Máu sẽ trở thành một công cụ mới để các chuyên gia pháp y xác định tuổi của hung thủ hoặc nạn nhân tại hiện trường án mạng. >>> Loại camera quét vết máu tại hiện trường vụ án Cảnh sát chụp ảnh hiện trường một vụ án tại Mỹ. (Ảnh: weblo.com). " Chúng tôi chứng minh được rằng chúng ta có thể dùng máu đ...
Máu sẽ trở thành một công cụ mới để các chuyên gia pháp y xác định tuổi của hung thủ hoặc nạn nhân tại hiện trường án mạng.
>>> Loại camera quét vết máu tại hiện trường vụ án
Cảnh sát chụp ảnh hiện trường một vụ án tại Mỹ. (Ảnh: weblo.com).
"Chúng tôi chứng minh được rằng chúng ta có thể dùng máu để tính tuổi của người. Phương pháp của chúng tôi có thể được ứng dụng trong những tình huống mà vết máu xuất hiện tại hiện trường vụ án", Manfred Kayser, một nhà nghiên cứu của Trung tâm y tế Đại học Erasmus tại Hà Lan, tuyên bố.
Các phương pháp tính tuổi người trong các vụ án hiện nay phụ thuộc vào sự hiện diện của răng, xương, tóc và nhiều bộ phận cơ thể khác tại hiện trường. Phương pháp của Keyser và các đồng nghiệp sẽ trở nên đặc biệt hữu ích trong những vụ án mà thông tin về tuổi có thể cung cấp manh mối về danh tính của một người vô danh.
Popular Science cho biết, phương pháp tính tuổi bằng máu liên quan tới những tế bào T trong máu. Đây là loại tế bào có khả năng nhận dạng những mối hiểm họa từ bên ngoài cơ thể nhờ các protein trên bề mặt tế bào. ADN của tế bào T liên tục sắp xếp lại để tạo nên sự đa dạng của các protein. Quá trình ấy tạo nên các sản phẩm phụ là phân tử ADN dạng vòng. Số lượng phân tử ADN dạng vòng giảm dần theo tuổi của người.
Bằng cách tính toán số lượng phân tử ADN dạng vòng trong máu tại hiện trường và so sánh nó với một gene có số lượng phân tử AND không đổi trong suốt cuộc đời, các chuyên gia pháp y có thể tính ra được tuổi của người.
Tuy nhiên, phương pháp xác định tuổi người bằng máu không chính xác tuyệt đối trong mọi trường hợp, bởi nó có thể làm sai lệch tuổi tới 9 năm (tăng hoặc giảm). Nhưng kỹ thuật này vẫn hữu ích khi cảnh sát muốn xác định danh tính của một người vô danh. Thông tin mà nó mang đến sẽ giúp nhân viên điều tra thu hẹp tuổi của đối tượng trong khoảng thời gian 18 năm.
Tại hiện trường một vụ án, chỉ một vết máu nhỏ cũng có thể trở thành nguồn thông tin quan trọng, giúp chuyên gia pháp y tìm hiểu người đã xuất hiện ở đó. Bên cạnh việc truy tìm dấu vân tay, ADN hoặc dấu vết vật lý khác, các nhà khoa học đang phát triển phương pháp dùng máu để ước tính tuổi con người. Nếu được áp dụng hiệu quả, kỹ thuật này có thể hỗ trợ cảnh sát xác định tuổi hung thủ hoặc nạn nhân, đặc biệt khi danh tính vẫn chưa được biết.
Manfred Kayser, nhà nghiên cứu thuộc Trung tâm y tế Đại học Erasmus tại Hà Lan, cho biết nhóm của ông đã chứng minh khả năng tính tuổi người từ mẫu máu. Phương pháp được hướng tới những tình huống vết máu còn lại tại hiện trường, trong khi các dấu hiệu nhận dạng trực tiếp khác không đủ để cung cấp thông tin cần thiết. Một mẫu vật tưởng như rất ít giá trị vì thế có thể giúp điều tra viên dựng thêm một phần hồ sơ về người vô danh.
Hiện nay, việc ước tính tuổi trong điều tra pháp y thường dựa vào răng, xương, tóc cùng nhiều bộ phận cơ thể khác được tìm thấy tại hiện trường. Tuy nhiên, những bộ phận này không phải lúc nào cũng còn nguyên vẹn, đầy đủ hoặc hiện diện trong các vụ án cần nhận dạng. Kỹ thuật dựa trên máu đặc biệt hữu ích khi thông tin về tuổi có thể giúp thu hẹp danh sách những người liên quan hoặc hỗ trợ tìm kiếm danh tính nạn nhân.
Cơ sở của phương pháp nằm ở các tế bào T, một nhóm tế bào trong máu đảm nhiệm vai trò nhận dạng những mối đe dọa từ bên ngoài cơ thể. Trên bề mặt tế bào T có các protein giúp chúng phân biệt những dấu hiệu nguy hiểm, qua đó tham gia vào hoạt động bảo vệ hệ miễn dịch. Để tạo ra sự đa dạng cần thiết, ADN trong tế bào T liên tục sắp xếp lại theo một cơ chế đặc biệt.
Quá trình sắp xếp lại ADN đó tạo ra những sản phẩm phụ là các phân tử ADN dạng vòng, còn được dùng làm dấu hiệu sinh học cho nghiên cứu tuổi. Số lượng các phân tử ADN dạng vòng này giảm dần khi con người lớn tuổi, tạo nên mối liên hệ có thể đo lường giữa mẫu máu và tuổi tác. Các chuyên gia pháp y có thể khai thác sự thay đổi ấy để xây dựng ước tính tuổi từ dấu vết thu thập tại hiện trường.
Để đưa ra kết quả, họ tính số lượng phân tử ADN dạng vòng trong máu rồi so sánh với một gene có số lượng phân tử ADN không đổi trong suốt cuộc đời. Sự so sánh này giúp hạn chế ảnh hưởng của lượng mẫu khác nhau, đồng thời tạo cơ sở để quy đổi tín hiệu sinh học thành độ tuổi ước tính. Nói đơn giản, phương pháp không đọc trực tiếp tuổi trên máu mà nhận diện những biến đổi phân tử gắn với quá trình con người già đi.
Dù mở ra hướng điều tra mới, kỹ thuật này không thể cho kết quả chính xác tuyệt đối trong mọi trường hợp, bởi tuổi ước tính có thể sai lệch tới 9 năm theo cả hai hướng. Một người có thể được dự đoán trẻ hơn hoặc lớn hơn tuổi thật, tùy thuộc vào kết quả phân tích và mức độ biến động của dấu hiệu sinh học. Vì vậy, thông tin từ máu cần được xem như manh mối hỗ trợ, không phải bằng chứng duy nhất để kết luận tuổi hoặc danh tính.
Dẫu còn giới hạn, phương pháp vẫn có giá trị thực tế khi cảnh sát cần xác định một người chưa rõ danh tính giữa nhiều khả năng khác nhau. Với sai số tối đa được nêu, kỹ thuật có thể giúp nhân viên điều tra thu hẹp tuổi của đối tượng trong khoảng thời gian 18 năm. Từ một vết máu tại hiện trường, pháp y có thêm hướng truy xét, còn cuộc điều tra có thêm dữ liệu để kết hợp với các bằng chứng khác.
