Kết quả bầu cử giữa kỳ ngày 3/11 cho thấy đảng Dân chủ đánh bại đảng Cộng hòa tại nhiều cuộc đua then chốt và giành quyền kiểm soát cả Thượng viện lẫn Hạ viện. Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson ngày 4/11 thông báo không tranh cử vị trí lãnh đạo phe thiểu số trong quốc hội khóa mới, còn phó lãnh đạo Cộng hòa tại Hạ viện Tom Emmer và Chủ tịch Hội nghị Cộng hòa Lisa McClain đang tìm cách giữ nguyên các vị trí lãnh đạo khi đảng chuyển sang phe thiểu số.
Trong khi đó, một số nghị sĩ Cộng hòa cho rằng đảng cần những gương mặt lãnh đạo mới thay vì tiếp tục đặt niềm tin vào đội ngũ cũ. Họ muốn điều chỉnh cách truyền tải thông điệp, tìm phương án đối phó với chương trình nghị sự của đảng Dân chủ, hướng tới giành lại thế đa số vào năm 2028.
"Nếu tiếp tục với chính đội ngũ lãnh đạo đã đưa đảng đến thất bại thảm hại vừa qua, chúng ta sẽ trở thành trò cười", một nghị sĩ Cộng hòa đề nghị giấu tên nói với The Hill. "Theo tôi, cần phải có sự thay đổi. Không nhất thiết phải thay tất cả, nhưng chắc chắn không thể giữ nguyên toàn bộ đội ngũ hiện nay".
Tổng thống Donald Trump (trái) và Chủ tịch Hạ viện Mỹ Mike Johnson tại sự kiện vận động ở Dubuque, bang Iowa ngày 1/11. Ảnh: AP
Nghị sĩ này cho rằng ban lãnh đạo Cộng hòa đã không làm tốt việc giải thích những thành tựu của đảng với cử tri, đồng thời đã lạc quan thái quá về triển vọng trong cuộc bầu cử giữa kỳ.
"Cử tri đang bất mãn. Họ mong chúng tôi đấu tranh vì lợi ích của họ, nhưng họ lại chứng kiến các nghị sĩ tập trung vào những vấn đề như quyền sử dụng tên tuổi, hình ảnh vận động viên đại học hay cải cách tiền mã hóa. Điều đó khiến cử tri nghĩ rằng chúng ta không quan tâm đến họ", nghị sĩ này nói.
Một nghị sĩ Cộng hòa khác cũng đưa ra quan điểm tương tự, cho rằng ban lãnh đạo hiện tại đã không đưa ra thảo luận những dự luật mà ông đánh giá là quan trọng, đồng thời đi chệch khỏi các giá trị bảo thủ để xoa dịu những nhóm khác trong nội bộ đảng, trong đó có các thành viên ôn hòa.
"Chúng ta cần thay mới toàn bộ ban lãnh đạo, từ trên xuống dưới", nghị sĩ thứ hai nói. "Tôi đã trao đổi với một số thành viên và họ khẳng định sẽ không bỏ phiếu cho bất kỳ ai đang giữ vị trí lãnh đạo hiện nay".
"Hãy để quá trình quy trách nhiệm bắt đầu", nghị sĩ Anna Paulina Luna, bang Florida, viết trên X. Bà cáo buộc các lãnh đạo Cộng hòa đã cản trở nỗ lực của bà nhằm thúc đẩy lệnh cấm giao dịch cổ phiếu đối với các nghị sĩ và cải cách Đạo luật Giám sát Tình báo Nước ngoài.
Các cử tri Cộng hòa theo dõi kết quả cuộc đua vào Thượng viện Texas tại thành phố Dallas tối 3/11. Ảnh: AFP
Quyết định không tranh cử của ông Johnson đang mở đường cho cuộc cạnh tranh nội bộ được dự báo rất gay gắt giữa lãnh đạo Cộng hòa tại Hạ viện Steve Scalise và Chủ tịch Ủy ban Tư pháp Hạ viện Jim Jordan.
"Tôi nghĩ chúng ta đang bước vào một tình thế như thời chiến, trong đó phe Cộng hòa sẽ phải hoạt động như một liên minh nổi dậy. Chúng ta cần một người biết cách đấu tranh, và Jim Jordan là người như vậy", nghị sĩ Cộng hòa thứ nhất nói.
Một số thành viên khác lại cho rằng ông Scalise có lợi thế hơn nhờ kinh nghiệm ở cương vị hiện tại. Ông Scalise từng được đảng Cộng hòa đề cử làm Chủ tịch Hạ viện vào năm 2023, đánh bại ông Jordan trong cuộc bỏ phiếu nội bộ.
Nghị sĩ Don Bacon cho rằng dù ai được lựa chọn dẫn dắt phe Cộng hòa tại Hạ viện, người đó nhiều khả năng vẫn sẽ duy trì lập trường ủng hộ Tổng thống như ông Johnson. Theo ông, điều đảng Cộng hòa còn thiếu là những tiếng nói phản biện các quyết định của ông Trump, thay vì nhất nhất ủng hộ Tổng thống.
Trong khi đó, Tổng thống Trump hôm 4/11 cho biết ông sẽ không can dự vào cuộc đua lựa chọn lãnh đạo mới của phe Cộng hòa tại Hạ viện.
Như Tâm (Theo The Hill, AFP)