Cuộc đua xe chạy bằng năng lượng mặt trời gây 'sốt' tại Nam Phi

Từ Johannesburg, những kỹ sư trẻ cùng các đội tuyển đại học Nam Phi bắt đầu hành trình đặc biệt trên những chiếc xe sử dụng năng lượng mặt trời. Đích đến của họ là Cape Town, thủ đô nằm ở phía tây nam đất nước, sau chặng đường dài hơn 2.500 km đầy thử thách. Cuộc tranh tài mang tên Thử thách Năng lượng Mặt trời, Sasol Solar Challenge 2026, nhanh chóng thu hút sự chú ý bởi luật chơi khác biệt. Thay vì chạy đua để cán đích sớm nhất, các đội phải tìm cách tích lũy tổng quãng đường di chuyển lớn nhất trong suốt cuộc thi. Ông Rob Walker, Giám đốc sự kiện, cho biết mỗi ngày ban tổ chức đều đặt ra một quãng đường tối thiểu mà các đội bắt buộc phải hoàn thành. Sau khi đạt yêu cầu, họ có thể lựa chọn đi thêm những chặng bổ sung, qua đó gia tăng số kilomet và cải thiện cơ hội chiến thắng. Cách tính này khiến cuộc đua không chỉ phụ thuộc vào tốc độ, mà còn đòi hỏi chiến thuật, khả năng vận hành xe cùng cách khai thác nguồn năng lượng hạn chế. Các đội phải liên tục cân nhắc giữa việc di chuyển xa hơn, bảo toàn năng lượng, xử lý điều kiện đường sá và duy trì hiệu suất trong từng ngày. Vì vậy, đội chiến thắng không nhất thiết là đội xuất hiện đầu tiên ở Cape Town, mà là đội đạt tổng quãng đường cao nhất toàn chặng. Một trong những thiết kế đáng chú ý thuộc về Đội Đại Bàng Mặt Trời, Solar Eagle, của Đại học North-West tại Nam Phi. Nhóm đã phát triển một tấm pin mặt trời có thể nghiêng, với mục tiêu thu nhận nhiều năng lượng hơn trong quá trình chiếc xe di chuyển. Giải pháp này cho thấy các đội sinh viên đang biến những nguyên lý kỹ thuật thành công nghệ thực tế phục vụ một cuộc đua đặc biệt. Theo trưởng nhóm, Tiến sĩ Kruger, chiếc xe Solar Eagle sở hữu một tấm cánh có thể điều chỉnh góc nghiêng trong suốt ngày. Hệ thống tự động phân tích vùng bóng đổ của xe, đồng thời sử dụng tọa độ GPS để tính toán góc phù hợp cho tấm pin. Nhờ đó, bề mặt hấp thụ năng lượng có thể hướng về phía Mặt Trời ở vị trí tối ưu hơn trong nhiều thời điểm khác nhau. Với Masheko Mhore, tay lái của Đội Đại học Công nghệ Trung tâm, cuộc thi còn mang ý nghĩa lớn hơn chuyện giành thành tích trên đường đua. Cô cho rằng mình đang mở đường cho phụ nữ, đồng thời đại diện cho người dân châu Phi trong lĩnh vực vốn đòi hỏi nhiều kiến thức kỹ thuật. Sau quá trình tính toán và chuẩn bị kỹ lưỡng, Mhore chỉ còn chờ thời điểm nhấn chân ga, cảm nhận sức mạnh từ ánh Mặt Trời. Thử thách Năng lượng Mặt trời năm 2026 diễn ra từ ngày 10/9 đến ngày 17/9, quy tụ những thiết kế cùng chiến lược vận hành khác nhau. Trong tám ngày tranh tài, các đội phải chứng minh khả năng biến ánh nắng thành quãng đường, thay vì chỉ dựa vào tốc độ tối đa. Luật thi đấu độc đáo tạo nên màn cạnh tranh bền bỉ, nơi mỗi kilomet đều có thể ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả chung cuộc. Bên cạnh đường đua, sự kiện còn tổ chức chương trình dành cho các trường học, nhằm khuyến khích học sinh và sinh viên quan tâm đến khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học. Thông qua những chiếc xe chạy bằng năng lượng sạch, ban tổ chức muốn đưa các lĩnh vực STEM đến gần hơn với thế hệ trẻ Nam Phi. Theo VietnamPlus, cuộc đua vì thế vừa là sân chơi kỹ thuật hấp dẫn, vừa truyền đi thông điệp về sáng tạo, giáo dục và năng lượng bền vững.