Công an đến tận nhà, vào bệnh viện lấy mẫu ADN thân nhân liệt sĩ

Đằng sau mỗi mẫu sinh phẩm là niềm mong mỏi tìm lại người thân đã hy sinh, đưa các anh trở về quê hương sau hàng chục năm xa cách.

Mong một ngày đưa anh trai liệt sĩ trở về quê nhà

"Đoàn lấy mẫu đến chưa bà?" - nằm trên giường, ông Hồ Quang Tốn (81 tuổi, xã Quỳnh Phú, Nghệ An) chốc chốc lại hỏi vợ khi nghe tin tổ công tác công an sẽ đến tận nhà lấy mẫu ADN.

Sau biến cố sức khỏe, ông Tốn gần như không thể đi lại. Nhưng khi biết mình có thể cung cấp mẫu máu để phục vụ tìm kiếm thông tin hài cốt người anh trai là liệt sĩ Hồ Khắc Duyến (sinh năm 1935), ông mong ngóng từng giờ.

Ngày tổ công tác có mặt, gương mặt ông Tốn vui hẳn lên. Dù sức khỏe giảm sút, ông vẫn còn minh mẫn, tự mình trả lời những câu hỏi xác minh thông tin của cán bộ lấy mẫu.

Ông chìa cánh tay gầy guộc cho nhân viên y tế lấy mẫu máu rồi nghẹn ngào: "Anh sống khôn chết thiêng, cho em được đưa anh về nhà, anh nha". 

• Báo Tuổi Trẻ được khen thưởng trong công tác tuyên truyền chiến dịch 500 ngày đêm

Ông Tốn không hiểu nhiều về ADN hay quá trình phân tích, đối sánh mẫu gene. Ông chỉ biết mẫu máu của mình hôm nay có thể mở thêm cơ hội tìm thấy người anh trai đã hy sinh vì Tổ quốc đã hơn nửa thế kỷ.

"Sức khỏe tôi yếu, việc đến điểm lấy mẫu ADN tập trung rất khó khăn. Nay được các cháu đến tận nhà lấy mẫu, tôi thực sự xúc động và cảm kích. Tôi càng có thêm niềm tin, hy vọng một ngày không xa sẽ tìm được anh trai, đưa anh trở về đoàn tụ với gia đình", ông Tốn chia sẻ.

Tại phường Cửa Lò, qua rà soát trên địa bàn, công an phường xác định hai trường hợp thân nhân không thể trực tiếp đến địa điểm thu nhận mẫu gồm cụ Hoàng Thị Thanh (91 tuổi) và ông Đậu Xuân Cư (66 tuổi).

Ông Cư là em trai liệt sĩ Đậu Yên Sơn (sinh năm 1946), hy sinh tại mặt trận phía Nam. Do bị tai nạn phải nằm viện điều trị, ông Cư không thể đến điểm thu nhận mẫu tập trung.

Nắm được hoàn cảnh này, tổ công tác ADN lưu động Công an tỉnh Nghệ An đã mang theo thiết bị, trực tiếp đến bệnh viện nơi ông đang điều trị để lấy mẫu sinh phẩm.

Dù đang phải điều trị sau tai nạn, ông Cư vẫn mong muốn được cung cấp mẫu ADN, với hy vọng có thêm cơ hội tìm kiếm thông tin về phần mộ người anh trai đã hy sinh.

Việc tổ công tác đến tận bệnh viện không chỉ giúp ông thực hiện nguyện vọng, mà còn thể hiện sự tận tâm, trách nhiệm của lực lượng công an trong hành trình tìm kiếm, xác định danh tính các liệt sĩ.

Chạy đua thời gian lấy mẫu ADN thân nhân liệt sĩ

Đợt cao điểm thu nhận mẫu ADN lần thứ hai diễn ra từ ngày 24 đến 30-10-2026. Công an tỉnh Nghệ An thành lập 4 tổ công tác chuyên trách, trong đó duy trì một trạm thu nhận cố định tại phường Trường Vinh để phục vụ thân nhân có sức khỏe tốt, có khả năng di chuyển.

Ba tổ công tác còn lại được bố trí lưu động, trực tiếp đến nhà thu nhận mẫu ADN của gần 80 thân nhân liệt sĩ già yếu, ốm đau tại 37 xã trên toàn tỉnh.

Đại úy Hoàng Công Thân - Đội Hướng dẫn đăng ký cư trú, cấp, quản lý căn cước, Phòng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội, Công an tỉnh Nghệ An - cho biết địa bàn thu nhận mẫu trải rộng ở nhiều địa phương, có những nơi cách trung tâm tỉnh hơn 200km. 

Trong khi đó, phần lớn thân nhân liệt sĩ đều đã cao tuổi, sức khỏe yếu, tiềm ẩn những tình huống bất trắc trong quá trình lấy mẫu.

Theo Đại úy Thân, việc thu nhận, xây dựng cơ sở dữ liệu ADN thân nhân liệt sĩ là một trong những giải pháp quan trọng nhằm phục vụ đối sánh, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ chưa có thông tin. Qua đó, góp phần trả lại tên tuổi cho những người đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.

"Đây thực sự là cuộc chạy đua với thời gian. Vì vậy, chúng tôi luôn phải chủ động, tranh thủ từng ngày, từng giờ để hoàn thành nhiệm vụ, bảo đảm an toàn và thuận lợi nhất cho các thân nhân", Đại úy Thân chia sẻ.

Theo kế hoạch, các tổ lưu động có 7 ngày để triển khai thu nhận mẫu. Tuy nhiên, với tinh thần trách nhiệm cao, lực lượng công an đã nỗ lực đẩy nhanh tiến độ, hoàn thành toàn bộ kế hoạch chỉ trong 5 ngày.

Trong đợt thu nhận mẫu ADN đầu tiên từ ngày 25-6 đến 1-7-2026, Công an tỉnh Nghệ An phối hợp các đơn vị, địa phương đã thu nhận mẫu sinh phẩm của 17.831 thân nhân liệt sĩ.

Tiếp nối kết quả này, đợt thứ hai năm 2026 ở Nghệ An dự kiến thu nhận mẫu ADN của hơn 3.500 thân nhân liệt sĩ chưa xác định được thông tin phần mộ.

Từ thông tin người dân cung cấp về những phần mộ nằm ở khu vực bờ ruộng cũ, lực lượng chức năng Đà Nẵng đã tìm kiếm, quy tập được 4 hài cốt liệt sĩ cùng các di vật tại xã Nam Phước.