Ngày 21/9, tại Hà Nội, Bộ Tư pháp tổ chức Hội thảo khoa học cấp quốc gia "Những giải pháp tạo đột phá nâng cao hiệu quả công tác tổ chức thi hành pháp luật, thúc đẩy việc xây dựng văn hóa tuân thủ pháp luật."
Chủ trì Hội thảo có các Ủy viên Trung ương Đảng: Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định; Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu; Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng.
Phát biểu khai mạc, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu nhấn mạnh thời gian qua, với sự chỉ đạo, vào cuộc của cả hệ thống chính trị, công tác xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật đã đạt được nhiều kết quả quan trọng, tháo gỡ vướng mắc về thể chế để khơi thông nguồn lực cho sự phát triển.
Cho rằng công tác tổ chức thi hành pháp luật vẫn còn nhiều "điểm nghẽn," Phó Thủ tướng lưu ý yêu cầu đặt ra trong giai đoạn hiện nay không chỉ là "thi hành đúng pháp luật," mà phải tiến tới "chủ động tổ chức thi hành pháp luật theo hướng chuyên nghiệp, ổn định và thích ứng linh hoạt với thực tiễn;" chuyển mạnh sang quản trị theo "vòng đời của văn bản quy phạm pháp luật" - từ xây dựng chính sách, soạn thảo, đánh giá tác động, ban hành, tổ chức thực hiện đến theo dõi, đánh giá tác động sau ban hành, sửa đổi, hoàn thiện văn bản; xác định tổ chức thi hành pháp luật là khâu kiểm chứng chất lượng của quá trình xây dựng pháp luật và cung cấp dữ liệu đầu vào cho quá trình hoàn thiện pháp luật tiếp theo.
Phó Thủ tướng khẳng định muốn nâng cao hiệu quả tổ chức thi hành pháp luật, trước hết phải nâng cao chất lượng của các quy định pháp luật, bảo đảm mỗi chính sách, quy định khi ban hành phải rõ mục tiêu, có căn cứ thực tiễn, khả thi và có đầy đủ điều kiện để tổ chức thực hiện. Trong đó, công tác đánh giá tác động chính sách cần thực chất và hiệu quả hơn, theo hướng thực hiện xuyên suốt quá trình xây dựng văn bản, gắn với từng chính sách, từng quy định cụ thể; khi nội dung dự thảo có thay đổi quan trọng thì phải kịp thời cập nhật, đánh giá đầy đủ tác động; đồng thời tiếp tục hoàn thiện pháp luật về tổ chức thi hành pháp luật đồng bộ trong quá trình xây dựng Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật theo hướng kết nối chặt chẽ giữa xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật thành một chu trình thống nhất; lấy chuyển đổi số, xây dựng dữ liệu và ứng dụng trí tuệ nhân tạo là nền tảng của đổi mới công tác tổ chức thi hành pháp luật.
Trên nền tảng dữ liệu "đúng, đủ, sạch, sống, liên thông, thống nhất, dùng chung," đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo để hỗ trợ đánh giá tác động, rà soát, phát hiện mâu thuẫn, chồng chéo; theo dõi, cảnh báo sớm những khó khăn, bất cập trong tổ chức thi hành pháp luật.
Phó Thủ tướng yêu cầu nghiên cứu xây dựng cơ chế, tiêu chí và Bộ chỉ số đánh giá công tác tổ chức thi hành pháp luật theo hướng khách quan, thực chất, có thể đo lường và kiểm chứng; khắc phục tình trạng đánh giá chủ yếu thông qua báo cáo, thống kê của các cơ quan nhà nước.
Bên cạnh đó, chuyển mạnh từ yêu cầu người dân, doanh nghiệp "phải tuân thủ" sang tạo môi trường để "dễ làm đúng," "muốn làm đúng" và hình thành thói quen tự giác tuân thủ pháp luật. Trước hết, phải tạo thuận lợi cho việc tuân thủ, đẩy mạnh cung cấp thông tin, dịch vụ pháp lý, ứng dụng công nghệ và trí tuệ nhân tạo để người dân, doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận, hiểu đúng và thực hiện đúng pháp luật; tiếp tục đơn giản hóa thủ tục, giảm thời gian và chi phí tuân thủ.
Phát biểu tại Hội thảo, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng nhấn mạnh: Bộ Tư pháp rất mong nhận được ý kiến tham luận, trao đổi của các đại biểu tham dự hội thảo, trong đó tập trung vào bối cảnh, yêu cầu thực tiễn quốc tế và trong nước đang tác động trực tiếp, sâu sắc đến sự cần thiết phải đổi mới tư duy, phương thức tổ chức thi hành pháp luật; thực trạng công tác tổ chức thi hành pháp luật ở bộ, ngành, địa phương nói riêng và ở Việt Nam nói chung, những điển hình tốt, cách làm hay; nguyên nhân của những hạn chế, bất cập trong công tác tổ chức thi hành pháp luật; các giải pháp cụ thể tạo đột phá nâng cao hiệu quả công tác tổ chức thi hành pháp luật, thúc đẩy việc xây dựng văn hoá tuân thủ pháp luật; kinh nghiệm quốc tế và giá trị tham khảo với Việt Nam.
Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng đưa ra một số giải pháp trọng tâm nhằm tạo đột phá trong công tác tổ chức thi hành pháp luật, thúc đẩy xây dựng văn hóa tuân thủ pháp luật.
Cụ thể, tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy Đảng, chính quyền các cấp; tiếp tục hoàn thiện thể chế, đổi mới quản trị dữ liệu theo "vòng đời văn bản;" đổi mới tư duy trong tổ chức thi hành pháp luật, đề cao vai trò người đứng đầu và xác định rõ trách nhiệm của từng cơ quan, tổ chức, cá nhân. Kết quả thi hành pháp luật cần gắn với trách nhiệm của người đứng đầu, công tác thi đua, khen thưởng và xử lý trách nhiệm.
Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cũng nhấn mạnh dữ liệu số là nền tảng, công nghệ số là công cụ quan trọng, mang tính bắt buộc, cốt lõi trong tổ chức thi hành pháp luật giai đoạn hiện nay. Bộ trưởng cho rằng cần đẩy mạnh tự động hóa đo lường, đánh giá tác động pháp luật; ứng dụng đồ thị tri thức, công nghệ ngữ nghĩa và trí tuệ nhân tạo để rà soát, phát hiện mâu thuẫn, chồng chéo, khoảng trống, bất cập. Đồng thời, chuyển từ xử lý vấn đề sau khi phát sinh sang dự báo, cảnh báo sớm và tăng cường quản lý, kiểm tra theo hướng dựa trên rủi ro.
Bộ trưởng Bộ Tư pháp yêu cầu tiếp tục thực hiện đồng bộ các giải pháp nhằm thúc đẩy văn hoá tuân thủ pháp luật trong cơ quan nhà nước và toàn xã hội. Hình thành môi trường để người dân, doanh nghiệp "muốn làm đúng" và "dễ làm đúng" cũng như bảo đảm các điều kiện cho công tác tổ chức thi hành pháp luật.
Các ý kiến tham luận tại Hội thảo đã tập trung trao đổi các vấn đề quan trọng, cơ bản liên quan đến thực trạng công tác tổ chức thi hành pháp luật ở bộ, ngành, địa phương nói riêng và ở Việt Nam nói chung; những điển hình tốt, cách làm hay; nguyên nhân của những hạn chế, bất cập trong công tác tổ chức thi hành pháp luật…/.
(TTXVN/Vietnam+)