Tại hội nghị được tổ chức sáng 26/10, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VHTT&DL) Lâm Thị Phương Thanh cho biết, việc xây dựng Nghị quyết nhằm cụ thể hóa các chủ trương phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, đồng thời tháo gỡ những điểm nghẽn về thể chế, khơi thông nguồn lực và tạo điều kiện để các địa phương, doanh nghiệp tham gia phát triển ngành.
Bộ trưởng Bộ VHTTDL Lâm Thị Phương Thanh phát biểu tại Hội nghị.
Bộ trưởng đề nghị các đại biểu, đặc biệt là cộng đồng doanh nghiệp, đóng góp ý kiến xuất phát từ thực tiễn hoạt động, tập trung vào những khó khăn, vướng mắc cần giải quyết. Các chính sách khi được thông qua cần có tính thiết thực, khả thi và phát huy hiệu quả trong thực tế.
Chính sách đột phá cho du lịch
Theo ông Hà Văn Siêu, Phó Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, dự thảo Nghị quyết gồm 12 điều, tập trung vào các chính sách có trọng tâm tại những trung tâm du lịch lớn, khu du lịch quốc gia, địa bàn phát triển du lịch cộng đồng và vùng khó khăn. Các ưu đãi dự kiến gắn với điều kiện, kết quả thực hiện và cơ chế giám sát.
Dự thảo được xây dựng nhằm cụ thể hóa Nghị quyết số 26-NQ/TW của Bộ Chính trị, hướng đến ba mục tiêu: tạo cú hích thu hút đầu tư, hình thành sản phẩm và điểm đến có sức cạnh tranh quốc tế; giảm chi phí, mở rộng không gian kinh doanh để doanh nghiệp, hộ kinh doanh và cộng đồng tham gia, hưởng lợi từ du lịch; nâng sức cạnh tranh của điểm đến, tăng thời gian lưu trú, chi tiêu của khách và đóng góp của du lịch vào tăng trưởng.
Thứ trưởng Bộ VHTTDL Nguyễn Huy Dũng nhấn mạnh, những kết quả đạt được trong phát triển du lịch thời gian qua là nền tảng quan trọng, nhưng trước yêu cầu mới của thực tiễn và sự phát triển của đất nước, ngành du lịch cần tiếp tục đổi mới, tạo đột phá để thực sự trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, có tính chiến lược.
Muốn vậy, cần thu hút thêm nguồn lực đầu tư, phát triển các sản phẩm du lịch hấp dẫn, gia tăng mức chi tiêu và thời gian lưu trú của du khách, đồng thời nâng cao năng suất lao động toàn ngành, tạo thêm việc làm và thu nhập cho người dân.
Theo Thứ trưởng, mục tiêu của việc xây dựng các cơ chế, chính sách đặc thù là tạo ra những động lực đủ mạnh để khuyến khích nhà đầu tư, với các điều kiện rõ ràng, dễ tiếp cận và khả thi trong thực tiễn. Vì vậy, Bộ VHTTDL mong muốn nhận được ý kiến góp ý thẳng thắn, cụ thể từ cộng đồng doanh nghiệp và các hiệp hội, tập trung vào 7 nhóm chính sách với 21 vấn đề tham vấn, đồng thời tiếp nhận những đề xuất khác xuất phát từ thực tiễn hoạt động.
Nghị quyết của Quốc hội hướng tới phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, đồng thời tháo gỡ những điểm nghẽn về thể chế, khơi thông nguồn lực và tạo điều kiện để các địa phương, doanh nghiệp tham gia phát triển ngành. (Ảnh minh họa)
Về nhóm chính sách thứ nhất, liên quan đến điều kiện và ưu đãi đối với các dự án du lịch, dự thảo phân chia thành ba nhóm: dự án du lịch chất lượng cao, dự án du lịch động lực và dự án du lịch động lực mang tính chiến lược.
Theo đề xuất, tổng vốn đầu tư tối thiểu của ba nhóm lần lượt là 3.000 tỷ đồng, 10.000 tỷ đồng và 30.000 tỷ đồng. Phần vốn đầu tư cho các hạng mục du lịch tối thiểu tương ứng là 1.000 tỷ đồng, 2.000 tỷ đồng và 5.000 tỷ đồng. Số lao động thường xuyên tối thiểu lần lượt là 1.000, 1.500 và 2.000 người.
Tại địa bàn khó khăn, đặc biệt khó khăn, các ngưỡng vốn và lao động này được đề xuất giảm còn một nửa.
Về chính sách ưu đãi, các dự án du lịch chất lượng cao có thể được hỗ trợ hạ tầng, tiếp cận nhà, đất công và xúc tiến thị trường. Dự án du lịch động lực được đề xuất hưởng ưu đãi tiền thuê đất, áp dụng thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp 10% trong 10 năm.
Đối với dự án du lịch động lực mang tính chiến lược, dự thảo đề xuất thời hạn hoạt động đến 70 năm, miễn thuế trong 4 năm và giảm 50% số thuế phải nộp trong 9 năm tiếp theo.
Thứ trưởng Bộ VHTTDL Nguyễn Huy Dũng phát biểu định hướng tham vấn tại Hội nghị.
Tuy nhiên, các tiêu chí về vốn đầu tư và lao động cũng được đặt ra để lấy ý kiến. Thứ trưởng Nguyễn Huy Dũng đề nghị doanh nghiệp đánh giá mức độ phù hợp của những ngưỡng này, nhất là với các dự án ứng dụng công nghệ, sử dụng ít lao động nhưng có khả năng tạo giá trị gia tăng cao.
Dự thảo cũng đề xuất giảm tối đa 30% tiền thuê đất hằng năm đối với phần diện tích cảnh quan, cây xanh, mặt nước và không gian chung không trực tiếp kinh doanh của khách sạn thành phố, khách sạn nghỉ dưỡng từ 4 sao trở lên, đáp ứng điều kiện mật độ xây dựng gộp dưới 25%.
Bên cạnh đó, địa phương có thể quyết định chính sách hỗ trợ mở đường bay mới và liên kết tiêu thụ dài hạn các sản phẩm OCOP. Mục tiêu là tăng khả năng kết nối điểm đến, đồng thời thúc đẩy tiêu thụ sản phẩm địa phương thông qua hoạt động du lịch.
Đối với chính sách hỗ trợ mở đường bay mới, Thứ trưởng đề nghị làm rõ các hình thức hỗ trợ thực sự cần thiết, từ phát triển thị trường nguồn, tạo nguồn khách đến hỗ trợ chi phí ban đầu. Việc hỗ trợ cũng cần gắn với kết quả có thể đo lường để đánh giá hiệu quả. Với doanh nghiệp lữ hành và lưu trú, cần tính đến giải pháp tăng tiêu thụ sản phẩm địa phương, đồng thời bảo đảm chất lượng và nguồn cung ổn định.
Xem xét cơ chế cho kinh tế đêm, mô hình du lịch mới
Dự thảo dành một nhóm chính sách cho các mô hình kinh doanh mới, gồm kinh tế chia sẻ, nền tảng số, du lịch xanh, du lịch tuần hoàn, du lịch ven sông, ven biển, du lịch chăm sóc sức khỏe và kinh tế đêm.
Các mô hình đáp ứng điều kiện được đề xuất miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong 5 năm. Một số tổ hợp nghệ thuật, lễ hội, giải trí có thể được thí điểm hoạt động 24/7, áp dụng thủ tục hành chính rút gọn và cơ chế cấp phép một lần.
Theo Thứ trưởng Nguyễn Huy Dũng, cần xác định rõ những mô hình đang gặp khó khăn do thủ tục, điều kiện kinh doanh hoặc cơ chế quản lý. Doanh nghiệp cũng cần đề xuất các thủ tục có thể rút gọn và làm rõ trách nhiệm trong bảo đảm an toàn, vệ sinh môi trường, quyền lợi của cộng đồng dân cư.
Việc tạo điều kiện cho các mô hình kinh doanh mới phải đi cùng yêu cầu bảo đảm trật tự, an toàn xã hội và quyền, lợi ích hợp pháp của các bên liên quan.
Thứ trưởng cũng đề nghị doanh nghiệp đánh giá tính phù hợp của các tiêu chí về công nghệ, đổi mới sáng tạo và sở hữu trí tuệ, đồng thời làm rõ cách phân biệt mô hình kinh doanh mới với hoạt động kinh doanh thông thường.
Đối với các hoạt động 24/7 và sự kiện định kỳ, cần xác định những thủ tục hành chính có thể rút gọn và trách nhiệm của các bên khi triển khai. Việc mở rộng không gian kinh doanh phải bảo đảm quyền tự do hoạt động của doanh nghiệp không ảnh hưởng đến quyền và lợi ích chính đáng của người khác.
Đối với nhân lực du lịch, dự thảo đề xuất giảm 50% thuế thu nhập cá nhân trong 5 năm đối với tiền lương, tiền công đủ điều kiện của chuyên gia và nhân lực chất lượng cao. Chính sách hỗ trợ đào tạo có thể lên tới 30% kinh phí, bên cạnh các đề xuất hỗ trợ cơ sở đào tạo và bố trí quỹ đất phát triển nhà ở cho người lao động.
Cơ quan soạn thảo đề nghị doanh nghiệp làm rõ những vị trí việc làm, kỹ năng đang thiếu hụt và trực tiếp ảnh hưởng đến khả năng phát triển. Các tiêu chí xác định nhân lực chất lượng cao và mức hỗ trợ cũng cần được đánh giá để bảo đảm chính sách đáp ứng nhu cầu thực tế.
Hướng tới cải thiện thị thực, hỗ trợ du lịch cộng đồng
Một nhóm nội dung khác liên quan đến thị thực và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc tế của du lịch Việt Nam. Dự thảo hướng tới xem xét các vấn đề về đối tượng áp dụng, thời hạn thị thực, số lần nhập cảnh, chi phí và mức độ thuận tiện.
Các nhóm khách được định hướng thu hút gồm khách từ thị trường trọng điểm, khách có mức chi tiêu cao, lưu trú dài ngày, khách quay trở lại, khách hội nghị, khách du lịch chăm sóc sức khỏe và người làm việc từ xa.
Hội nghị lấy ý kiến về dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển du lịch Việt Nam.
Thứ trưởng Nguyễn Huy Dũng đề nghị doanh nghiệp lữ hành quốc tế và hãng hàng không xác định những thị trường cần ưu tiên, các vướng mắc về thị thực đang ảnh hưởng đến khả năng thu hút khách, đồng thời đánh giá tác động dự kiến của từng đề xuất đối với lượng khách, thời gian lưu trú và hiệu quả kinh doanh.
Theo Thứ trưởng, việc điều chỉnh chính sách thị thực cần được nghiên cứu thận trọng. Việt Nam cần có chính sách đủ sức cạnh tranh với các điểm đến trong khu vực, đồng thời bảo đảm an ninh quốc gia, trật tự và an toàn xã hội. Hai yêu cầu này cần được cân đối để vừa tạo thuận lợi cho du khách, vừa duy trì môi trường an toàn của điểm đến.
Dự thảo cũng đề cập chính sách phát triển du lịch cộng đồng tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, hải đảo và nông thôn. Các nội dung hỗ trợ dự kiến gồm hạ tầng, bảo tồn văn hóa, đào tạo, chuyển đổi số, quảng bá và kết nối thị trường.
Đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh, địa phương được đề xuất ban hành chính sách hỗ trợ phát triển du lịch xanh, nâng cao chất lượng dịch vụ phù hợp đặc thù từng nơi. Điều kiện và hồ sơ thụ hưởng cần được thiết kế để người dân, hộ kinh doanh có thể tiếp cận trên thực tế.
Thứ trưởng đề nghị làm rõ những hỗ trợ cần thiết để điểm du lịch cộng đồng có thể đón khách và duy trì hoạt động bền vững; đồng thời xác định vai trò của doanh nghiệp lữ hành trong việc đưa điểm đến vào chương trình du lịch, đào tạo người dân, kết nối tiêu thụ sản phẩm và cải thiện chất lượng phục vụ. Các điều kiện, hồ sơ thụ hưởng cần đủ phù hợp để người dân và hộ kinh doanh thực sự tiếp cận được chính sách.
Về hạ tầng và nguồn vốn, dự thảo định hướng phát triển hạ tầng kết nối, hạ tầng thiết yếu, đồng thời nghiên cứu các công cụ như quỹ bảo lãnh tín dụng, hỗ trợ lãi suất và tín dụng ưu đãi xanh dành cho du lịch.
Thứ trưởng Nguyễn Huy Dũng cho biết sau khi Nghị quyết được ban hành, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch dự kiến phối hợp với Văn phòng Chính phủ, Ngân hàng Nhà nước nghiên cứu chương trình tín dụng ưu đãi dành cho doanh nghiệp du lịch, cùng hệ thống ngân hàng thương mại.
Tại hội nghị, Thứ trưởng Nguyễn Huy Dũng đề nghị mỗi doanh nghiệp, hiệp hội lựa chọn những kiến nghị quan trọng nhất, trình bày ngắn gọn, đi thẳng vào vấn đề và gửi ý kiến bằng văn bản, nêu rõ nội dung đề xuất sửa đổi, bổ sung trong dự thảo Nghị quyết về Bộ trong ngày 26/10.
Theo Thứ trưởng, các ý kiến sẽ là cơ sở để cơ quan soạn thảo tiếp tục hoàn thiện các cơ chế, chính sách theo hướng sát thực tiễn, có tính khả thi, tạo điều kiện để doanh nghiệp đầu tư, phát triển và nâng cao năng lực cạnh tranh của du lịch Việt Nam.