Công nghệ hỗ trợ phi công hạ cánh khi thời tiết xấu

Trong những ngày mây mù dày đặc, tầm nhìn của phi công có thể giảm xuống chỉ còn 30m, khiến việc tiếp cận đường băng trở thành thử thách đặc biệt nguy hiểm. Honeywell vừa phát triển công nghệ hỗ trợ hạ cánh, giúp máy bay duy trì khả năng quan sát cần thiết ngay cả khi bầu trời che kín khu vực sân bay. Giải pháp mang tên Enhanced Visual System/Synthetic Vision System, viết tắt EVS/SVS, kết hợp hình ảnh cảm biến với dữ liệu mô phỏng để mở rộng tầm nhìn. EVS có thể hiểu là Hệ thống tăng cường thị giác, còn SVS là Hệ thống tổng hợp tầm nhìn, cùng hướng tới việc hỗ trợ phi công trong điều kiện bất lợi. Thay vì chỉ dựa vào cảnh vật thật phía trước, phi công quan sát màn hình hiển thị hình ảnh mô phỏng khu vực xung quanh máy bay. Hình ảnh này tái hiện mặt đất và đường băng theo cách gần giống khung cảnh thường nhìn thấy trong những ngày nắng ráo, quang đãng. Điểm đáng chú ý nằm ở khả năng kết hợp dữ liệu từ nhiều nguồn, thay vì trông chờ hoàn toàn vào mắt người trong lớp mây mù dày đặc. Một cảm biến hồng ngoại được đặt ở mũi máy bay, liên tục ghi nhận hình ảnh trong thời gian thực khi máy bay tiến gần khu vực hạ cánh. Dữ liệu hồng ngoại sau đó được ghép với thông tin từ SVS, tạo ra bức tranh toàn diện hơn về mặt đất và những vật thể liên quan. Theo ông Bob Witwer, phó chủ tịch phụ trách công nghệ mới của Honeywell, hồng ngoại có thể nhận diện tín hiệu nhiệt mà mắt thường không nhìn thấy. Đèn biên đường băng là một ví dụ, bởi chúng có thể phát ra dấu hiệu giúp cảm biến hỗ trợ phi công xác định vị trí cần thiết. Những thông tin như vậy đặc biệt giá trị khi mây thấp, sương mù hoặc thời tiết xấu khiến các dấu hiệu trực quan thông thường gần như biến mất. Một đợt mây mù làm tầm nhìn giảm xuống dưới 60m đôi khi kéo dài tới 6 ngày, gây ảnh hưởng lớn đến hoạt động hàng không. Trong hoàn cảnh ấy, nhiều chuyến bay buộc phải tạm ngừng, dù máy bay, phi hành đoàn và hành khách đã sẵn sàng cho hành trình. Luật hàng không của Mỹ hiện quy định phi công chỉ được phép hạ cánh khi tầm nhìn vượt trên 60m tại khu vực liên quan. Quy định này nhằm duy trì biên độ an toàn cần thiết, nhưng cũng khiến sân bay và hãng hàng không chịu thêm sức ép khi sương mù kéo dài. Ông Witwer cho rằng giới hạn 30m có thể một ngày nào đó không còn tồn tại, nếu công nghệ EVS tiếp tục đạt những tiến bộ mới. Khi được hoàn thiện, công nghệ này có khả năng giúp máy bay hoạt động linh hoạt hơn trong những khoảng thời gian thời tiết gây hạn chế tầm nhìn. Tuy nhiên, EVS/SVS chưa lập tức thay thế các yêu cầu an toàn hiện hành, bởi công nghệ vẫn cần được đánh giá và phê chuẩn phù hợp. Nếu Cục quản lý hàng không liên bang Mỹ cho phép sử dụng, các hãng hàng không có thể giảm đáng kể số chuyến bị hoãn vì mây mù. Việc hạn chế hoãn chuyến cũng giúp doanh nghiệp tiết kiệm nhiên liệu, đồng thời giảm những xáo trộn thường lan rộng trong lịch bay và kế hoạch hành khách. Dẫu vậy, phi công không thể sử dụng hệ thống mới chỉ sau một buổi làm quen, bởi kỹ năng vận hành cần được rèn luyện trong điều kiện thực tế. Mỗi phi công cần có 100 giờ bay thử với SVS, bên cạnh khoảng thời gian bổ sung để kiểm tra và làm quen với thiết bị. Quy trình đào tạo này cho thấy công nghệ chỉ phát huy hiệu quả khi đi cùng con người được huấn luyện, quy định rõ ràng và hệ thống kiểm soát an toàn chặt chẽ.