Hành trình 70 năm khoa học công nghệ của Đại học Bách khoa Hà Nội được tái hiện qua hơn 180 sản phẩm và kết quả nghiên cứu tại triển lãm, diễn ra từ ngày 9 đến 15-10 tại tòa nhà Tạ Quang Bửu - Ảnh: NGUYÊN BẢO
Chiều 9-10, Đại học Bách khoa Hà Nội khai mạc triển lãm Thành tựu khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo, nhân dịp kỷ niệm 70 năm thành lập trường.
Triển lãm diễn ra đến ngày 15-10 tại tòa nhà Tạ Quang Bửu.
Những công trình gắn với các dấu mốc của đất nước
Một trong những công trình tiêu biểu được giới thiệu là nghiên cứu giải pháp rà phá thủy lôi từ tính và bom từ trường do cố GS.TSKH Vũ Đình Cự chủ trì cùng các nhà khoa học, cộng sự.
Công trình góp phần giải quyết bài toán cấp thiết trong thời chiến, thể hiện vai trò của các nhà khoa học Bách khoa Hà Nội trước những yêu cầu thực tiễn của đất nước.
Trong lĩnh vực năng lượng, các nhà khoa học của trường tham gia tính toán, thiết kế đường dây tải điện siêu cao áp 500kV Bắc - Nam. Công trình do GS.VS.TSKH Trần Đình Long, GS.TS Lã Văn Út cùng các nhà khoa học bộ môn hệ thống điện thực hiện, góp phần đưa tuyến đường dây vào vận hành thành công.
Đường dây 500kV mạch 1 chính là nền tảng cho lưới điện truyền tải phát triển phủ khắp đất nước - Ảnh: HUST
Triển lãm còn giới thiệu công trình chế tạo cảm biến khí có độ nhạy cao trên cơ sở vật liệu nano của GS.TSKH Nguyễn Đức Chiến và cộng sự. Kết quả nghiên cứu không chỉ có giá trị khoa học mà còn góp phần đào tạo nhiều thế hệ học viên cao học, nghiên cứu sinh trong lĩnh vực vật liệu nano và công nghệ vi điện tử.
Bên cạnh đó là những công trình gắn với lịch sử phát triển của khoa học công nghệ Việt Nam như vòi phun bơm cao áp cho động cơ diesel, trạm bơm xăng Trường Sơn phục vụ chiến dịch Đường 9 - Nam Lào, vòm che máy bay chiến đấu bằng vật liệu polyme composite.
Các sản phẩm phần mềm như BKED - trình soạn thảo và xử lý tiếng Việt - và phần mềm diệt virus BKAV cũng được giới thiệu, cho thấy những đóng góp của các nhà khoa học Bách khoa trong lĩnh vực công nghệ thông tin.
Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân tham dự triển lãm - Ảnh: HUST
Nhiều sản phẩm hướng đến ứng dụng thực tế
Nếu các công trình lịch sử cho thấy đóng góp của Bách khoa Hà Nội qua từng giai đoạn, những sản phẩm hiện đại tại triển lãm phản ánh các hướng công nghệ đang được tiếp tục nghiên cứu, phát triển.
Đáng chú ý là thiết bị lặn mini điều khiển từ xa, sản phẩm hợp tác giữa Đại học Bách khoa Hà Nội và Petrovietnam theo mô hình phối hợp giữa Nhà nước, nhà trường và doanh nghiệp.
Thiết bị được phát triển phục vụ khảo sát đáy biển, kiểm tra thân tàu, tìm kiếm cứu nạn và đánh giá các công trình ngầm, có thể ứng dụng trong lĩnh vực dầu khí và an ninh biển.
Theo nhà trường, các sản phẩm được lựa chọn trưng bày đều có tiềm năng thương mại hóa, đóng góp cho khoa học công nghệ quốc gia và thuộc những lĩnh vực, nhóm sản phẩm công nghệ chiến lược theo Quyết định 21/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ.
Phát biểu tại lễ khai mạc, GS.TS Lê Anh Tuấn, Giám đốc Đại học Bách khoa Hà Nội, cho biết nhà trường không chỉ đào tạo kỹ sư mà còn góp phần tạo ra những công trình khoa học, công nghệ có khả năng thay đổi sản xuất và đóng góp cho đất nước.
GS.TS Lê Anh Tuấn - Giám đốc Đại học Bách khoa Hà Nội - chia sẻ tại lễ khai mạc triển lãm - Ảnh: NGUYÊN BẢO
Theo ông Tuấn, đặc trưng của Bách khoa Hà Nội là gắn học tập với nghiên cứu và phát triển sản phẩm có tính ứng dụng thực tiễn. Đây cũng là yếu tố làm nên thương hiệu và giá trị của nhà trường.
Thông qua triển lãm, ông mong muốn giảng viên, sinh viên và cựu sinh viên nhìn lại chặng đường 70 năm, từ đó có thêm động lực bước vào giai đoạn mới, khi khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo được xác định là động lực trung tâm cho phát triển đất nước.
Toàn cảnh triển lãm - Ảnh: NGUYÊN BẢO
Một số công trình nổi bật của Đại học Bách khoa Hà Nội
STTCông trình nghiên cứuÝ nghĩa1Đề tài GK1: Phá hủy thủy lôi và bom từ trường.
Nhóm tác giả: cố GS.TSKH Vũ Đình Cự chủ trì; PGS.TS Nguyễn Xuân Chánh, PGS.TS Nguyễn Nguyên Phong, KS Lương Tất Tố cùng các cán bộ khác tham gia.
Xác định được cơ chế nhận diện mục tiêu bằng hệ thống cảm biến đa kênh và mạch điện tử phức tạp, cơ sở cho giải pháp phá hủy thủy lôi và bom từ trường.
2Vòi phun bơm cao áp cho động cơ diesel.
Tác giả: PGS Trần Tuấn Thanh.
Khai mở ngành cơ khí chính xác của Việt Nam trong những năm hậu chiến, bao cấp.
3Một số cảm biến khí có độ nhạy cao trên cơ sở vật liệu nano ôxít kim loại bán dẫn và tổ hợp nano các-bon bằng công nghệ vi điện tử.
Tác giả: GS.TS Nguyễn Đức Chiến.
Những chiếc “mũi điện tử” nano siêu nhạy do nhóm GS.TS Nguyễn Đức Chiến phát triển, nền tảng cho các hệ thống cảnh báo sớm rò rỉ khí gas và khí độc, bảo vệ an toàn cộng đồng.
4Công trình đường dây 500kV Bắc - Nam. Tác giả: GS.TSKH Trần Đình Long, GS Lã Văn Út.
Lời giải đặt 5 trạm bù dọc tuyến của các nhà khoa học Bách khoa đã tháo gỡ bài toán 1/4 bước sóng, mở đường cho tuyến đường dây dài gần 1.500km.
5Vòm che máy bay chiến đấu bằng vật liệu polyme composit.
Tác giả: GS.TSKH Trần Vĩnh Diệu.
Nhà vòm composite sợi thủy tinh nhẹ, rẻ, bền tương đương thép; 53 mái vòm lắp đặt trên 4 sân bay phía Bắc giai đoạn 1995 đến 2000.
6Trạm bơm xăng Trường Sơn phục vụ chiến dịch Đường 9, Nam Lào.
Tác giả: PGS.TS Đinh Ngọc Ái.
Trạm bơm lưu động hai bơm 3H6 ghép nối tiếp, chế thử trong 4 tháng năm 1969; Cục Xăng dầu ghi nhận tính năng, tuổi thọ tương đương thiết bị Liên Xô.
7BKAV
Tác giả: ThS Nguyễn Tử Quảng
Phần mềm diệt virus tiên phong tại Việt Nam ứng dụng trí tuệ nhân tạo và điện toán đám mây; 73,95% doanh nghiệp trong nước lựa chọn, đầu tiên của Việt Nam đạt chứng chỉ AV-TEST, VB100.
8BKED, trình soạn thảo và xử lý tiếng Việt đầu tiên của Việt Nam.
Tác giả: TS Quách Tuấn Ngọc.
Một trong những phần mềm soạn thảo tiếng Việt đầu tiên của Việt Nam; nhỏ gọn khoảng 200 KB, chạy trên máy cấu hình thấp và được dùng rộng rãi trong trường học, cơ quan.
Chuyện về hàng ngàn bó hoa dưới tượng đài Đại học Bách khoa Hà NộiMỗi mùa tốt nghiệp, hàng ngàn bó hoa lại được tân cử nhân, kỹ sư Đại học Bách khoa Hà Nội đặt ngay ngắn dưới chân tượng đài 'Cán bộ, sinh viên xếp bút nghiên lên đường bảo vệ Tổ quốc'.