Cục Thuế giải thích việc được hoàn thuế không lâu thì nhận thông báo nợ thuế

Nguồn ảnh: Thanh Niên

Cục Thuế cho biết, tình huống được hoàn thuế thu nhập cá nhân, vài tháng sau lại nhận thông báo nợ thuế đúng số tiền hoàn trước đó không phổ biến.

Theo bà Nguyễn Thị Thu, Trưởng ban Nghiệp vụ thuế (Cục Thuế, Bộ Tài chính), về nguyên tắc,cơ quan thuế căn cứ vào dữ liệu về khấu trừ thuế do các tổ chức chi trả kê khai để tổng hợp, xác định số thuế thu nhập cá nhân của người nộp thuế.

Tuy nhiên, sau khi quyết toán thuế, các tổ chức chi trả vẫn có thể thực hiện kê khai bổ sung, điều chỉnh nếu phát hiện sai sót. Việc này làm thay đổi số thuế đã khấu trừ của người nộp thuế. Dữ liệu được điều chỉnh, số thuế phải nộp hoặc số tiền hoàn thuế của người nộp thuế cũng có thể thay đổi theo.

Cục Thuế lên tiếng việc được hoàn thuế không lâu đã nhận thông báo nợ thuế - Ảnh 1. — Khi gặp vướng mắc cụ thể về quyết toán thuế thu nhập cá nhân, người nộp thuế nên liên hệ cơ quan thuế quản lý trực tiếp để được kiểm tra, xử lý

Chẳng hạn, trước đây, cơ quan thuế xác định người nộp thuế được hoàn 10 đồng, sau khi tổ chức chi trả kê khai điều chỉnh, số tiền hoàn có thể tăng lên 12 đồng nhưng cũng có thể giảm xuống còn 8 đồng, tùy theo dữ liệu điều chỉnh thực tế.

Nếu số tiền hoàn giảm so với trước, phát sinh số thuế phải nộp thì người nộp thuế phải nộp phần chênh lệch. Trường hợp phát sinh nghĩa vụ thuế thì có thể phát sinh cả tiền chậm nộp.

"Nếu cảm thấy băn khoăn, vướng mắc về các vấn đề liên quan quyết toán thuế thu nhập cá nhân như số thuế phải nộp, số tiền hoàn… người nộp thuế nên liên hệ cơ quan thuế quản lý trực tiếp để được kiểm tra, đối chiếu dữ liệu và xử lý", bà Thu khuyến nghị.

Trước đó, một người nộp thuế tại Hà Nội thuộc diện tự quyết toán thuế thu nhập cá nhân 2025, đã hoàn thành quyết toán cuối tháng 4.2026. Ngày 29.4, người này hoàn tất nộp số tiền thuế phải nộp là 111.111 đồng.

Tuy nhiên, ngày 7.5, chị nhận được quyết định hoàn thuế thu nhập cá nhân từ Thuế TP.Hà nội với số tiền 379.798 đồng.

Đến ngày 7.9, thông báo từ Thuế TP.Hà Nội lại cho biết chị còn nợ thuế 393.357 đồng. Trong đó, số tiền thuế và các khoản thu khác tính đến ngày 31.8 là 379.798 đồng; số tiền chậm nộp tính đến ngày 31.8 là 13.559 đồng. Cơ quan thuế đề nghị chị nộp ngay các khoản trên vào ngân sách.

Băn khoăn cơ quan thuế có thể tính toán nhầm lẫn, đang chủ động chấp hành quy định giờ lại thành người làm sai, phải nộp cả tiền chậm nộp, người nộp thuế trong tình huống nêu trên chưa nộp lại số thuế nợ theo thông báo.

Luật sư Nguyễn Văn Được, Tổng giám đốc Công ty TNHH Kế toán và tư vấn thuế Trọng Tín, cho rằng, không nên chỉ nhìn vào hiện tượng vừa được hoàn thuế đã bị yêu cầu nộp lại và còn phải trả tiền chậm nộp rồi kết luận cơ quan thuế tính toán không đúng.

Tuy nhiên, hoàn toàn có thể xảy ra trường hợp hệ thống điện tử của ngành thuế có thể có những sai lệch, trục trặc.

"Muốn đánh giá chính xác, cần đối chiếu hồ sơ quyết toán, các nguồn thu nhập, chứng từ khấu trừ thuế và lịch sử điều chỉnh của từng đơn vị chi trả.

Đặc biệt, phải xác định thời điểm phát sinh nghĩa vụ thuế thực tế để xem việc tính tiền chậm nộp có đúng quy định hay không. Mấu chốt là cơ quan thuế cần minh bạch về căn cứ, thời điểm và lý do điều chỉnh để người nộp thuế có thể kiểm tra và thực hiện đúng nghĩa vụ", ông Được nhấn mạnh.

Hiện tượng người nộp thuế vừa nhận tiền hoàn thuế thu nhập cá nhân chưa lâu đã bị thông báo nợ thuế chính số tiền đó đang gây ra những băn khoăn đáng chú ý về tính nhất quán trong dữ liệu quản lý. Điển hình như trường hợp một cá nhân tại Hà Nội sau khi hoàn tất quyết toán thuế năm 2025 vào cuối tháng 4.2026 và nộp 111.111 đồng nghĩa vụ đã nhận quyết định hoàn 379.798 đồng từ Thuế TP.Hà Nội vào ngày 7.5. Tuy nhiên, đến ngày 7.9, cơ quan thuế bất ngờ gửi thông báo yêu cầu người này nộp lại 393.357 đồng, bao gồm 379.798 đồng tiền thuế cùng 13.559 đồng tiền chậm nộp tính đến ngày 31.8. Giải thích về quy trình nghiệp vụ, bà Nguyễn Thị Thu, Trưởng ban Nghiệp vụ thuế thuộc Cục Thuế, Bộ Tài chính, cho biết tình huống này không phổ biến trong thực tế. Nguyên nhân xuất phát từ việc các tổ chức chi trả thu nhập tiến hành kê khai bổ sung hoặc điều chỉnh dữ liệu khấu trừ sau thời điểm quyết toán, dẫn đến số thuế phải nộp hoặc số tiền được hoàn của cá nhân bị thay đổi. Trong trường hợp dữ liệu điều chỉnh làm giảm khoản tiền được hoàn, người nộp thuế bắt buộc phải nộp lại phần chênh lệch và có thể phát sinh thêm tiền chậm nộp theo quy định. Phân tích dưới góc độ pháp lý, Luật sư Nguyễn Văn Được, Tổng giám đốc Công ty TNHH Kế toán và tư vấn thuế Trọng Tín, nhận định bên cạnh điều chỉnh từ tổ chức chi trả thì không loại trừ khả năng hệ thống điện tử của ngành thuế xảy ra sự cố sai lệch. Nhằm xác định chính xác nghĩa vụ tài chính, ông Được nhấn mạnh người nộp thuế nên liên hệ cơ quan thuế quản lý trực tiếp để kiểm tra, đối chiếu kỹ lưỡng hồ sơ quyết toán và lịch sử điều chỉnh dữ liệu. Đồng thời, cơ quan thuế cần minh bạch rõ ràng căn cứ cùng thời điểm phát sinh nghĩa vụ thuế thực tế, tạo cơ sở để người dân chấp hành đúng quy định pháp luật.