Tham dự Hội thảo có ông K.Sanjay Murthy, Tổng Kiểm toán và Kiểm soát Ấn Độ, Chủ tịch Tổ chức các Cơ quan Kiểm toán tối cao châu Á (ASOSAI); ông Nguyễn Hữu Nghĩa, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Tổng Kiểm toán nhà nước Việt Nam.
Về phía các bộ, ngành và địa phương có các Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng: Thượng tướng Nguyễn Quang Ngọc, Thứ trưởng Quốc phòng; ông Lương Nguyễn Minh Triết, Bí thư Tỉnh ủy Đắk Lắk; ông Trần Tiến Dũng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Điện Biên; ông Trần Văn Lâu, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Vĩnh Long; ông Đặng Văn Dũng, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy Cà Mau.
Cùng dự có các Ủy viên dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng: ông Nguyễn Tuấn Anh, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy Lai Châu; ông Trần Đăng Quỳnh, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy Ninh Bình.
Về phía quốc tế có lãnh đạo các Cơ quan kiểm toán tối cao (SAI) của Azerbaijan, Campuchia, Hy Lạp, Lào và Malaysia; đại diện các SAI Trung Quốc, Ai Cập, Iran, Kazakhstan, Myanmar, Nepal, Indonesia, Singapore, Pakistan và Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất; cùng các đại sứ Azerbaijan, Indonesia, Iran, Malaysia và Campuchia tại Việt Nam.
Hội thảo còn có sự tham dự của đại diện lãnh đạo các cơ quan của Đảng, Quốc hội, Chính phủ, các ban, bộ, ngành, địa phương và Kiểm toán nhà nước Việt Nam; đại diện các cơ quan ngoại giao, tổ chức quốc tế như ACCA, ICAEW, IMF và Ngân hàng Thế giới; cùng các trường đại học, học viện, viện nghiên cứu, hiệp hội nghề nghiệp, doanh nghiệp kiểm toán, kế toán, tư vấn, chuyên gia và nhà khoa học.
Phát biểu chào mừng Hội thảo, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng khẳng định: Trong tiến trình phát triển của mỗi quốc gia, các cơ quan kiểm toán tối cao, hoạt động trên cơ sở nguyên tắc độc lập, khách quan, có vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy tính minh bạch, trách nhiệm giải trình và nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý, sử dụng các nguồn lực công; góp phần tăng cường kỷ luật, kỷ cương tài chính, phòng, chống tham nhũng, lãng phí; nâng cao chất lượng quản trị quốc gia và thúc đẩy phát triển bền vững.
Kiểm toán nhà nước Việt Nam được thành lập vào năm 1994 và được hiến định tại Điều 118 Hiến pháp năm 2013, theo đó Kiểm toán nhà nước “là cơ quan do Quốc hội thành lập, hoạt động độc lập và chỉ tuân theo pháp luật”. Địa vị này phù hợp các giá trị cốt lõi của Tuyên bố Lima năm 1977 và Tuyên bố Mexico năm 2007 của INTOSAI về tính độc lập của các cơ quan kiểm toán tối cao.
Trải qua hơn ba thập kỷ xây dựng và phát triển, Kiểm toán nhà nước Việt Nam đã không ngừng trưởng thành, từng bước khẳng định vị thế, uy tín, vai trò quan trọng và là công cụ đắc lực, hữu hiệu của Đảng, Nhà nước Việt Nam trong kiểm toán, kiểm soát việc quản lý, sử dụng tài chính công, tài sản công, tăng cường kỷ luật tài chính, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, góp phần xây dựng nền quản trị quốc gia minh bạch, liêm chính và hiệu quả.
“Các kết quả kiểm toán cung cấp thông tin khách quan, đáng tin cậy phục vụ Quốc hội thực hiện chức năng lập pháp, giám sát tối cao và quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước, nhất là về tài chính quốc gia, ngân sách nhà nước; đồng thời hỗ trợ Chính phủ trong chỉ đạo, điều hành, phát hiện và khắc phục những bất cập trong cơ chế, chính sách, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý, sử dụng các nguồn lực công”, Phó Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.
Theo Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng, thế giới đang chứng kiến những biến đổi nhanh chóng và rất khó dự báo. Toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế, xu hướng quản trị hiện đại, chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo và dữ liệu lớn, yêu cầu thực hiện các mục tiêu phát triển bền vững đang làm thay đổi sâu sắc phương thức quản trị quốc gia. Trước bối cảnh đó, yêu cầu bảo đảm việc huy động, phân bổ, quản lý và sử dụng nguồn lực công minh bạch, hiệu quả, bền vững ngày càng cao.
Kiểm toán công hiện đại trên thế giới không còn bó hẹp trong phạm vi kiểm tra tuân thủ tài chính truyền thống mà đã và đang trở thành công cụ quan trọng để cung cấp luận cứ phục vụ hoạch định chính sách vĩ mô, cảnh báo sớm rủi ro hệ thống và nâng cao giá trị công. Các công nghệ như trí tuệ nhân tạo, phân tích dữ liệu lớn, hệ thống thông tin địa lý, ảnh vệ tinh cùng phương thức kiểm toán thời gian thực đang tái cấu trúc toàn diện phương pháp luận kiểm toán; đồng thời, sự xuất hiện của các đối tượng kiểm toán mới như tài sản số, cơ sở dữ liệu quốc gia, tài chính xanh, trái phiếu xanh và các chương trình ứng phó biến đổi khí hậu đang mở ra những dư địa mới, đồng thời đặt ra những yêu cầu mới cho các cơ quan kiểm toán tối cao.
Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới với tầm nhìn chiến lược đã được Đảng và Nhà nước Việt Nam định hình rõ nét. Nhiều nghị quyết quan trọng, mang tính đột phá đã được ban hành.
“Để hiện thực hóa các mục tiêu đó, cùng với đổi mới mô hình phát triển, huy động và khơi thông các nguồn lực, yêu cầu đặt ra là phải nâng cao hiệu quả phân bổ, quản lý và sử dụng nguồn lực công; bảo đảm an toàn tài chính quốc gia, tăng cường kỷ luật, kỷ cương tài chính, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, tạo nền tảng vững chắc cho tăng trưởng nhanh và bền vững”, Phó Chủ tịch Nguyễn Thị Hồng nêu rõ.
Năm 2026 mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với Kiểm toán nhà nước Việt Nam, là thời điểm xây dựng định hướng phát triển đến năm 2035, tầm nhìn đến năm 2045; đồng thời nghiên cứu, tổng kết để đề xuất sửa đổi, bổ sung Luật Kiểm toán nhà nước trong thời gian tới. Đây là cơ hội quan trọng để Kiểm toán nhà nước Việt Nam tham khảo kinh nghiệm, thông lệ quốc tế tốt nhằm hoàn thiện khuôn khổ thể chế, nâng cao hiệu lực kiến nghị kiểm toán, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số và mở rộng phạm vi kiểm toán đối với các lĩnh vực mới như tài chính xanh, môi trường, an ninh mạng, dữ liệu công và phát triển bền vững.
Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị Kiểm toán nhà nước Việt Nam với vai trò là công cụ đắc lực của Đảng, Nhà nước trong kiểm soát nguồn lực công, cần tiếp tục đổi mới tư duy, hoàn thiện thể chế, ứng dụng công nghệ hiện đại và nâng cao năng lực nhân sự để thích ứng kịp thời với bối cảnh mới; đồng thời, bày tỏ tin tưởng, bằng sự tâm huyết, trí tuệ và kinh nghiệm của các quý vị, Hội thảo sẽ mang lại nhiều khuyến nghị chính sách sâu sắc và quý báu, góp phần xây dựng Kiểm toán nhà nước Việt Nam chuyên nghiệp, hiện đại, có uy tín trong khu vực và trên thế giới; đóng góp thiết thực vào sự phát triển chung của cộng đồng kiểm toán quốc tế.
Phát biểu khai mạc Hội thảo, Tổng Kiểm toán nhà nước Nguyễn Hữu Nghĩa khẳng định: Hội thảo là diễn đàn cấp cao và cơ hội thuận lợi để lãnh đạo các cơ quan kiểm toán tối cao, các nhà lãnh đạo, quản lý, chuyên gia, nhà khoa học trong nước và nước ngoài trao đổi tri thức, chia sẻ về những khó khăn, thách thức, các biện pháp ứng phó và thích ứng thay đổi, thách thức; kinh nghiệm, thông lệ tốt về đổi mới và phát triển thể chế, pháp lý, chính sách, tổ chức bộ máy, kiểm soát rủi ro, quản trị chất lượng kiểm toán và việc đổi mới, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động kiểm toán trong bối cảnh phát triển mới của chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (Al), dữ liệu lớn;…
Theo Tổng Kiểm toán nhà nước Nguyễn Hữu Nghĩa, chủ đề chính của Hội thảo là Tầm nhìn, Thể chế và Đổi mới - đây là những vấn đề then chốt giành được sự quan tâm lớn của các cơ quan kiểm toán hiện nay. Tầm nhìn dẫn dắt phát triển. Thể chế tạo nền tảng vững chắc, đột phá phát triển và thúc đẩy đổi mới sáng tạo. Đổi mới là nguồn lực, là động lực phát triển. Không đổi mới sáng tạo là tự đặt mình vào vị thế tụt hậu và thất bại trong một thế giới biến đổi nhanh chóng.
Trong thời gian gần đây, các cơ quan kiểm toán tối cao không ngừng đổi mới thể chế, chính sách; đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo; triển khai các mô hình kiểm toán dựa trên cơ sở ứng dụng Al, phân tích dữ liệu lớn; thực hiện giám sát thường xuyên, đánh giá, phân tích rủi ro, kiểm toán từ xa;…
“Cho dù thế giới nhiều biến động và điều kiện của mỗi quốc gia không giống nhau, song các cơ quan kiểm toán tối cao vẫn tiếp tục khẳng định vai trò quan trọng trong thúc đẩy tính hiệu lực, hiệu quả, liêm chính, trách nhiệm giải trình, kỷ cương, an toàn, lành mạnh của nền quản trị công quốc gia và nền tài chính công, ngân sách nhà nước”, Tổng Kiểm toán nhà nước Nguyễn Hữu Nghĩa nhấn mạnh.
Để thích ứng bối cảnh tình hình mới và đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước trong giai đoạn mới, Kiểm toán nhà nước đã và đang tích cực đổi mới toàn diện về thể chế, chính sách, pháp luật, tổ chức bộ máy và hoạt động, với trọng tâm là xây dựng Chiến lược phát triển đến năm 2035, tầm nhìn đến năm 2045 và sửa đổi, bổ sung Luật Kiểm toán nhà nước.
Do đó, Hội thảo là cơ hội để Kiểm toán nhà nước Việt Nam học hỏi kinh nghiệm từ các cơ quan kiểm toán tối cao. Đồng thời, Hội thảo cũng giúp các nhà lãnh đạo, quản lý, nhà xây dựng chính sách, công chúng trong nước hiểu rõ hơn, đúng hơn, đầy đủ hơn về bản chất, mục tiêu, phương thức và những điều kiện bảo đảm hoạt động hiệu quả của các cơ quan kiểm toán tối cao nói chung và của Kiểm toán nhà nước nói riêng.
HỒNG ANH