Cửa hàng tiện lợi phủ sóng khu dân cư
Giữa tháng 10 vừa qua, Tổng Công ty Thương mại Sài Gòn – TNHH MTV (SATRA) đưa cửa hàng thực phẩm tiện lợi Satrafoods vào hoạt động trong khuôn viên Bệnh viện Quân y 175 (phường Hạnh Thông, TPHCM). Điểm bán mới bổ sung nguồn cung thực phẩm, hàng thiết yếu và dịch vụ mua sắm tại chỗ cho cán bộ, nhân viên, người bệnh và thân nhân.
Thay vì phải di chuyển ra bên ngoài, người dân có thể mua thực phẩm, nước uống và các mặt hàng phục vụ sinh hoạt ngay trong khuôn viên bệnh viện. Với đội ngũ y bác sĩ, nhân viên làm việc theo ca, cửa hàng cũng giúp tiết kiệm thời gian mua sắm sau giờ làm.
Theo ông Lâm Quốc Thanh, Tổng Giám đốc SATRA, hàng hóa tại Satrafoods Bệnh viện Quân y 175 được xây dựng theo nhu cầu đặc thù của môi trường bệnh viện. Ngoài rau củ quả, thịt, trứng, thủy hải sản và thực phẩm tươi sống, cửa hàng còn có thực phẩm sơ chế đóng vỉ, thực phẩm đông lạnh, đồ chế biến sẵn, bánh, sữa, nước giải khát cùng các mặt hàng gia dụng, tiêu dùng hằng ngày.
Cùng thời điểm, Co.op Food đưa vào hoạt động thêm ba cửa hàng tại các phường Phú Lợi, Chánh Hưng và Tân Sơn Nhì. Các điểm bán tập trung vào thực phẩm tươi sống, thực phẩm chế biến, đồ dùng gia đình và hàng thiết yếu, hướng đến nhu cầu mua nhanh, mua gần nhà.
Bách Hóa Xanh cũng liên tục gia tăng độ phủ. Tính đến cuối tháng 10, hệ thống này đã có gần 4.300 cửa hàng, tăng hơn 1.700 điểm bán so với đầu năm 2026. Con số này vượt kế hoạch mở thêm 1.500 cửa hàng mà ban lãnh đạo Công ty CP Đầu tư Thế Giới Di Động đề ra hồi đầu năm, dù vẫn còn hai tháng phía trước.
Mới đây, WinCommerce (công ty thành viên của Tập đoàn Masan) cũng đã đưa “tân binh” WiN ON vào hoạt động với 8 cửa hàng tiện lợi đầu tiên tại TPHCM và Hà Nội. Theo đó, WiN ON vận hành thử nghiệm mô hình mở cửa xuyên đêm, gia nhập cuộc cạnh tranh với Circle K, GS25, FamilyMart và 7-Eleven.
Xu hướng bổ sung các cửa hàng quy mô vừa và nhỏ cho thấy các nhà bán lẻ đang chuyển hướng bám sát khu dân cư, thay vì chỉ tập trung vào những điểm bán lớn. Khi cửa hàng xuất hiện ngay dưới chung cư hay đầu ngõ, người tiêu dùng có thêm lựa chọn mua sắm nhanh, thuận tiện.
Tiệm tạp hóa đổi mới để giữ khách
Sự bùng nổ của cửa hàng tiện lợi và siêu thị mini đang tạo sức ép lên chợ truyền thống, tiệm tạp hóa. Nếu không thay đổi, đổi mới từ cách vận hành, chất lượng hàng hóa đến giá cả… các điểm kinh doanh truyền thống sẽ khó thu hút khách. Bà Nguyễn Thị Hồng, chủ tạp hóa Kim Hồng (phường Bình Trị Đông) thừa nhận, lợi thế gần nhà của các tiệm tạp hóa đang bị thu hẹp khi cửa hàng tiện lợi và siêu thị mini xuất hiện ngày càng nhiều.
“Nếu giá bán tại tiệm tạp hóa không thấp hơn hoặc tương đương với cửa hàng tiện lợi, siêu thị thì khách hàng có thêm lý do lựa chọn những điểm bán được tổ chức bài bản và cung cấp nhiều dịch vụ”, bà Hồng chia sẻ.
Tại chung cư Hưng Ngân (phường Trung Mỹ Tây), tiệm bách hóa Huyền Anh luôn nhộn nhịp khách. Tại đây, tiệm được bài trí không khác gì một siêu thị mini. Các quầy kệ được phân chia thành từng khu vực riêng, từ thực phẩm tươi sống, thực phẩm chế biến đến hóa mỹ phẩm. Hàng tươi sống được cân điện tử, khách mua có hóa đơn.
“Với cùng một mặt hàng, giá cả, chất lượng… tôi lại thích đến tiệm tạp hóa hay chợ truyền thống để mua sắm hơn. Những câu chuyện gia đình giúp xả stress, hay tiểu thương hiểu ý khách; cách họ tặng thêm cọng hành, trái ớt cũng là “điểm cộng” với khách hàng” – chị Minh Lan (35 tuổi, ngụ phường Phú Định) nhìn nhận.
Ông Chinh Lê, Trưởng nhóm chuyên gia thị trường Trung tâm Nghiên cứu Kinh doanh và Hỗ trợ Doanh nghiệp (BSA) cho biết, Việt Nam hiện có khoảng 10.000 siêu thị mini. Đến năm 2030, số lượng này được dự báo vượt 30.000 cửa hàng. Tốc độ mở mới cũng gia tăng đáng kể, từ khoảng 5 cửa hàng mỗi ngày lên 10 cửa hàng mỗi ngày. Kênh siêu thị mini được kỳ vọng duy trì tốc độ tăng trưởng trên 20%/năm.
Theo ông Chinh, đáng chú ý, cuộc đua mở rộng không còn tập trung tại các đô thị lớn. Khoảng 70% địa chỉ siêu thị mini mở mới nằm tại các xã. Những chuỗi như WinMart+, Bách Hóa Xanh, Co.op Food, Satrafoods và các thương hiệu mới đang tìm kiếm cơ hội tại khu vực ven đô, nông thôn, nơi chi phí mặt bằng còn tương đối thấp và nhu cầu tiêu dùng tiếp tục phát triển.
Theo dự báo của BSA, thị phần bán lẻ truyền thống có thể giảm từ khoảng 68% năm 2026 xuống 60% vào năm 2030, trong khi kênh bán lẻ hiện đại tăng từ 16% lên 20%. Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa chợ và tiệm tạp hóa sẽ mất vai trò trên thị trường.
Ông Đinh Công Trí, Giám đốc chiến lược kinh doanh cấp cao TT Group cho biết, ước tính cả nước có khoảng 500.000-600.000 điểm bán lẻ truyền thống, trong đó các tiệm tạp hóa nhỏ theo mô hình gia đình chiếm khoảng 70-75%. Lợi thế của nhóm cửa hàng này không chỉ nằm ở độ phủ. Chủ tiệm thường hiểu thói quen mua sắm của khách hàng trong khu vực, linh hoạt về danh mục hàng hóa và duy trì quan hệ trực tiếp với người mua.
Theo các chuyên gia, kênh bán hàng truyền thống đang cải thiện cách trưng bày, ứng dụng phần mềm quản lý tồn kho, nhận đơn qua mạng xã hội và tổ chức giao hàng trong khu dân cư. Khi các chuỗi hiện đại ngày càng tiến gần, việc giữ lợi thế về giá cả, nguồn hàng và chất lượng phục vụ sẽ là yếu tố quan trọng để tiệm tạp hóa tiếp tục giữ chân khách quen.