Đầu tháng 9, khoản tiết kiệm 2,5 tỷ đồng của anh Thanh Tùng (phường Tây Mỗ) đến lịch đáo hạn. Tính cả vàng và cổ phiếu, khoản tích lũy của anh được gần 3,7 tỷ đồng, vừa đủ để mua một căn hộ 55 m2 tại phân khu bàn giao đầu tiên trong đại đô thị phía Tây. Tuy nhiên anh cho hay chưa vội xuống tiền vì muốn chờ các phân khu mới giảm giá sâu.
Thời điểm này năm ngoái, số tiền này không đủ để mua căn hộ hai phòng ngủ ở các tòa cũ nên anh đã quyết định dành phần lớn gửi tiết kiệm. Gần đây, thấy nhiều căn được rao bán giảm 20-25% từ đỉnh, anh kết nối với môi giới để đi xem nhà. Dù khảo sát nhiều phân khu, anh nói vẫn muốn chờ thời điểm thị trường thực sự xuất hiện "vùng đáy".
"Tôi ngại xuống tiền quá sớm có thể vuột mất cơ hội mua được căn nhà ở phân khu mới hơn khi giá tiếp tục giảm", anh nói và cho biết thêm kế hoạch tiếp tục thuê nhà tại khu đô thị để chủ động săn hàng cắt lỗ.
Tương tự, gia đình chị Thu Phương (phường Dương Nội) cũng lựa chọn lùi kế hoạch mua nhà, dành gần 4 tỷ đồng gửi tiết kiệm. Chị cho hay từng vất vả tìm chung cư mới có hai phòng ngủ vào cuối năm ngoái nhưng chưa mua được vì "thị trường vào đỉnh, giá bán neo cao". Có thời điểm, vợ chồng chị tính mua dự án chung cư xây từ móng với giá rẻ song cũng không thành vì lo ngại pháp lý.
Từ giữa năm nay, thấy nhiều căn chuyển nhượng được rao bán cắt lỗ, chị Phương đi khảo sát tìm tài sản giá tốt. Chị nói với 4 tỷ, gia đình chị có thể mua một số căn hộ hai phòng ngủ ở dự án chưa được cấp sổ hoặc đã bàn giao nhiều năm. Tuy nhiên đây chưa phải phương án tốt nhất, chị cho hay sẽ chờ đợi giá nhà giảm thêm để có thể mua được dự án vị trí tốt, mới bàn giao.
"Chung cư rao bán rất nhiều, có thể mặc cả giảm thêm nhưng tôi chưa vội mua thời điểm này. Nếu chờ thêm, thị trường còn nhiều hàng giá tốt để chọn lựa", chị nói.
Đây là hai trong nhiều trường hợp tiếp tục lùi kế hoạch mua nhà để chờ vùng trũng giá của thị trường. Một khảo sát của VnExpress với gần 2.000 người tham gia cho thấy gần 40% phản hồi lựa chọn hoãn mua nhà, chờ nhịp giảm. Khoảng 30% người tham gia cho biết tiếp tục thuê nhà và tích lũy tài chính.
Tuấn Thành, một môi giới chuyên hàng chuyển nhượng chung cư ở khu tây, cho biết tháng Ngâu vừa qua, lượng khách đi xem nhà tăng bất ngờ so với các tháng trước đó khoảng 20%. Tuy nhiên, Thành nói "khách chủ yếu thăm dò thị trường, xem các căn rao cắt lỗ sâu chứ ít chốt mua, lượng giao dịch thành công đếm trên đầu ngón tay". Tình trạng này trái ngược với thời điểm này năm ngoái khi chủ nhà chiếm ưu thế trên thị trường, "rao căn nào cũng có giao dịch rất nhanh".
Chung cư dọc trục đường Lê Văn Lương, Hà Nội. Ảnh: Ngọc Thành
Diễn biến trên được nhiều đơn vị nghiên cứu thị trường ghi nhận. Trong báo cáo mới đây, One Mount Group - đơn vị cùng hệ sinh thái Techcombank và Masterise, cho biết lãi suất vay mua nhà tăng cao ảnh hưởng đến tâm lý và dòng tiền trên thị trường bất động sản. Với mặt bằng lãi thả nổi khoảng 12-14% một năm, người mua có xu hướng chuyển sang các kênh tài chính an toàn hơn như tiền gửi tiết kiệm.
Dữ liệu của đơn vị này chỉ ra thanh khoản thị trường bất động sản có dấu hiệu chậm lại trong nửa đầu năm nay. Tỷ lệ hấp thụ trung bình của các dự án sơ cấp đạt khoảng 50-60%, giảm mạnh so với mức trên 80% cùng kỳ năm trước. One Mount Group nhìn nhận người mua không mất đi nhu cầu sở hữu bất động sản mà họ đang thận trọng và chọn lọc hơn trong quá trình ra quyết định.
Tương tự, ông Nguyễn Chí Thanh, Phó chủ tịch Hội Môi giới bất động sản Việt Nam (VARS), cho biết tình trạng giảm giá chào bán trên thị trường chuyển nhượng, thậm chí cắt lỗ vào hợp đồng mua bán tập trung ở nhóm nhà đầu tư sử dụng đòn bẩy tài chính lớn. Tuy nhiên, so với đà tăng nóng 30-40% hai năm trước đó, mức giảm này "chưa đáng kể, giá nhà vẫn neo cao". Ông nói, với đơn giá dao động 80-100 triệu đồng mỗi m2, người mua để ở rất thận trọng. Họ sẽ tiếp tục chờ đợi thị trường giảm về vùng giá phù hợp hơn.
Ông Thanh dự báo từ quý IV, áp lực thoát hàng với nhóm nhà đầu tư dùng đòn bẩy tài chính có thể gia tăng trong bối cảnh nguồn cung mới và nguồn hàng chuẩn bị bàn giao dồi dào, lên đến hàng chục nghìn căn. Trong đó, "hàng ngộp" có pháp lý đầy đủ, chủ đầu tư uy tín và giá bán phù hợp mới có thanh khoản.
Cùng quan điểm, ông Phạm Đức Toản, Tổng giám đốc EZ Property, cho rằng giữ tiền mặt để dự phòng rủi ro đồng thời chủ động nắm bắt cơ hội mua hàng giá tốt là phản ứng bình thường của người mua nhà giai đoạn cuối năm nay, khi các cơn sóng ngầm giảm giá đã lộ diện từ đầu quý II.
Ông Toản dự báo thị trường xuất hiện các "vùng trũng" bất động sản giá hợp lý, pháp lý hoàn chỉnh, có thể đầu tư hoặc mua để ở thời gian tới. Vùng trũng này tập trung ở những khu vực ven đô, gần dự án hạ tầng giao thông lớn, nơi có nguồn cung mới đa dạng ở nhiều phân khúc.
Ngọc Diễm