Bỏ qua điều hướng
•

Khoa học chứng minh: Tung đồng xu không bao giờ có tỷ lệ chính xác 50/50

Khoa học chứng minh: Tung đồng xu không bao giờ có tỷ lệ chính xác 50/50
Nguồn ảnh: KhoaHoc.tv

Các nhà khoa học đã vận dụng một lý thuyết cũ để chứng minh rằng không hề có tỷ lệ 50/50 tuyệt đối khi tung đồng xu.

Các nhà khoa học đã vận dụng một lý thuyết cũ để chứng minh rằng không hề có tỷ lệ 50/50 tuyệt đối khi tung đồng xu.

Trong các môn thể thao, việc tung đồng xu thường được sử dụng để quyết định xem ai (hoặc đội nào) là người xuất phát trước hoặc có được một số lợi thế như mong muốn.

Xét về lý thuyết, việc dựa vào 2 mặt đối xứng của đồng xu có vẻ là công bằng, khi đưa bạn tới một kết quả ngẫu nhiên và tỷ lệ là 50% cho mỗi lựa chọn.

Các nhà khoa học đã tung đồng xu 350.757 lần để tìm ra một con số thuyết phục.
Các nhà khoa học đã tung đồng xu 350.757 lần để tìm ra một con số thuyết phục. (Ảnh: Getty).

Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu lại chỉ ra điều ngược lại, khi cho rằng tỷ lệ khi tung đồng xu rốt cuộc không phải là 50/50. Nguyên nhân phía sau là bởi khi tung một đồng xu từ tay của mình, chúng ta sẽ tạo ra một chút rung lắc cho nó, và điều này sẽ ảnh hưởng tới kết quả.

Theo Persi Diaconis, nhà toán học người Mỹ, đồng thời là trưởng nhóm nghiên cứu, cách tung đồng xu sẽ khiến nó mất nhiều thời gian hơn trong không khí với mặt ban đầu hướng lên trên, tạm gọi là mặt A.

Điều này thật bất ngờ khi rốt cuộc sẽ khiến đồng xu có tỷ lệ xuất hiện với mặt A cao hơn so với mặt B (mặt hướng xuống dưới).

Từ thực nghiệm dựa trên 350.757 lần tung đồng xu, Diaconis kết luận rằng có 50,8% khả năng đồng xu xuất hiện cùng mặt với mặt ban đầu mà nó được tung ra. Mặc dù tỷ lệ này có vẻ không nhiều, nhưng dần theo thời gian, nó có thể dẫn đến một chút lợi thế cho người tung.

Trong cuộc thảo luận được nhóm nghiên cứu đưa ra, họ mô phỏng một kịch bản cá cược khi tay chơi đặt 1 USD vào kết quả của việc tung đồng xu, rồi sau đó thực hiện việc tung trong 1000 lần.

Kết quả là nếu người tung biết được mặt hướng lên trên của đồng xu và chọn theo mặt này, anh ta có thể thắng trung bình 19 USD.

Việc dựa trên những tỷ lệ tưởng chừng như rất nhỏ cũng là cách thức được các sòng bạc áp dụng để tạo ra lợi nhuận. Điển hình như trong trò chơi blackjack, cách bố trí các quân bài có thể giúp sòng bạc kiếm được trung bình 5 USD cho mỗi lần đặt cược, theo một nghiên cứu của Diaconis.

Quan niệm phổ biến về tính công bằng tuyệt đối 50/50 khi tung đồng xu trong thể thao và đời sống vừa bị khoa học bác bỏ. Nhóm nghiên cứu do nhà toán học người Mỹ Persi Diaconis dẫn đầu đã tiến hành thực nghiệm với 350.757 lần tung để kiểm chứng giả thuyết này. Kết quả ghi nhận xác suất xuất hiện mặt ban đầu không đạt mức cân bằng hoàn hảo như lý thuyết xác suất cổ điển từng khẳng định. Cơ chế vật lý đằng sau hiện tượng này xuất phát từ chuyển động rung lắc tự nhiên khi ngón tay tác động lực vào đồng xu. Lực đẩy khiến vật thể dành nhiều thời gian quay trong không khí với mặt hướng lên ban đầu hơn so với mặt còn lại. Thực nghiệm chỉ ra tỷ lệ đồng xu rơi xuống giữ nguyên mặt xuất phát đạt 50,8%, tạo ra độ lệch có hệ thống về mặt thống kê. Độ chênh lệch 0,8% tuy khiêm tốn nhưng mang lại lợi thế tích lũy đáng kể trong các mô hình dài hạn. Điển hình trong kịch bản cược 1 USD mỗi lượt qua 1.000 lần tung, người nắm rõ mặt khởi điểm có thể thu về lợi nhuận bình quân 19 USD. Lợi thế cận biên này tương đồng với nguyên lý vận hành của các sòng bài, nơi những sai số nhỏ luôn được tận dụng triệt để nhằm bảo đảm nguồn thu ổn định.
amung