chuyển ở tốc độ cực cao tạo thành một hỗn hợp chết người "như bê tông lỏng". Giải pháp duy nhất là nhanh chóng leo lên các ngọn đồi cao ít nhất 6m.

Về giải pháp lâu dài, ông đề xuất lắp đặt các trạm đo mức nước sông truyền dữ liệu thời gian thực về cơ quan chức năng, giúp người dân có khoảng 20-30 phút cảnh báo sớm.

Bà Dorothy Heinrich, nhà nghiên cứu tại Đại học Reading (Anh), nhận định: "Tại các vùng núi này, lòng sông ở nhiều khu vực rất hẹp. Bất kỳ sự cố nào làm nghẽn dòng, dù là băng trôi hay sạt lở đất, đều sẽ tích tụ một lượng nước khổng lồ, sau đó tạo ra những đợt lũ quét với tốc độ kinh hoàng”.

Sáng 26/8, một trận lũ quét lớn đã xảy ra ở khu vực biên giới Tây Tạng - Nepal, khiến hơn 350 người thiệt mạng, hơn 1.000 người mất tích chủ yếu là du khách nước ngoài.

Cảnh quay từ phía biên giới Trung Quốc cho thấy một "bức tường" bùn đất và đống đổ nát lao xuống. Lũ tràn qua một tòa nhà cao nhiều tầng, nuốt chửng cấu trúc này và cuốn phăng các xe buýt, ô tô như những món đồ chơi.

"Theo chúng tôi, một đợt sập khối đá - băng nghiêm trọng đã xảy ra tại Nepal, làm chặn đứng dòng chảy của sông Lhende và kích hoạt đợt lũ quét liên hoàn thảm khốc", ông Sarthak Shrestha, chuyên gia phân tích thông tin địa lý và viễn thám thuộc Trung tâm Phát triển Miền núi (ICIMOD) có trụ sở tại Kathmandu, chia sẻ với hãng tin AFP.

Dù chưa thể khẳng định nguyên nhân chính xác dẫn đến trận sạt lở và lũ quét ở biên giới Tây Tạng - Nepal sáng 26/8, nhưng các chuyên gia cho rằng địa hình hiểm trở của dãy Himalaya khiến rủi ro xảy ra các thảm họa dạng này tăng mạnh.