Bà Nguyễn Thị Thu Hải, chuyên viên Phòng Kinh tế xã Vân Du, cho biết toàn xã hiện có 82ha trồng mía, trong đó có hơn 10ha tại xóm Đô Diễn liên kết với doanh nghiệp xuất khẩu.
Xóm Đô Diễn có truyền thống trồng mía từ nhiều năm nay. Cây mía phù hợp với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng, người dân có kinh nghiệm trong chăm sóc nên năng suất cao, giá trị cao hơn hẳn so với các loại cây trồng khác.
Ông Phan Văn Hoa (59 tuổi, xóm Đô Diễn, xã Vân Du) trồng mía hơn 20 năm. Trước đây, ông trồng mía nguyên liệu cho các nhà máy đường, sau chuyển sang trồng mía ép nước.
' %2F%3E%3C%2Fsvg%3E)
Cán bộ Phòng Kinh tế xã Vân Du và ông Hoàng Đức Nga kiểm tra sâu bệnh trên cánh đồng mía liên kết xuất khẩu (Ảnh: Hoàng Lam).
Theo ông Hoa, trồng mía ép nước chủ động hơn về thời gian thu hoạch và điều chỉnh theo giá thị trường, bởi vậy hiệu quả kinh tế cao hơn.
Trung bình mỗi sào mía cho thu hoạch 5 tấn, giá mía 6 triệu đồng/tấn, 8 sào mía mang lại cho gia đình ông Hoa 240 triệu đồng/năm. Ông Hoa tính toán, trừ chi phí, trồng mía thu nhập cao hơn trồng lúa 15 lần.
Từ năm 2025, ông Hoa có thêm lựa chọn mới khi dành một phần diện tích mía cung ứng cho doanh nghiệp xuất khẩu mía đông lạnh sang Hàn Quốc.
“Mía xuất khẩu giá cao hơn một chút, có thời điểm đạt 7-7,2 triệu đồng/tấn. Doanh nghiệp về tận ruộng thu mua, giảm bớt được chi phí vận chuyển”, ông Hòa thông tin.
Ông Hoàng Đức Nga (42 tuổi), Chi hội trưởng Chi hội nông dân xóm Đô Diễn, là người có công kết nối để cây mía ở đây có cơ hội xuất khẩu sang thị trường nước ngoài.
Người dân bóc lá mía cho diện tích liên kết xuất khẩu (Ảnh: Hoàng Lam).
“Trồng mía xuất khẩu yêu cầu nghiêm ngặt về chất lượng, mẫu mã. Độ đường trong cây mía thời điểm thu hoạch phải đạt từ 15 độ trở lên, cây to, thẳng, lóng mía dài từ 12cm trở lên, mắt thưa, màu sắc tươi sáng, không bị sâu bệnh”, ông Nga thông tin.
Để đạt được các yêu cầu đó, người trồng phải tuân thủ quy trình trồng, chăm sóc, phòng trừ sâu bệnh, nấm, thời điểm bóc lá. Đặc biệt, với yêu cầu về hình thức, mẫu mã, vào mùa mưa bão, người dân phải đóng cọc, chăng dây chống đổ, gãy, hay bị cong.
So với việc bán mía ép, mía xuất khẩu chưa phải vượt trội về giá. Tuy nhiên ông Nga cho rằng, việc được tham gia và chuỗi giá trị xuất khẩu sẽ dần thay đổi cách thức sản xuất của người nông dân, hướng tới trồng mía an toàn, bền vững.
Ông cũng mong muốn chính quyền địa phương hỗ trợ trong vấn đề liên kết với doanh nghiệp xuất khẩu, tạo đầu ra ổn định, ít rủi ro, ít bị ảnh hưởng bởi biến động về giá thị trường.
Lãnh đạo xã Vân Du kiểm tra diện tích mía chuẩn bị thu hoạch (Ảnh: Thu Hải).
Ông Mã Xuân Uyên, Phó Chủ tịch UBND xã Vân Du, cho biết việc người dân liên kết với doanh nghiệp để trồng mía phục vụ thị trường xuất khẩu diễn ra từ năm 2025.
Bước đầu cho thấy đây là mô hình có giá trị và tiềm năng lớn, góp phần nâng cao giá trị sản xuất, tạo thêm đầu ra ổn định cho nông dân, tăng hiệu quả kinh tế cho người trồng và tạo thêm nhiều việc làm cho lao động qua các khâu thu hoạch, vận chuyển, sơ chế... Tuy nhiên, đây mới dừng lại ở hoạt động tự phát của một số hộ dân và doanh nghiệp ngoại tỉnh.
Để tạo đầu ra ổn định cho cây mía cũng như tăng tính ràng buộc trong trồng - tiêu thụ, địa phương này đang xúc tiến thành lập tổ hợp tác, tiến tới thành lập hợp tác xã trồng mía. Cùng với đó, xã Vân Du sẽ quy hoạch vùng trồng mía xuất khẩu, xây dựng hồ sơ đề nghị cấp mã số vùng trồng để truy xuất nguồn gốc nông sản, kiểm soát dịch bệnh, đáp ứng điều kiện xuất khẩu sang các thị trường lớn.