Cúm A gia tăng tại TPHCM, cảnh giác biến chứng ở trẻ nhỏ

Trẻ 7 tuổi nguy kịch vì cúm A biến chứng

Mới đây, Bệnh viện Nhi đồng 1 (TPHCM) tiếp nhận điều trị một bé trai 7 tuổi nguy kịch do nhiễm cúm A nặng, gây phù phổi cấp và viêm cơ tim tối cấp.

Bệnh nhi P.T.D.A. (7 tuổi, ngụ TP Cần Thơ) được chuyển đến bệnh viện lúc 17h ngày 12/10 trong tình trạng sốc nhiễm trùng, viêm phổi nặng và viêm cơ tim tối cấp.

Trước đó, trẻ khởi phát bệnh với triệu chứng ho khan, sổ mũi, sốt cao liên tục, đáp ứng kém với thuốc hạ sốt. Đến ngày hôm sau, bé mệt mỏi, khó thở nên được gia đình đưa đến bệnh viện địa phương. Thời điểm này, trẻ đã tím tái, trụy tim mạch.

Tại Bệnh viện Nhi đồng 1, các bác sĩ xác định bệnh nhi bị phù phổi cấp, sốc tim, chức năng co bóp cơ tim suy giảm nghiêm trọng. Trẻ rơi vào tình trạng suy hô hấp nặng, tuần hoàn mất ổn định, có nguy cơ ngừng tim.

Trước tình trạng nguy kịch, bệnh viện kích hoạt báo động đỏ, triển khai kỹ thuật ECMO (tim phổi nhân tạo) để hỗ trợ hoạt động của tim và phổi. Kết quả xét nghiệm xác định trẻ nhiễm cúm A nặng.

Sau gần 12 ngày chạy ECMO với nhiều diễn biến phức tạp, sức khỏe bệnh nhi dần cải thiện. Ngày 23/10, trẻ được cai ECMO, sau đó tiếp tục cai máy thở. Chức năng hô hấp, tim mạch và các cơ quan khác phục hồi.

Cũng trong ngày 12/10, một bé trai 10 tuổi được người nhà đưa đến Bệnh viện Nhi Trung ương sau một ngày sốt từng cơn lên đến 41 độ C, uống thuốc không hạ sốt, kèm ho có đờm và ngạt mũi nhiều.

Kết quả xét nghiệm xác định trẻ mắc cúm A. Các bác sĩ kê đơn điều trị ngoại trú, đồng thời hướng dẫn gia đình chăm sóc dinh dưỡng để hỗ trợ quá trình hồi phục.

Virus cúm A chiếm ưu thế, số ca viêm hô hấp tăng mạnh

Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TPHCM (HCDC) cho biết, thời gian gần đây, hệ thống giám sát ghi nhận số người mắc các bệnh viêm đường hô hấp cấp trên địa bàn thành phố gia tăng đáng kể.

Riêng trong tuần 40, thành phố ghi nhận 34.664 ca mắc bệnh viêm hô hấp cấp, tăng hơn 64% so với mức trung bình của 4 tuần trước đó.

Trong bối cảnh số ca bệnh gia tăng, kết quả tổng hợp báo cáo từ các bệnh viện cho thấy virus cúm là một trong những tác nhân có số ca mắc tăng mạnh. Chỉ riêng tuần 40, thành phố ghi nhận 151 mẫu xét nghiệm dương tính với virus cúm, nâng tổng số ca mắc từ đầu năm đến nay lên 397 ca.

Kết quả xét nghiệm định týp cho thấy virus cúm A chiếm ưu thế. Đáng chú ý, chủng cúm A/H1N1 năm 2009 ghi nhận 116 mẫu dương tính, chiếm gần 77% tổng số mẫu dương tính với virus cúm trong tuần.

Sự gia tăng đồng thời của các ca viêm hô hấp cấp và cúm A/H1N1 năm 2009 đặt ra yêu cầu tăng cường giám sát, chủ động phòng ngừa nhằm hạn chế nguy cơ lây lan trong cộng đồng.

Để kiểm soát dịch bệnh, HCDC tiếp tục triển khai hệ thống giám sát các tác nhân gây bệnh viêm đường hô hấp cấp trên toàn thành phố. Công tác thu thập mẫu xét nghiệm được thực hiện chủ động tại 29 cơ sở y tế, gồm các bệnh viện và trung tâm y tế khu vực, kết hợp giám sát chặt chẽ các chùm ca bệnh trong cộng đồng.

Việc liên tục phân tích diễn biến ca mắc và xác định chủng virus gây bệnh giúp ngành y tế kịp thời nhận diện nguy cơ, dự báo xu hướng lây nhiễm, từ đó tham mưu các giải pháp can thiệp phù hợp với tình hình thực tế.

Cúm A có thể gây viêm phổi, suy hô hấp và biến chứng nặng

Theo Viện Pasteur TPHCM, cúm mùa do virus cúm thuộc họ Orthomyxoviridae gây ra. Virus cúm được phân thành 4 type chính là A, B, C và D. Trong đó, cúm A và cúm B là hai tác nhân chủ yếu gây các đợt cúm mùa ở người; cúm C thường gây bệnh nhẹ hơn, còn virus cúm D chủ yếu được ghi nhận ở gia súc và hiện chưa được xác định là nguyên nhân gây bệnh ở người.

Virus cúm A có khả năng biến đổi di truyền, được phân chia thành nhiều phân type dựa trên hai protein bề mặt là hemagglutinin (H) và neuraminidase (N). Một số phân type như A(H1N1) và A(H3N2) có thể lưu hành ở người và gây các đợt cúm mùa.

Cúm A có khả năng gây dịch trên diện rộng. Một số chủng virus còn có thể gây đại dịch khi xuất hiện những biến đổi lớn, khiến cộng đồng có ít hoặc chưa có miễn dịch phù hợp.

Bệnh có thể diễn biến từ nhẹ đến nặng, tùy thuộc vào chủng virus, độ tuổi, tình trạng miễn dịch và các bệnh lý nền của người mắc. Người cao tuổi, trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai, người mắc bệnh mạn tính hoặc suy giảm miễn dịch có nguy cơ cao gặp biến chứng như viêm phổi, suy hô hấp và làm nặng thêm các bệnh lý sẵn có.

Cúm mùa thường khởi phát tương đối đột ngột với các triệu chứng sốt, ớn lạnh, đau đầu, đau mỏi cơ, mệt mỏi, ho, đau họng, sổ mũi hoặc nghẹt mũi. Một số người, đặc biệt là trẻ em, có thể kèm buồn nôn, nôn hoặc tiêu chảy.

Triệu chứng cúm mùa có thể giống cảm lạnh thông thường hoặc một số bệnh nhiễm trùng đường hô hấp khác. Tuy nhiên, cúm thường khởi phát đột ngột hơn, có thể gây sốt, đau mỏi cơ và mệt mỏi rõ rệt. Chỉ dựa vào triệu chứng, người bệnh khó xác định chính xác mình mắc cúm A hay cúm B.

Virus cúm có thể lưu hành quanh năm, nhưng hoạt động của virus và số ca mắc có thể tăng vào những thời điểm nhất định tùy theo khu vực, thời tiết và tình hình dịch tễ. Vì vậy, người dân không nên chỉ cảnh giác với bệnh vào một vài tháng cố định trong năm.

Phần lớn người mắc cúm có thể hồi phục sau vài ngày đến khoảng một tuần, dù ho và cảm giác mệt mỏi có thể kéo dài hơn. Tuy nhiên, một số trường hợp có thể tiến triển nặng và cần được chăm sóc y tế kịp thời.

Theo Viện Pasteur TPHCM, người bệnh cần đến cơ sở y tế nếu có dấu hiệu sốt cao kéo dài, mệt mỏi tăng lên, ho nặng hơn, khó thở hoặc đau tức ngực. Nếu xuất hiện khó thở rõ rệt, tím môi, lú lẫn, co giật, mất nước nghiêm trọng hoặc giảm tỉnh táo, cần được cấp cứu ngay.

Ở trẻ em, các dấu hiệu cảnh báo gồm thở nhanh hoặc khó thở, lồng ngực rút lõm khi thở, li bì, co giật, không uống được hoặc tiểu ít bất thường. Người cao tuổi, phụ nữ mang thai, trẻ nhỏ, người mắc bệnh tim mạch, bệnh phổi mạn tính, đái tháo đường hoặc suy giảm miễn dịch nên liên hệ cơ sở y tế sớm khi nghi mắc cúm.

Phòng ngừa lây lan bệnh cúm

Trước nguy cơ các bệnh đường hô hấp tiếp tục gia tăng, HCDC khuyến cáo người dân chủ động thực hiện các biện pháp phòng bệnh, đặc biệt là người cao tuổi và người có bệnh nền. Đây là những nhóm có nguy cơ chuyển nặng và gặp biến chứng nguy hiểm khi mắc bệnh.

Người dân cần duy trì thói quen rửa tay thường xuyên bằng xà phòng và nước sạch. Khi ho hoặc hắt hơi, cần che miệng, mũi bằng khăn giấy hoặc khuỷu tay áo để hạn chế phát tán giọt bắn chứa virus ra môi trường.

Khi xuất hiện các triệu chứng nghi ngờ mắc bệnh như sốt, ho, đau họng, sổ mũi, người bệnh nên chủ động đeo khẩu trang, hạn chế tiếp xúc gần với người khác và đến cơ sở y tế để được tư vấn, điều trị kịp thời.

Bên cạnh đó, tiêm vaccine phòng cúm hằng năm theo hướng dẫn của ngành y tế là biện pháp quan trọng giúp giảm nguy cơ mắc bệnh và bảo vệ sức khỏe. Người dân, đặc biệt là người cao tuổi và người có bệnh nền, cần chủ động tiêm phòng để bảo vệ bản thân, gia đình và cộng đồng.