Khi kênh ao khô nứt được đổ đầy nước vào thì không bao lâu nữa người ta lại thấy cá nhỏ ở trong đó, dù không ai thả cá vào, vậy cá nhỏ trong ao từ đâu ra?
Có thực sự có trứng cá tồn tại hàng trăm, thậm chí hàng nghìn năm trong đất, cá nhỏ có thể nở được miễn là có một môi trường thích hợp?
Suy cho cùng, ai cũng biết rằng về cơ bản tất cả các loài cá đều không thể tồn tại nếu không có nước. Nhưng nếu bạn đã từng sống ở nông thôn, bạn sẽ biết rằng câu nói "ở đâu có nước, ở đó có cá" không phải là không có căn cứ.
Sau một vài trận mưa lớn, các ao khô này đã được bổ sung nước và hồi sinh. (Ảnh minh họa).
Ở các vùng nông thôn, thường có một số ao hoặc mương khô quy mô nhỏ hơn được đào lên rồi bỏ hoang, sau một vài trận mưa lớn, các ao này đã được bổ sung nước và hồi sinh. Có thể khi bạn đi ngang qua, bạn sẽ thấy rằng có rất nhiều cá nhỏ và chạch trong ao. Rõ ràng không ai thả cá xuống ao, vậy cá ở đâu ra?
Đó là một câu hỏi phức tạp là những con cá nhỏ sống trong ao này đến từ đâu?
Mưa
Trước hết, phổ biến nhất và là một trong những điều có tỷ lệ thành công cao nhất là "di chuyển". Vào mùa mưa, ao cạn sẽ tích nước, nước trong ao không khô tự nhiên tràn vào một số loài cá có thói quen di chuyển ngược dòng, lúc này chắc chắn là thời cơ tốt nhất. Sau khi mưa lớn, trên mặt đất có rất nhiều nước đọng, kết nối các ao ban đầu bị cô lập, một số loài cá không yêu cầu oxy hòa tan cao trong nước có thể vượt qua chướng ngại vật trên cạn và chạy từ ao này đến cái khác. Điều này tạo ra tình trạng cá xuất hiện trong các ao mới lấp đầy.
Những cơn mưa lớn cũng có thể đem cá đến các hồ nước cạn khô. (Ảnh minh họa).
Lây truyền từ động vật
Hiện tượng thứ hai cần một sự may rủi nhất định, đó là do động vật lây lan. Những người thường xuyên ra đồng, các ao sẽ mang những con vật khác, có thể khi rửa một số trứng cá dính cũng có thể đi sang ao khác theo cách này.
Nhiều loài thủy cầm có thể dính vào trứng cá khi chúng đang uống và nghỉ ngơi bên ao, sông, sau khi bay đi, trứng sẽ được lấy đi và trứng có thể được chuyển đến trong thời gian nghỉ ngơi tiếp theo. Mặc dù những quả trứng rời khỏi mặt nước chỉ có thể tồn tại trong thời gian ngắn, nhưng luôn có những quả trứng may mắn có thể lắng xuống ao khác thành công.
Một cách lây truyền động vật khác là cá chép chi độc quyền. Phương thức đẻ trứng kiểu này của cá có thể gọi là “đẻ và đẻ”, vào mùa sinh sản, cá chép sẽ kéo dài ống dẫn trứng, sau đó tìm cơ hội chích trứng vào vỏ trai. Trai không yên và thường di chuyển, và chúng không hoàn toàn dựa vào nước để di cư. Nhờ sự “quá giang” của trai, nhiều loài cá trứng có thể di chuyển thành công từ ao này sang ao khác để sinh sống.
Nhiều loài thủy cầm có thể dính vào trứng cá khi chúng đang uống và nghỉ ngơi bên ao. (Ảnh minh họa).
Phân chim
Nếu phương pháp di cư thứ hai đòi hỏi một sự may mắn nhất định, thì những quả trứng nở thành công ở một ao khác bằng phương pháp thứ ba chắc chắn là những “đứa trẻ được chọn” thực sự. Cách thứ ba là thông qua phân chim. Đúng vậy, những quả trứng cá này chính là “nhân vật chính” tồn tại rất lâu trong hệ tiêu hóa của loài chim. Đối với phương pháp này, nhiều người tỏ ra nghi ngờ, liệu trứng cá khi đi qua đường tiêu hóa có thực sự sống được hay không?
Một nhóm nghiên cứu từ Đại học Sinos Valley đã từng thực hiện một thí nghiệm như vậy: 650 quả trứng killifish được cho ba con thiên nga hoang dã ăn, và năm quả trứng killifish sống được lấy ra từ phân của chúng. Mặc dù xác suất rất thấp, nhưng có rất nhiều loại chim trong tự nhiên, và vẫn có tính khả thi nhất định.
Những quả trứng cá này chính là “nhân vật chính” tồn tại rất lâu trong hệ tiêu hóa của loài chim. (Ảnh minh họa).
Cảnh tượng "Mưa cá"
So với ba phương thức di cư "phương tiện" ở trên, phương thức thứ tư có thể được mô tả như một cảnh tượng, đó là "di chuyển bằng đường bay", như tên cho thấy, là bầu trời nơi cá rơi xuống. Điều này là do tốc độ quay cực nhanh của lốc xoáy biển phía trên hồ hoặc đại dương, sẽ đưa hồ hoặc nước biển và các sinh vật khác nhau trong đó lên mây. Dưới tác động của gió mạnh, những sinh vật thủy sinh này sẽ chuyến đi đường dài cuối cùng rơi xuống tạo thành “cơn mưa cá” trong mắt chúng ta. Trong quá trình “mưa cá”, một số cá có thể bị rơi xuống các ao gần đó.
Mặc dù hiện tượng thiên nhiên kỳ dị này khó có thể bắt gặp ở nước ta, nhưng ở Úc và các nước khác thì nó không có gì mới, thậm chí báo chí cũng lười đưa tin bởi chuyện đó chỉ là chuyện cơm bữa. Một số quốc gia thậm chí còn tổ chức lễ hội "mưa cá" đặc biệt để ăn mừng. "Mưa cua", "mưa ốc", "mưa sứa", vân vân đã xảy ra khắp nơi trên thế giới.
Bên cạnh những phương pháp này, nhiều người từng sống ở nông thôn nên nghe lý giải cho câu nói “ở đâu có nước, ở đó có cá”, người ta gọi là “hạt cỏ ngàn năm, hạt cá vạn năm”, có nghĩa là hạt cỏ và cá có sức sống của hạt giống rất mạnh mẽ, thậm chí sau hàng nghìn năm, chỉ cần gặp môi trường thích nghi là chúng có thể mọc lại.
Bỏ hạt cỏ sang một bên, câu nói về trứng cá dường như phù hợp với hiện tượng “ở đâu có nước, ở đó có cá”, và nó cũng giải thích nguyên nhân vì sao cá xuất hiện trong ao. Hầu hết các loại trứng cá về cơ bản không thể tồn tại ngoài nước và sẽ không hoạt động trong một khoảng thời gian rất ngắn. Chỉ một số rất nhỏ trứng cá, chẳng hạn như cá killifish, có thể tồn tại trong môi trường khô ráo trong một khoảng thời gian nhất định, nhưng nhiều nhất chỉ vài tháng. "Trứng cá 10.000 năm tuổi" chỉ là một lời thổi phồng, và nó cũng là một tin đồn được lan truyền từ những đồn đoán về sự thiếu hiểu biết của khoa học cách đây rất lâu.
Dựa vào những cách sinh tồn độc đáo này, chúng đã cho chúng ta thấy rằng có nước là có cá. "Phép màu" của cá thật tuyệt vời, và việc duy trì sự cân bằng giữa con người và thiên nhiên phải là trách nhiệm của tất cả chúng ta.