Công nghệ chống tiền giả siêu hạng

Tiền giấy vốn được bảo vệ bằng hình chìm, sợi bảo an, mực đặc biệt cùng nhiều dấu hiệu khó sao chép, nhưng các chuyên gia Đức đang thử bổ sung một lớp công nghệ hoàn toàn mới. Họ chế tạo linh kiện bán dẫn đủ mỏng để in trực tiếp lên bề mặt tiền, mở ra hướng chống tiền giả bằng những thành phần điện tử gần như không thể nhận thấy bằng mắt thường. Phát minh này đến từ Viện Max Planck, nơi nhóm nghiên cứu phối hợp với đồng nghiệp tại Stuttgart cùng các chuyên gia Nhật Bản để giải quyết một bài toán lâu nay ngành ngân hàng đặc biệt quan tâm. Trước đó, nhiều ngân hàng từng mong muốn đưa bán dẫn silicon vào tiền giấy nhằm tạo thêm dấu hiệu xác thực điện tử, nhưng công nghệ khi ấy chưa cho phép thực hiện ý tưởng này. Bán dẫn silicon truyền thống thường quá dày, đòi hỏi quy trình chế tạo phức tạp, đồng thời không phù hợp với một vật liệu mềm, mỏng và thường xuyên bị gấp như tiền giấy. Vì vậy, việc tạo ra linh kiện bán dẫn có thể gắn lên tờ tiền ở điều kiện thông thường được xem là bước tiến đáng chú ý, dù công nghệ vẫn đang trong giai đoạn khởi đầu. Trưởng nhóm Hagen Klauk cùng cộng sự đã phát triển những linh kiện bán dẫn hữu cơ mỏng như một tấm phim, thay vì sử dụng cấu trúc silicon cứng thường thấy trong nhiều thiết bị điện tử. Tấm phim này có thể được dán lên tiền giấy trong điều kiện nhiệt độ phòng, bên trong một phòng kín, mà không thải ra các chất độc gây trở ngại cho quá trình sản xuất. Đặc điểm ấy giúp công nghệ phù hợp hơn với môi trường in tiền, nơi quy trình mới phải vừa chính xác, vừa an toàn, đồng thời không làm hư hại vật liệu giấy. Nhóm nghiên cứu sử dụng một phương pháp sấy khô đặc biệt để tạo chất bán dẫn từ hỗn hợp nhôm và vàng, hai vật liệu được bố trí thành những cấu trúc điện tử cực kỳ nhỏ. Mỗi dãy linh kiện chỉ dày khoảng 250 nanomét, một kích thước nhỏ đến mức mắt người không thể trực tiếp nhận biết sự hiện diện của nó trên tờ tiền. Dù có kích thước rất khiêm tốn, linh kiện vẫn hoạt động với dòng điện cực nhỏ ở mức 3 volt, nhờ đó có thể tạo dấu hiệu xác thực mà không cần nguồn năng lượng lớn. Theo báo cáo đăng trên chuyên san Advanced Materials, các tấm phim bán dẫn đủ mỏng để dán lên những bề mặt không bằng phẳng, một ưu điểm quan trọng đối với tiền giấy thường bị nhàu, gấp hoặc uốn cong. Khả năng bám trên bề mặt gồ ghề giúp linh kiện không chỉ phù hợp với giấy phẳng hoàn toàn, mà còn có thể chịu được đặc tính linh hoạt của những tờ tiền lưu thông hằng ngày. Đây là khác biệt đáng kể so với nhiều linh kiện điện tử thông thường, vốn cần nền cứng, phẳng và ổn định để hoạt động chính xác. Trong phòng thí nghiệm, các nhà khoa học đã in trực tiếp những tấm phim bán dẫn lên nhiều loại tiền phổ biến, gồm đồng USD, euro, franc Thụy Sĩ và yen Nhật. Việc thử nghiệm trên nhiều đồng tiền cho thấy công nghệ có thể thích ứng với các chất liệu, kích thước và thiết kế tiền giấy khác nhau, thay vì chỉ giới hạn trong một mẫu duy nhất. Những thử nghiệm này chưa biến tiền giấy thành thiết bị điện tử hoàn chỉnh, nhưng chứng minh rằng linh kiện siêu mỏng có thể hiện diện trên tiền mà không phá vỡ cấu trúc cơ bản của tờ tiền. Giới ngân hàng đón nhận phát minh của Viện Max Planck với sự quan tâm lớn, bởi một dấu hiệu điện tử được tích hợp vào tiền có thể hỗ trợ quá trình nhận diện tiền thật trong tương lai. Khi được phát triển thêm, hệ thống này có khả năng tạo ra lớp kiểm tra mới bên cạnh các biện pháp bảo an truyền thống, giúp việc phát hiện tiền giả trở nên tinh vi hơn. Tuy nhiên, nguồn tin nhấn mạnh đây mới chỉ là bước khởi đầu, nên công nghệ vẫn cần trải qua nhiều nghiên cứu trước khi xuất hiện rộng rãi trong hoạt động phát hành tiền. Bước kế tiếp của nhóm nghiên cứu là tìm cách in chìm linh kiện bán dẫn vào bên trong tờ tiền, thay vì chỉ dán chúng trên bề mặt giấy. Cách tích hợp này có thể giúp linh kiện được bảo vệ tốt hơn trước ma sát, độ ẩm cùng những tác động thường gặp trong quá trình tiền được sử dụng và lưu thông. Nếu vượt qua được những yêu cầu kỹ thuật còn lại, tiền giấy trong tương lai có thể mang thêm một lớp bảo vệ điện tử nhỏ bé, âm thầm hoạt động bên cạnh những dấu hiệu chống giả quen thuộc.