Cứ 2 phút bốc hơi 1 triệu USD: Người Mỹ gánh thêm 100 tỷ USD tiền xăng

Áp lực đè nặng ví tiền: Cứ 2 phút phát sinh thêm 1 triệu USD

Người tiêu dùng Mỹ đang phải trải qua giai đoạn căng thẳng về chi tiêu khi giá nhiên liệu liên tục thiết lập các đỉnh mới. Báo cáo từ Công cụ theo dõi chi phí năng lượng thuộc Viện Watson (Đại học Brown) cho thấy, người dân xứ cờ hoa đã phải chi trả thêm 100,9 tỷ USD cho nhiên liệu chỉ trong vòng 6 tháng kể từ khi căng thẳng tại Iran bùng phát vào ngày 28/2. Đáng chú ý, tốc độ phát sinh chi phí này ước tính lên tới 1 triệu USD sau mỗi 2 phút.

Tính bình quân trên toàn bộ 131 triệu hộ gia đình Mỹ, mỗi hộ đã phải gánh thêm khoản chi phí dao động trong khoảng 763-770 USD. Trong tổng số hơn 100 tỷ USD đội giá, người tiêu dùng đã chi hơn 55 tỷ USD cho xăng thông thường và hơn 45 tỷ USD cho dầu diesel.

Theo số liệu từ Hiệp hội Ô tô Mỹ (AAA), giá xăng bình quân toàn quốc đã chạm mức 4,15 USD/gallon (tương đương 1,09 USD/lít), tăng 39% so với mức 2,98 USD trước đó. Đây là mức giá cao kỷ lục từng được ghi nhận trong kỳ nghỉ Lễ Lao động (Labor Day), xô đổ cột mốc 3,82 USD/gallon thiết lập năm 2012 và cũng là lần đầu tiên vượt ngưỡng 4 USD/gallon trong dịp này.

Mức độ chịu ảnh hưởng có sự phân hóa rõ rệt theo từng bang. Texas là khu vực chịu tổn thất lớn nhất khi người dân phải chi thêm tới 11 tỷ USD cho xăng dầu. Trong khi đó, California và Florida lần lượt gánh thêm 8 tỷ USD và 5 tỷ USD. Đáng chú ý, tại California - nơi áp dụng mức thuế nhiên liệu cao cùng các cơ chế định giá phát thải carbon khắt khe, giá xăng trung bình đã bị đẩy lên tới 5,86 USD/gallon (1,55 USD/lít), tiếp tục duy trì vị trí đắt đỏ hàng đầu nước Mỹ.

Cú sốc giá diesel lan sang hàng tiêu dùng

Nếu như xăng là gánh nặng trực tiếp lên các phương tiện cá nhân thì dầu diesel lại là "ngòi nổ" làm rung chuyển chi phí vận hành toàn bộ nền kinh tế. Theo AAA, giá dầu diesel đã lập kỷ lục mới khi chạm mốc 5,9 USD/gallon (1,56 USD/lít), ghi nhận mức tăng vọt hơn 60% so với cùng kỳ năm trước.

Dầu diesel tăng giá ngay lập tức tạo ra hiệu ứng dây chuyền từ sản xuất tới bán lẻ. Nhiên liệu và dầu mỏ hiện diện ở hầu khắp các mắt xích trong chuỗi cung ứng, từ khâu chạy máy cày, sản xuất phân bón tại các trang trại, cho đến hệ thống làm lạnh, vật liệu cách nhiệt trong kho bãi và bao bì đóng gói. Chi phí vận chuyển xe tải hạng nặng leo thang khiến các đơn vị logistics buộc phải cộng thêm phụ phí vào giá cước.

Khi các khoản chi phí phát sinh cộng dồn qua từng khâu trung gian, điểm đến cuối cùng của chuỗi tăng giá này chính là người tiêu dùng tại các quầy kệ siêu thị. Giá thực phẩm bị đội lên đáng kể, bào mòn thêm ngân sách sinh hoạt vốn đã eo hẹp của các hộ gia đình. Tác động này thậm chí còn gây áp lực nghiêm trọng hơn lên các nền kinh tế đang phát triển - nơi người dân phải chi phần lớn thu nhập cho lương thực nhập khẩu.

Rủi ro dầu vượt 120 USD/thùng

Nguyên nhân chính của cuộc khủng hoảng năng lượng hiện nay xuất phát từ sự đình trệ của huyết mạch giao thương dầu khí toàn cầu. Eo biển Hormuz, tuyến hàng hải vận chuyển gần 20% lượng dầu mỏ của thế giới, hiện gần như bị tê liệt do căng thẳng địa chính trị leo thang. Sự đứt gãy nguồn cung tại điểm nút này khiến thị trường năng lượng quốc tế rơi vào trạng thái cực kỳ nhạy cảm và dễ tổn thương.

Tính đến thời điểm hiện tại, giá dầu thô WTI trên thị trường quốc tế đang neo ở mức 94,05 USD/thùng, trong khi dầu Brent chuẩn toàn cầu đã chạm 99,12 USD/thùng. Theo hãng tin Reuters, giới hoạch định chính sách từng kỳ vọng các biện pháp can thiệp sẽ sớm xoa dịu tình hình sau vài tuần, tuy nhiên thực tế căng thẳng đã bước sang tháng thứ sáu mà chưa có tín hiệu hạ nhiệt rõ ràng.

Trong báo cáo phân tích mới nhất, tổ chức tài chính Goldman Sachs đã đưa ra cảnh báo rằng giá dầu hoàn toàn có thể sớm vượt ngưỡng 120 USD/thùng nếu tình trạng gián đoạn nguồn cung tại Trung Đông kéo dài. Trước áp lực từ các nút thắt năng lượng chưa có lời giải, bài toán kiềm chế lạm phát và ổn định chi phí sinh hoạt cho người dân tiếp tục là thách thức kinh tế nan giải trong những tháng tới.