Công nghệ mới biến chất thải thành sản phẩm có giá trị

Bụi thép, loại chất thải phát sinh trong quá trình luyện kim, đang được xem xét dưới góc nhìn mới nhờ công nghệ OxIndus, giải pháp hướng tới tái chế thay vì loại bỏ. Công nghệ này tập trung vào bụi thép chứa sắt sinh ra từ lò hồ quang điện, nơi nguyên liệu kim loại được nung chảy bằng năng lượng điện. Nếu được xử lý phù hợp, phần bụi tưởng như khó sử dụng này có thể quay lại dây chuyền sản xuất, đồng thời tạo ra nguyên liệu phục vụ ngành kim loại kẽm. Công nghệ OxIndus được giới thiệu tại hội thảo “Công nghệ OxIndus: Biến chất thải thành sản phẩm có giá trị”, tổ chức ở Hà Nội vào ngày 26/11. Sự kiện nhằm giới thiệu giải pháp xử lý, tái chế bụi thép tới các doanh nghiệp, đồng thời thúc đẩy khả năng chuyển giao công nghệ này vào Việt Nam. Hội thảo do Cục Ứng dụng và Phát triển công nghệ phối hợp với Công ty Nghiên cứu phát triển nguồn lực tự nhiên, Công ty Hóa chất, Kim loại và Khoáng sản, gọi tắt CMM, của Cộng hòa Pháp tổ chức. Theo nội dung được giới thiệu, OxIndus gồm hai quy trình chính, được thiết kế để xử lý bụi thép theo từng giai đoạn và mục tiêu cụ thể. Quy trình đầu tiên mang tên tái chế hoàn toàn bụi thép, triển khai ngay tại các nhà máy thép, tập trung vào việc phối trộn bụi với những chất phụ gia thích hợp. Hỗn hợp sau đó được tái tuần hoàn vào lò hồ quang điện, giúp đưa phần sắt hao hụt trở lại quá trình sản xuất và tận dụng tốt hơn nguồn nguyên liệu. Việc tái tuần hoàn bụi thép không chỉ nhằm thu hồi lượng sắt bị mất trong quá trình luyện kim, mà còn giúp nâng cao hàm lượng những kim loại có giá trị hiện diện trong bụi. Trong số đó, kẽm là thành phần đáng chú ý, bởi kim loại này có thể tiếp tục được khai thác cho các mục đích công nghiệp phù hợp. Cách tiếp cận này biến một dòng chất thải phức tạp thành nguồn nguyên liệu có khả năng đóng góp trở lại cho chuỗi sản xuất kim loại. Quy trình tái chế còn hướng tới giảm phát thải các khí độc hại phát sinh trong hoạt động xử lý bụi thép bằng lò hồ quang điện. Sau khi được tuần hoàn, bụi thu hồi tạo thành một loại bụi mới giàu kẽm, trong khi hàm lượng sắt còn lại rất thấp. Sự thay đổi thành phần này tạo điều kiện để công đoạn xử lý tiếp theo tập trung hơn vào việc thu nhận kim loại kẽm, thay vì tiếp tục xử lý toàn bộ hỗn hợp ban đầu. Quy trình thứ hai được gọi là quy trình xử lý tinh, đảm nhiệm việc xử lý triệt để lượng bụi thu hồi từ giai đoạn tái chế trước đó. Công đoạn này cho phép loại bỏ Chlore, đồng thời giảm thiểu hàm lượng Fluor trong sản phẩm, qua đó làm thay đổi chất lượng bụi theo hướng phù hợp hơn với mục đích sử dụng. Khác với quy trình đầu tiên diễn ra tại nhà máy thép, xử lý tinh được thực hiện tập trung ở một nhà máy có khả năng tiếp nhận toàn bộ bụi thép từ các nhà máy thép tại Việt Nam. Các nhà khoa học đánh giá OxIndus là công nghệ hiệu quả, cung cấp một giải pháp khả thi đồng thời trên phương diện môi trường và kinh tế cho hoạt động sản xuất thép bằng lò hồ quang điện. Điểm đáng chú ý nằm ở việc công nghệ kết hợp thu hồi vật liệu, giảm thành phần cần xử lý và tổ chức tiếp nhận bụi theo mô hình tập trung. Theo thông tin tại hội thảo, toàn bộ quy trình không làm phát sinh chất thải độc hại trong quá trình xử lý. Sản phẩm thu được từ quy trình này mang tên OxIndus, được xác định là nguyên liệu phụ cho công nghiệp sản xuất kim loại kẽm. Từ bụi thép chứa sắt phát sinh trong lò hồ quang điện, công nghệ đã mở ra hướng tái chế, thu hồi kim loại có giá trị và hạn chế áp lực xử lý chất thải. Việc giới thiệu giải pháp tới doanh nghiệp tại Việt Nam vì thế tạo thêm cơ sở để xem xét ứng dụng công nghệ, thúc đẩy chuyển giao và phát triển sản xuất thép theo hướng tận dụng tài nguyên hiệu quả hơn.