Con gái báo hiếu, con trai hưởng thừa kế

Nguồn ảnh: VnExpress

Dù là người trực tiếp chăm sóc cha mẹ già yếu, nhiều phụ nữ ở nông thôn Trung Quốc vẫn bị loại khỏi danh sách thừa kế tài sản.

Tại một làng quê thuộc tỉnh Hà Nam, Aihua, 42 tuổi, hàng ngày sang nhà đẻ dọn dẹp và nấu ăn cho cha mẹ gần 80 tuổi. Dù trực tiếp phụng dưỡng, chị không có tên trong danh sách thừa kế. Toàn bộ tài sản tích lũy của ông Huotou và bà Qiuyue được ngầm định dành cho con trai duy nhất - người đã cắt đứt liên lạc 10 năm qua và luôn vắng mặt khi cha mẹ ốm đau.

Vợ chồng ông Huotou có kinh tế ổn định nhờ khoản lương hưu ngành đường sắt. Khi được hỏi về việc để lại tài sản cho người con trai không tròn chữ hiếu, ông Huotou cho biết con gái và cháu ngoại đều là người ngoài, chỉ có con trai mới là "gốc rễ" của gia đình.

Khi Aihua được chẩn đoán mắc ung thư vú và cần phẫu thuật, cô về nhà định hỏi vay tiền cha. Bước vào phòng, Aihua thấy ông Huotou đang dùng xẻng đào hố chôn chiếc túi nilon bọc tiền tiết kiệm dành cho con trai. Cô quay đi và tự xoay xở viện phí.

Sau ca mổ, dù bác sĩ yêu cầu tránh làm việc nặng, Aihua vẫn tiếp tục duy trì công việc dọn dẹp, giặt giũ tại nhà cha mẹ. Cô cho biết việc túc trực là cần thiết do mẹ suy giảm trí nhớ, thường đi lạc giữa đêm.

Tình trạng của Aihua diễn ra phổ biến ở nhiều vùng nông thôn Trung Quốc. Tại tỉnh Giang Tây, Wang Ling phải xin nghỉ việc về quê chăm sóc bà ngoại 75 tuổi bị thương phải cấp cứu. Dù người bác ruột phó mặc việc chăm sóc cho cháu gái, trên giường bệnh, người bà vẫn chỉ lo lắng cho cuộc sống của con trai út.

Tại Hà Nam, Li Ying, 20 tuổi, tự bỏ 30.000 tệ (khoảng 4.200 USD) tiền tiết kiệm để đóng bảo hiểm y tế cho mẹ mắc ung thư. Gánh vác trách nhiệm tài chính thay người anh trai đang bận lo cưới hỏi, nhưng khi Li Ying ngỏ ý xin sử dụng căn nhà cũ bỏ hoang, cô bị bà nội từ chối với lý do "phải chờ hỏi ý kiến cháu đích tôn".

Dù con gái ngày càng giữ vai trò chính trong việc phụng dưỡng, quyền thừa kế của họ chưa thay đổi tương ứng. Bộ luật Dân sự Trung Quốc quy định nam nữ bình đẳng trong thừa kế. Người thực hiện nghĩa vụ phụng dưỡng chính có thể được chia di sản nhiều hơn. Tuy nhiên, nghiên cứu sinh Huang Mengmeng (Đại học Trịnh Châu) cho biết sự đứt gãy giữa quyền lợi và trách nhiệm này vẫn là thực trạng ít được thảo luận công khai.

Tiến sĩ Hu Xiaoying (Đại học Vũ Hán) phân tích, quá trình đô thị hóa cùng áp lực kinh tế đã đẩy nam giới đi làm xa. Chi phí sính lễ nông thôn tăng từ mức dưới 10.000 tệ năm 2010 lên 80.000 - 100.000 tệ (11.000 - 14.000 USD) vào năm 2018, kèm yêu cầu mua nhà thành phố. Điều này buộc các con gái lấy chồng gần nhà phải thay thế anh em trai để chăm sóc cha mẹ già.

Dù vậy, tư tưởng này đang vấp phải sự thay đổi từ thế hệ Gen Z. Ruirui, một nữ sinh viên đại học từ nhỏ đã chứng kiến sự thiên vị trong gia đình, tuyên bố: "Tiền sính lễ của tôi sẽ do tôi tự quyết, không để lại hỗ trợ em trai. Việc dưỡng lão cho cha mẹ phải do hai chị em cùng gánh vác".

Các chuyên gia nhận định, khi thế hệ trẻ tiếp cận với các quan điểm bình đẳng giới và rời làng lên thành phố, cấu trúc dưỡng lão bất bình đẳng sẽ mất dần nền tảng tồn tại.

Bảo Nhiên (Theo QQ, Huxiu, Lifeweek)

Nghịch lý "con gái gánh trách nhiệm, con trai hưởng tài sản" đang bộc lộ rõ nét tại nhiều vùng nông thôn Trung Quốc. Câu chuyện của người phụ nữ 42 tuổi tên Aihua ở tỉnh Hà Nam, tận tụy phụng dưỡng cha mẹ già nhưng toàn bộ tích lũy vẫn ngầm định dành cho người con trai đã bặt vô âm tín suốt một thập kỷ, phản ánh sự đứt gãy nghiêm trọng giữa nghĩa vụ và quyền lợi thừa kế. Thực trạng tương tự cũng diễn ra với Wang Ling tại Giang Tây hay Li Ying ở Hà Nam khi họ trực tiếp chi trả viện phí và chăm sóc người thân, song quyền định đoạt nhà đất vẫn thuộc về nam giới trong gia đình. Dưới góc nhìn xã hội học, quá trình đô thị hóa nhanh chóng cùng áp lực tài chính đè nặng đã tạo nên sự dịch chuyển bất đắc dĩ này. Tiến sĩ Hu Xiaoying thuộc Đại học Vũ Hán phân tích rằng chi phí sính lễ nông thôn tăng vọt từ dưới 10.000 tệ năm 2010 lên 80.000 đến 100.000 tệ vào năm 2018 cùng yêu cầu mua nhà đô thị đã buộc nam giới phải đi làm ăn xa. Gánh nặng chăm sóc cha mẹ già vì thế dồn lên vai những người con gái lấy chồng gần nhà, dù tư tưởng bảo thủ của các bậc phụ huynh vẫn coi họ là người ngoài. Khoảng cách giữa khung pháp lý và tập tục truyền thống vẫn là rào cản lớn đối với quyền lợi của phụ nữ. Bộ luật Dân sự Trung Quốc quy định rõ nam nữ bình đẳng về quyền thừa kế và người phụng dưỡng chính có quyền hưởng phần di sản lớn hơn. Tuy nhiên, làn sóng phản kháng mạnh mẽ từ thế hệ Gen Z như sinh viên Ruirui, người kiên quyết tự chủ tiền sính lễ và yêu cầu chia đều trách nhiệm dưỡng lão, cho thấy cấu trúc gia tộc bất bình đẳng này đang dần suy yếu.