' %2F%3E%3C%2Fsvg%3E)
Các dạng collagen uống đã trở thành sản phẩm bán chạy do nhiều người tin rằng nó duy trì sức khỏe làn da (Ảnh: Getty Images).
Việc nhìn thấy những nếp nhăn nhỏ trên mặt là lời nhắc nhở rõ ràng rằng cơ thể bạn đang lão hóa. Một trong những nguyên nhân là do sự suy giảm collagen trong da.
Việc tiêu thụ collagen dạng bột và đồ uống không giúp đảo ngược quá trình lão hóa da như một số quảng cáo tuyên bố.
Một đánh giá mới chỉ ra những hạn chế đáng kể trong các nghiên cứu về hiệu quả của thực phẩm bổ sung collagen đối với da.
Một bài báo được đăng trên Tạp chí Da liễu Thẩm mỹ, do nhà thống kê sinh học David Robert Grimes từ Đại học Trinity Dublin ở Ireland và bác sĩ da liễu Anjali Mahto đến từ Anh viết, đã phân tích lý do tại sao nghiên cứu về chất bổ sung collagen cho quá trình lão hóa da lại đầy rẫy những lỗ hổng.
Khi xem xét hai phân tích tổng hợp được công bố vào năm 2021 và 2023, họ đã phát hiện ra những sai sót, bao gồm cả việc nhầm lẫn các phép đo thống kê.
Sau khi sửa lại dữ liệu này, họ không tìm thấy mối quan hệ có ý nghĩa thống kê nào giữa liều lượng collagen và sự cải thiện về độ ẩm hoặc độ đàn hồi.
Hai nhà khoa học kết luận: "Mặc dù các chất bổ sung collagen thủy phân ngày càng phổ biến như một biện pháp can thiệp chống lão hóa da, nhưng cơ sở bằng chứng lâm sàng hiện tại vẫn còn yếu về mặt phương pháp luận, không nhất quán và dễ bị sai lệch.
Collagen vẫn có thể đóng vai trò trong da liễu, nhưng hiện tại, việc quảng bá nó như một biện pháp chống lão hóa đã được chứng minh là quá sớm và không có cơ sở khoa học".
Hiện nay, collagen được quảng bá trong nhiều sản phẩm chống lão hóa trên thị trường. Các dạng collagen uống đã trở thành sản phẩm bán chạy như một cách để duy trì sức khỏe làn da.
Một số người nổi tiếng trẻ tuổi trên mạng xã hội, như Kylie Jenner và Hailey Bieber, ngày càng sử dụng collagen nhiều hơn và người xem đang chú ý đến điều này.
Bác sĩ da liễu Mahto cho biết họ ngày càng gặp nhiều bệnh nhân sử dụng hoặc hỏi về các thực phẩm bổ sung collagen để chăm sóc sức khỏe làn da.
Nhưng bằng chứng cho thấy chúng có hiệu quả còn rất nghèo nàn và gây tranh cãi.
Đánh giá một nghiên cứu tổng quan gần đây cho thấy các chất bổ sung collagen có liên quan đến cải thiện độ đàn hồi và độ ẩm của da và hiệu quả rõ ràng hơn khi sử dụng trong thời gian dài, bác sỹ Mahto và nhà thống kê sinh học Grimes cho rằng: “Thoạt nhìn, những kết quả như vậy cho thấy các chất bổ sung collagen có thể chống lại một số khía cạnh của lão hóa da. Tuy nhiên, có những lo ngại đáng kể về phương pháp luận làm giảm bớt những kết luận lạc quan đó".
Ví dụ, phần lớn các nghiên cứu được đưa vào phân tích tổng hợp này được tài trợ bởi ngành công nghiệp làm đẹp hoặc có sự tham gia của các tác giả có mối quan hệ thương mại với các nhà sản xuất collagen.
Hơn nữa, nhiều thử nghiệm có quy mô nhỏ và khác nhau rất nhiều về đối tượng nghiên cứu (người trẻ so với người già), liều lượng collagen hàng ngày và thời gian người tham gia tiếp tục điều trị.
Do đó, những phân tích tổng hợp dựa trên kết quả của những thử nghiệm này có thể bị hạn chế về độ tin cậy. Ví dụ, một phân tích tổng hợp cho thấy liều lượng collagen dao động 0,3 - 10g mỗi ngày. Đó là sự khác biệt hơn 30 lần.
Chưa kể đến việc một số thử nghiệm trước đây đã kết hợp các chất bổ sung collagen với các thành phần sinh học khác, khiến việc xác định tác dụng riêng của collagen thủy phân càng khó khăn hơn.
Collagen thủy phân là một dạng được phân giải thành các peptide. Điều này giúp nó dễ hòa tan và có thể tiêu hóa hơn, nhưng bao nhiêu chất trong số đó thực sự được hấp thụ trở lại vào da để tạo hiệu ứng làm đầy đặn hơn?
Một số nghiên cứu trên động vật ghi nhận tác dụng nhất định của collagen, nhưng bằng chứng trên người còn hạn chế.
Các thử nghiệm ngẫu nhiên có thể gợi ý về một tác dụng tiềm ẩn, nhưng hầu hết các thử nghiệm được thực hiện cho đến nay chỉ kéo dài từ 8 đến 12 tuần. Cũng có khả năng công thức giả dược được một số người sử dụng không đủ hiệu quả.
Collagen có mùi vị và cảm giác trong miệng đặc trưng và nếu người tham gia có thể phân biệt được sự khác biệt, điều đó sẽ làm suy yếu nhóm đối chứng giả dược.
Trước những phức tạp này, hai nhà khoa học Grimes và Mahto lập luận rằng các chất bổ sung collagen không nên được đưa vào chăm sóc thường quy cho đến khi các thử nghiệm nghiêm ngặt hơn chứng minh điều ngược lại.
"Cho đến khi có bằng chứng xác thực, việc bổ sung collagen đường uống không nên được khuyến khích hoặc đề xuất trong thực hành da liễu”, chuyên gia khuyến cáo.