Đại Nghĩa vào vai chính trong vở 'Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn' của IDECAF

Báo Thanh Niên đã có cuộc trò chuyện thú vị với nghệ sĩ Đình Toàn, Giám đốc phụ trách nghệ thuật của IDECAF.

* Xin anh cho biết vì sao chọn nhân vật Trần Hưng Đạo cho lần biểu diễn này?

Nghệ sĩ Đình Toàn: Lịch sử Việt Nam có quá nhiều nhân vật hay và thời kỳ hay, trong đó có triều đại nhà Trần. Chính vì thế, tựa đề chủ đạo của vở là Hùng khí triều Trần. Và trong triều Trần thì Đức Ông lại là một nhân vật vĩ đại, cho nên chúng tôi chọn tựa chính là Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn.

Sở dĩ ghi luôn tên thật của Đức Ông ra vì rất nhiều người, đặc biệt lớp trẻ, cứ tưởng tên ông là Hưng Đạo, mà thật ra đó chỉ là tên hiệu, còn tên thật là Trần Quốc Tuấn. Và thêm một tựa phụ nho nhỏ bên dưới nữa là Sinh vi tướng, tử vi thần, bởi Đức Ông được thờ phụng khắp cả nước với sự tôn kính nhiệm màu. Cho nên tựa vở nếu viết đầy đủ thì khá dài, còn nếu viết gọn thì chỉ tên Đức Ông thôi.

Trước nay, khi nói đến triều Trần, các sân khấu thường chỉ nhắc đến Trần Thủ Độ bởi ông có nhiều khúc mắc cuộc đời, nhiều khen chê ngược chiều, bi kịch tâm lý, dễ làm thành tác phẩm hấp dẫn. Còn Trần Hưng Đạo xem ra cuộc đời khá bằng phẳng, nhưng Đức Ông lại có những chiến công hiển hách không thể lãng quên. Lần này chúng tôi thực hiện vở diễn về ông như sự báo đáp, tri ân.

ẢNH: NSCC

* Ông bầu Huỳnh Anh Tuấn quyết định đầu tư rất lớn mà không nghĩ tới chuyện lời lỗ?

Trước nay có vở kịch sử nào mà lời lãi đâu. Tâm huyết thì làm thôi, lấy cái khác bù vào. Lần này anh Tuấn làm lớn hơn nữa cho xứng với tầm vóc của Đức Ông. Anh ấy ngưỡng mộ, yêu kính Đức Ông vô cùng, ấp ủ dự định này biết bao nhiêu năm, giờ mới thực hiện được. Anh ấy nói làm nghệ thuật dĩ nhiên cũng phải lo cơm áo gạo tiền, nhưng bên cạnh đó cũng muốn để lại gì đó cho đời. Bản thân nghệ sĩ chúng tôi thấy mình may mắn khi có một ông bầu như vậy, bởi chúng tôi cũng muốn có những vai diễn ghi dấu ấn cho đời nghệ thuật của mình, chứ không phải lúc nào cũng đơn thuần nghĩ tới kiếm sống.

* Hình như vở này đông diễn viên nhất từ trước tới nay và công phu nghiên cứu, tìm tư liệu cũng vất vả vô cùng, có cả chuyện nhiệm màu?

Vâng. Có tới 70 diễn viên tham gia (chưa kể các nhóm múa, phụ hoạ…). Chương trình Ngày xửa ngày xưa đông nhất cũng chỉ 35 diễn viên thôi, còn vở này mới mở màn đã 46 người xuất hiện. Và hơn 1 năm trời chúng tôi vừa nghiên cứu tư liệu vừa đi thực tế ra tận miền Bắc, về lại đền Trần, bến sông Bạch Đằng… Thật xúc động khi nhìn lại những di tích xưa, như các mộ vua Trần, những cây cọc gỗ trong trận chiến, hoặc gặp những nhà nghiên cứu, những người hát chầu, nghe kể bao chuyện thú vị.

ẢNH: H.K

Có một chuyện khá nhiệm màu, hôm đó xe chở chúng tôi đi tìm bến Bạch Đằng mà đi nhầm đường, vì khu vực đó đền đài cây cối um tùm lắm, trời lại về chiều nên rất âm u. Nhóm nghệ sĩ đòi về, mai đi tiếp, nhưng tài xế không chịu, nhất quyết phải tìm cho ra. 

Một hồi sau, xuất hiện một bà bán nước bên bờ sông, chỉ đường cho chúng tôi. Thật sự tôi cũng không hiểu bà ngồi bán cho ai giữa trời dần tối và vắng như vậy. Tôi quyết định đem nhân vật này vào kịch bản luôn. 

Rồi hôm cúng tổ để khai trương tập tuồng là ngày 1.10 dương lịch, nhưng tình cờ xem lại âm lịch thì là ngày 21.8, ngày cuối trong 3 ngày giỗ Đức Ông 19, 20, 21. Thôi coi như mọi việc đều có sự gia hộ, mình chỉ nhiệm vụ là hết lòng hết sức với tác phẩm.

Riêng chuyện nghiên cứu về phục trang, khăn, nón, tóc tai… chúng tôi cũng làm rất kỹ với sự hỗ trợ của rất nhiều nhà nghiên cứu. Có thể nói chúng tôi không chỉ diễn sử mà còn cố gắng giữ lại những tư liệu ấy trên sàn diễn thực tế. Tất nhiên không phải khôi phục 100% như xưa mà cũng phải có cách điệu của sân khấu, nhưng dù sao vẫn là những thực thể sinh động, một kiểu "bảo tàng" thú vị.

* Anh có thể tiết lộ một vài nhân vật chính?

Nghệ sĩ Đại Nghĩa đóng vai Trần Hưng Đạo, tôi đóng Trần Liễu. Chưa biết có gì thay đổi hay không, chỉ xin cung cấp bao nhiêu đó. Xin mọi người chờ vở chính thức công diễn.

Chúc mừng các nghệ sĩ, mong vở diễn sẽ thành công rực rỡ!