Có thể dùng bóng đèn để truyền tín hiệu Internet?

Một bóng đèn trong phòng không chỉ tạo ánh sáng, mà theo Giáo sư Harald Hass còn có thể trở thành cánh cửa giúp con người truy cập Internet bằng một phương thức đặc biệt. Nhà khoa học thuộc Đại học Edinburgh, Scotland, vương quốc Anh, vừa phát triển công nghệ truyền dữ liệu thông qua một bóng đèn bình thường. Ý tưởng nghe lạ tai, nhưng cách hoạt động dựa trên việc điều khiển ánh sáng để mang thông tin đến các thiết bị nhận. Người dùng chỉ cần bật bóng đèn trong phòng là về lý thuyết có thể kết nối Internet, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào những phương thức truyền tín hiệu quen thuộc hiện nay. Công nghệ được đặt tên Li-fi, mở ra khả năng biến hệ thống chiếu sáng sẵn có thành mạng truyền dữ liệu không dây. Nếu thay bóng đèn kiểu cũ bằng đèn LED, con người có thể biến hàng loạt nguồn sáng thành những điểm truy cập Internet trong nhiều không gian khác nhau. Theo Giáo sư Hass, thế giới hiện có khoảng 40 tỉ bóng đèn đang được sử dụng, tạo nên một hạ tầng tiềm năng rất rộng cho công nghệ mới. Mỗi bóng đèn LED được gắn thêm một vi mạch, vừa đảm nhiệm việc chiếu sáng, vừa thay đổi tín hiệu ánh sáng để truyền dữ liệu. Sự kết hợp này có thể tận dụng các thiết bị quen thuộc, giảm nhu cầu xây dựng riêng quá nhiều trạm phát phục vụ kết nối không dây. Hiện nay, dữ liệu không dây chủ yếu được truyền bằng sóng radio, nhưng Giáo sư Hass cho rằng phương pháp này còn nhiều hạn chế về hiệu quả và khả năng khai thác. Sóng radio bị xem là hạn chế, yếu ớt, tốn kém, đồng thời chỉ hoạt động trong một phạm vi nhất định, khiến nhu cầu truyền dữ liệu ngày càng khó đáp ứng. Đối với điện thoại di động, dù có khoảng 1,4 triệu trạm phát sóng hỗ trợ tăng cường tín hiệu, khả năng truyền dữ liệu vẫn chưa tương xứng với nguồn lực sử dụng. Một nguyên nhân được nêu là phần lớn năng lượng tại các trạm phát sóng điện thoại được dùng để làm mát, thay vì trực tiếp phục vụ quá trình truyền dữ liệu. Trái lại, bóng đèn vốn đã xuất hiện trong nhà ở, văn phòng, phương tiện giao thông, nên việc bổ sung chức năng kết nối có thể tạo ra mạng lưới rộng hơn. Ánh sáng cũng có thể được kiểm soát bằng cách thay đổi tần số, cho phép dữ liệu di chuyển mà người sử dụng vẫn nhận được nguồn chiếu sáng bình thường. Thiết bị D-light do Giáo sư Hass phát triển có thể truyền dữ liệu nhanh hơn 10 megabit mỗi giây, tốc độ được mô tả tương đương kết nối Internet băng thông rộng. D-light thực hiện điều này bằng cách thay đổi tần số ánh sáng trong phòng, biến những biến đổi rất nhanh của nguồn sáng thành tín hiệu chứa thông tin. Người dùng có thể không nhận thấy sự thay đổi bằng mắt thường, nhưng thiết bị phù hợp vẫn có thể tiếp nhận và giải mã dữ liệu được truyền đi. Tiềm năng của Li-fi không dừng ở các bóng đèn trong gia đình, bởi công nghệ này còn được đề cập cho bệnh viện, máy bay, lĩnh vực quân sự và cả môi trường dưới nước. Hành khách trên máy bay, về lý thuyết, có thể lướt web nhờ tín hiệu phát ra từ những bóng đèn được lắp trong khoang. Công nghệ cũng được kỳ vọng tận dụng dữ liệu vô tuyến từ những khoảng trắng trong quang phổ truyền hình hoặc các tín hiệu vệ tinh hiện chưa được sử dụng. Giáo sư Hass cho rằng giải pháp cốt lõi nằm ở việc gắn một vi mạch vào mỗi bóng đèn, để chiếu sáng và truyền dữ liệu diễn ra trong cùng một thiết bị. Cách tiếp cận này biến mạng lưới đèn hiện hữu thành nền tảng kết nối, đồng thời hướng tới việc giải quyết một số vấn đề lâu nay của truyền thông không dây. Từ một vật dụng chiếu sáng quen thuộc, Li-fi và D-light đã gợi ra viễn cảnh Internet có thể đến với con người qua chính ánh sáng quanh họ.