Da nhân tạo chống đạn

Các nhà khoa học Hà Lan đang phát triển một dạng da người nhân tạo đặc biệt, được kỳ vọng có độ bền vượt xa vật liệu thông thường và thậm chí chống được đạn xuyên thủng. Ý tưởng này dựa trên tơ nhện, loại vật liệu tự nhiên nổi tiếng vì nhẹ, dai, đàn hồi, đồng thời được đánh giá chắc khỏe gấp 10 lần thép. Nếu thành công, công nghệ có thể đưa một hình ảnh vốn chỉ xuất hiện trong truyện khoa học viễn tưởng tiến gần hơn đến đời sống nghiên cứu hiện đại. Theo thông tin được Daily Mail đăng tải, nhóm nghiên cứu đã tạo ra những con dê biến đổi gen, để sữa của chúng chứa cùng loại protein đặc biệt có trong tơ nhện. Sau khi vắt sữa, các nhà khoa học tách protein này khỏi thành phần sữa, rồi sử dụng nó làm nguyên liệu để tạo nên những sợi vật liệu có độ bền rất cao. Những sợi tơ thu được tiếp tục được dệt, trước khi pha trộn với da người nhằm hình thành một lớp da nhân tạo có khả năng chịu lực đáng kể. Essaidi Jalila, thành viên nhóm nghiên cứu, cho biết dự án tơ nhện được gọi bằng tên “2,6g 329m/giây”, gắn với thông số của một viên đạn súng trường cỡ nòng 0,22. Cách đặt tên này nhấn mạnh mục tiêu thử nghiệm, trong đó vật liệu phải đối mặt với viên đạn có trọng lượng và vận tốc được nêu rõ trong dự án. Nhóm nghiên cứu hy vọng lớp da mới đủ cứng rắn để ngăn một viên đạn xuyên qua, dù các thử nghiệm ban đầu vẫn chưa đạt kết quả hoàn hảo. Mục tiêu sâu xa của dự án là thay thế các chất sừng tự nhiên trên da người bằng tơ nhện, tạo ra một cấu trúc vừa gần gũi sinh học vừa có sức chịu đựng lớn. Theo kế hoạch, bước đầu tiên gồm phát triển một lớp da thật bao quanh một mẫu da chống đạn, giúp mô phỏng cách vật liệu mới có thể kết hợp với cơ thể. Quá trình tạo lớp da này kéo dài khoảng 5 tuần, cho thấy việc biến một ý tưởng vật liệu thành mô sống đòi hỏi thời gian và quy trình kiểm soát nghiêm ngặt. Tơ lụa vốn không xa lạ với lịch sử quân sự, bởi con người từng sử dụng loại vật liệu này để tăng khả năng bảo vệ trước vũ khí. Thành Cát Tư Hãn từng ban sắc lệnh yêu cầu các kỵ binh mặc áo tơ, với mục đích giúp họ tránh bị những mũi tên bắn trúng cơ thể. Lớp tơ khi đó không nhất thiết ngăn hoàn toàn mũi tên, nhưng có thể hỗ trợ giữ đầu tên và giúp việc rút tên khỏi vết thương dễ dàng hơn. Qua nhiều thế kỷ, con người tiếp tục phát triển áo chống đạn, sử dụng nhiều vật liệu khác nhau để bảo vệ binh sĩ, lực lượng an ninh và dân thường. Tuy nhiên, một làn da người có thể trực tiếp chống đạn xuyên thủng vẫn chủ yếu thuộc về thế giới điện ảnh, truyện tưởng tượng và các kịch bản khoa học viễn tưởng. Dự án của Jalila cùng cộng sự tạo ra bước chuyển đáng chú ý, vì nó đưa vật liệu tơ nhện vào một hướng nghiên cứu gắn với mô người và khả năng phòng vệ. Công trình chưa chứng minh rằng con người có thể lập tức sở hữu làn da bất khả xâm phạm, bởi kết quả thử nghiệm hiện tại vẫn còn những giới hạn nhất định. Dù vậy, việc tạo được da nhân tạo quanh mẫu da chống đạn đã cho thấy nhóm nghiên cứu đang thử nghiệm theo cách cụ thể, thay vì chỉ dừng ở ý tưởng. Điểm đặc biệt của công nghệ nằm ở sự kết hợp giữa protein lấy từ sữa dê biến đổi gen, kỹ thuật dệt sợi và quá trình phát triển mô da. Mỗi thành phần đảm nhận một vai trò khác nhau, từ cung cấp nguyên liệu có độ bền cao đến tạo ra cấu trúc gần với da người hơn. Nếu các thử nghiệm tiếp theo cải thiện được độ chắc chắn, vật liệu này có thể mở ra nhiều hướng ứng dụng, nhưng nguồn tin chỉ nêu rõ kỳ vọng chống đạn của nhóm nghiên cứu. Jalila khẳng định dự án đang biến khoa học viễn tưởng thành hiện thực, dù chặng đường từ mẫu thử đến một sản phẩm hoàn thiện vẫn còn nhiều vấn đề cần giải quyết. Câu chuyện về da nhân tạo chống đạn vì thế vừa gây ấn tượng bởi sức mạnh của tơ nhện, vừa cho thấy khoa học cần kiểm chứng bền bỉ trước khi biến điều kỳ lạ thành thực tế.