Là chắt của ông trùm mỹ phẩm Max Factor, Andrew Luster lớn lên trong gia đình danh giá, được hưởng đặc quyền của giới giàu có lâu đời. Nhưng đằng sau lý lịch bóng bẩy ấy, Luster là một kẻ săn mồi tình dục, chuyên chuốc thuốc mê phụ nữ, cưỡng hiếp khi họ bất tỉnh và quay phim những hành vi tấn công để thỏa mãn thú vui bệnh hoạn.
Sau khi bị phát hiện, Luster trở thành nhân vật trung tâm của một trong những vụ án tội phạm tình dục khét tiếng nhất California, đồng thời là đối tượng của cuộc truy lùng tội phạm bỏ trốn trên phạm vi quốc tế.
Vạch trần tội ác
Vỏ bọc của Luster bắt đầu rạn vỡ khi một sinh viên trình báo với cảnh sát hạt Ventura rằng cô từng đi uống rượu với Luster và nghi ngờ mình bị hắn chuốc thuốc mê rồi xâm hại tình dục.
Cuộc khám xét năm 2000 tại ngôi nhà ven biển của Luster ở Mussel Shoals đã phát hiện ma túy, vũ khí, cùng khoảng 50 cuộn băng video và hàng chục bức ảnh mà các thám tử cho rằng ghi lại hình ảnh những phụ nữ trong tình trạng bất tỉnh. Phát hiện này khiến vụ án không còn chỉ xoay quanh một lời tố cáo đơn lẻ mà dần hé lộ một chuỗi hành vi tấn công tình dục có hệ thống.
Trong một đoạn băng, Luster nói trước máy quay: "Đó chính xác là điều tôi thích trong phòng mình: một cô gái xinh đẹp đang bất tỉnh".
Luster bị bắt vào tháng 7/2000. Theo cáo trạng, từ năm 1996 đến 2000, Luster nhắm đến những phụ nữ trẻ tại quán bar và các điểm tụ họp khác, rồi dùng GHB (ma túy hiếp dâm) hoặc một loại thuốc an thần tương tự để khiến họ mất khả năng chống cự trước khi xâm hại tình dục.
Công tố viên đưa ra cáo buộc liên quan đến ba nạn nhân và 87 tội danh, bao gồm cưỡng hiếp, tấn công tình dục, đầu độc và tàng trữ ma túy.
Phiên tòa xét xử Luster bắt đầu ngày 16/12/2002. Các công tố viên trình chiếu video, ảnh và đưa ra lời khai mà họ cho là bằng chứng về một chuỗi hành vi chuốc thuốc mê và cưỡng hiếp có tính toán.
Tuy nhiên, trước khi bồi thẩm đoàn đưa ra phán quyết, Luster đã cắt vòng giám sát điện tử và bỏ trốn sau khi nộp 1 triệu USD tiền bảo lãnh, rồi biến mất giữa lúc vụ án thu hút sự chú ý trên toàn nước Mỹ.
Cuộc truy tìm kẻ bỏ trốn
Cuộc đào tẩu của Luster dẫn đến một chiến dịch truy lùng quy mô lớn. Các điều tra viên cho rằng hắn đã lên kế hoạch bỏ trốn từ trước và có nguồn tài chính dồi dào để thực hiện điều đó. Nhà chức trách đã kiểm tra tài khoản ngân hàng, điện thoại và các tài khoản trực tuyến của Luster nhằm truy tìm tung tích cũng như xác định những người có thể đã giúp hắn.
Phiên tòa vẫn tiếp tục dù Luster vắng mặt. Ngày 21/1/2003, bồi thẩm đoàn kết tội kẻ đang bỏ trốn, khi đó 39 tuổi, với 86 trong tổng số 87 tội danh. Luster bị tuyên 124 năm tù, mức hình phạt nhằm phản ánh tính chất nghiêm trọng của các tội ác và số lượng nạn nhân liên quan.
Trong khi đó, suốt 5 tháng, thợ săn tiền thưởng Duane "Dog" Chapman cùng đội của mình đã lần theo dấu vết Luster về phía nam, đến Puerto Vallarta, Mexico. Tại đây, họ khống chế người thừa kế gia tộc mỹ phẩm khi hắn đang gọi món tại một quầy hàng ven đường gần bãi biển.
Cảnh sát Mexico ban đầu tưởng đây là một vụ bắt cóc nên đã tạm giữ Luster, Chapman và một số thành viên trong đội. Các quan chức Mỹ khẩn trương tìm cách đưa Luster về nước mà không khiến vụ việc biến thành căng thẳng ngoại giao.
"Andrew Luster bị kết án 124 năm tù nhưng đã bỏ trốn, biến mất ngay khi các nạn nhân đang ngồi chờ hắn bị kết tội tại tòa. Các bạn có thể hình dung họ cảm thấy thế nào", Chapman nói trong cuộc phỏng vấn ngay sau khi bắt được kẻ hiếp dâm đang lẩn trốn.
Ngày 19/6/2003, các đặc vụ FBI áp giải Luster đến Los Angeles, một ngày sau khi hắn bị bắt. Cuộc truy lùng khép lại, trở thành một trong những chiến dịch truy bắt tội phạm bỏ trốn được công chúng chú ý nhất trong thập niên đó.
Andrew Luster được dẫn giải ra khỏi tòa nhà Hải quan Mỹ sau khi đến sân bay quốc tế Los Angeles, California, ngày 19/6/2003. Ảnh: Pool
Vì sao Luster ra tù sau hơn 20 năm?
Tòa phúc thẩm giữ nguyên phán quyết rằng Luster không có quyền kháng cáo bản án có tội vì đã bỏ trốn sang Mexico trong thời gian xét xử. Tuy nhiên, Luster gặp được một số thuận lợi về pháp lý, giúp rút ngắn đáng kể thời gian chấp hành án.
Năm 2013, thẩm phán Tòa Thượng thẩm hạt Ventura đã hủy bản án 124 năm tù của Luster với lý do thẩm phán xét xử ban đầu không nêu rõ những căn cứ cụ thể để áp dụng các mức án liên tiếp. Cũng trong năm đó, Luster bị tuyên lại mức án 50 năm tù.
Năm 2016, cử tri California thông qua Dự luật 57, cho phép những người bị kết án về các trọng tội không bạo lực được xem xét trả tự do sau khi chấp hành xong hình phạt đối với tội danh chính và chứng minh rằng họ không còn là mối đe dọa đối với cộng đồng. Hành vi xâm hại tình dục người đang bất tỉnh không được xếp vào nhóm "trọng tội bạo lực" theo quy định này.
Năm 2022, Luster tìm cách tận dụng luật mới của bang để xin trả tự do sớm thông qua Hội đồng Xét duyệt Ân xá California, nhưng bị bác yêu cầu.
Năm 2025, Luster một lần nữa bị từ chối ân xá. Công tố viên cho biết Luster vẫn cố bóp méo sự thật về tội ác của mình nhằm giảm nhẹ trách nhiệm, chưa thể hiện bất kỳ sự hối hận hay ăn năn nào, đồng thời khẳng định rằng hắn đáng phải chấp hành toàn bộ bản án.
Andrew Luster trong ảnh chụp hồ sơ trại giam năm 2003 (phải) và ảnh trên trang web đăng ký tội phạm tình dục. Ảnh: California Department of Corrections
Luster (62 tuổi) được trả tự do vào ngày 11/10/2026, sau khoảng 20 năm thụ án. Hắn hiện cư trú tại thành phố Glendora, bang California, dưới chế độ giám sát sau khi ra tù. Vụ việc đang gây phản ứng mạnh từ chính quyền địa phương và các quan chức California.
Ngày 16/10, Thị trưởng Glendora David Fredendall chỉ trích việc Luster được trả tự do, cho biết chính quyền thành phố "vô cùng thất vọng" và "phẫn nộ". Ông nhấn mạnh người dân không nên phải lo ngại về an toàn khi một người có tiền sử cưỡng hiếp sống gần trường học, công viên, sân chơi, nhà thờ và trung tâm cộng đồng.
Fredendall cũng đặt câu hỏi về hệ thống tư pháp California: Vì sao một người từng bị tuyên án 124 năm tù vì những tội ác nghiêm trọng lại có thể rời nhà tù sau khoảng 20 năm?
Tuy nhiên, Sở Cải huấn và Phục hồi California (CDCR) khẳng định Luster đã chấp hành xong án tù theo quy định pháp luật, sau khi được tính 977 ngày giảm án nhờ lao động và cải tạo tốt. Bản án 124 năm ban đầu đã được giảm xuống còn 50 năm vào năm 2013; sau đó, cách phân loại tội danh và các quy định giảm thời gian chấp hành án của bang khiến Luster đủ điều kiện ra tù.
Tuệ Anh (theo CBS, AETV, Fox News)