Nhà chức trách Nga ngày 6/10 nộp báo cáo lên Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) để thông báo họ không ghi nhận ca dịch hạch nào tại thành phố Irkutsk ở vùng Siberia sau khi một nữ kỹ thuật viên viện nghiên cứu bệnh dịch hạch qua đời tuần trước.
Trước đó, truyền thông Nga cho hay Dalia Shipilova, 28 tuổi, kỹ thuật viên phòng thí nghiệm thuộc Viện Nghiên cứu Chống Dịch hạch Irkutsk, hôm 29/9 được đưa tới bệnh viện ở Shelekhov với các triệu chứng viêm phổi nặng.
Cô kể với nhân viên y tế rằng đã vô tình làm vỡ một ống nghiệm chứa vi khuẩn Yersinia pestis trong quá trình lấy mẫu tại Viện Nghiên cứu Chống Dịch hạch Irkutsk hôm 25/9. Shipilova phải thở máy trước khi qua đời hai ngày sau.
Các quan chức y tế Nga cho biết đã truy vết và xét nghiệm những người tiếp xúc với Shipilova và không phát hiện ca dương tính nào với các mầm bệnh nguy hiểm. Họ cũng không phát hiện vi khuẩn dịch hạch trong cơ thể cô và không có biện pháp đặc biệt nào được áp dụng.
Trung tâm Hỗ trợ Y tế và Cứu hộ tại vùng Irkutsk của Nga vào hôm 5/10. Ảnh: Reuters
CNN hôm 6/10 cho biết một bệnh viện phụ sản địa phương yêu cầu bệnh nhân kiểm tra sức khỏe toàn diện và điền bảng hỏi về những triệu chứng đáng ngờ liên quan đến "bệnh dịch hạch" và các bệnh truyền nhiễm khác.
Ulyana Gavryunina, một blogger 29 tuổi đến từ Angarsk, thành phố thuộc vùng Irkutsk, nói với CNN rằng cô đã phải chuyển bệnh viện phụ sản ở tuần thai thứ 40, sau khi các quy định cách ly mới được áp dụng, đồng nghĩa chồng cô không thể ở bên cạnh cô trong lúc sinh.
Khi cô đến Trung tâm Chăm sóc sản phụ Thành phố Irkutsk theo lịch hẹn, mẹ cô, người thường đi cùng trong các buổi khám, đã không được cho vào.
Nhân viên y tế kiểm tra thân nhiệt, yêu cầu cô thè lưỡi và đeo khẩu trang, sát khuẩn tay, cũng như hoàn thành hai bảng hỏi. Một trong số đó có tiêu đề "Bảng kiểm tra nghi ngờ mắc bệnh truyền nhiễm đặc biệt nguy hiểm - dịch hạch" và liệt kê các triệu chứng như sốt cao, đau ngực.
Theo Gavryunina, nhân viên trung tâm không nhắc gì tới bệnh dịch hạch, chỉ nói với cô rằng có một "loại virus mới" chưa xác định và cần phải có các biện pháp phòng ngừa tăng cường để bảo vệ các em bé.
Mọi thứ bên trong bệnh viện khá tĩnh lặng "như thường lệ", Gavryunina cho hay. "Chỉ là tất cả mọi người đều đeo khẩu trang, vậy thôi", cô nói. Cô chỉ buồn khi được thông báo rằng chồng không thể đi cùng mình trong lúc chuyển dạ nữa, ngay cả khi anh đã thực hiện các xét nghiệm y tế bổ sung.
Một cư dân địa phương khác, chỉ xưng tên là Ekaterina, cho biết cuộc sống ở đây vẫn đang tiếp diễn bình thường. Cô nói rằng mặc dù một số người quen đang "hơi hoảng sợ", cô thấy đường phố hầu như không có gì thay đổi.
Đường phố tại Shelekhov, vùng Irkutsk của Nga hôm 6/10. Ảnh: Reuters
"Nếu tình hình thực sự nghiêm trọng, tôi nghĩ họ đã đóng cửa mọi thứ rồi", một người đàn ông giấu tên tại thành phố Irkutsk hôm 6/10 nói với phóng viên AFP. "Thực tế là chẳng ai thực sự quan tâm".
Một người khác ở Irkutsk cho biết đã dặn cha mẹ thực hiện các biện pháp phòng ngừa như rửa tay, nhưng bản thân ông không coi đây là một "mối đe dọa nghiêm trọng".
Nhưng trong các hội nhóm Telegram địa phương, nhiều người đã bày tỏ nỗi hoài nghi về tính minh bạch thông tin, đặc biệt là sau khi các bệnh viện áp dụng loạt biện pháp hạn chế.
"Có cảm giác như họ không nói cho chúng tôi toàn bộ sự thật," một người tự nhận là cư dân Irkutsk bình luận dưới một bài đăng trên mạng xã hội của Gavryunina.
"Họ nói với mọi người rằng đó không phải là bệnh dịch hạch mà là bệnh viêm phổi. Tuy nhiên, các bệnh viện vẫn đang bị cách ly, và các bác sĩ xe cấp cứu đang chạy vòng quanh với bộ đồ bảo hộ Covid kín mít", người này cho hay.
Dalia Shipilova, kỹ thuật viên phòng thí nghiệm thuộc Viện Nghiên cứu Chống Dịch hạch Irkutsk. Ảnh: ynetnews
Một số cư dân Irkutsk đặt câu hỏi liệu kỹ thuật viên Shipilova có thực sự tử vong vì bệnh dịch hạch hay không. "Tôi nghĩ đó không phải là bệnh dịch hạch", một người giấu tên nói.
Dịch hạch là bệnh do vi khuẩn gây ra và có thể xuất hiện dưới nhiều dạng, trong đó có dạng dịch hạch thể phổi, dạng dễ lây lan nhất và có thể lây truyền qua đường hô hấp. Thống đốc vùng Irkutsk cho biết các cơ quan y tế không tìm thấy bằng chứng nào cho thấy Shipilova tử vong do bệnh dịch hạch.
Theo WHO, dịch hạch thể phổi có thể gây tử vong nếu không được điều trị sớm. Đại diện WHO cho biết nguy cơ từ sự việc này ở mức "từ trung bình đến thấp".
Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ngỏ ý sẵn sàng hỗ trợ Nga nếu cần thiết, trong khi Ngoại trưởng Marco Rubio kêu gọi Nga cần phải "minh bạch". Ông Trump ngày 6/10 cho hay sẽ sớm thảo luận với Tổng thống Nga Vladimir Putin về các thông tin này.
"Hôm nay tôi đọc tin thấy ông Trump muốn giúp đỡ thành phố Irkutsk", một người địa phương nói. "Chúng tôi có thể tự mình xử lý được".
Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC) thông báo đang "theo dõi sát sao các báo cáo" về một ca nghi nhiễm dịch hạch tại Nga, đồng thời khẳng định "không có dấu hiệu nào cho thấy nguy cơ đe dọa trên diện rộng đối với Mỹ".
Hồng Hạnh (Theo AFP, Guardian, CNN)