Sáng 16/10, Bộ Chính trị, Ban Bí thư tổ chức Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện nghị quyết Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV.
Chuyển từ "cho phép" sang khuyến khích, tạo điều kiện
Tại hội nghị, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị trình bày về Quy định số 224 của Trung ương về đảng viên tham gia hoạt động đầu tư, kinh doanh.
Nhấn mạnh tư duy mới của nghị quyết là “khuyến khích, tạo điều kiện đi đôi với kiểm soát”, ông Nguyễn Thanh Nghị nêu 5 quan điểm chỉ đạo lớn, trong đó, chuyển từ tư duy quản lý chủ yếu theo danh mục "được làm/không được làm" sang cơ chế 3 mức: Được làm; Được làm có điều kiện, có kiểm soát; Không được làm, gắn với kiểm soát xung đột lợi ích.
Cùng với đó, chuyển trọng tâm kiểm soát từ hình thức đứng tên sang kiểm soát căn cứ vào quyền sở hữu, quyền chi phối và lợi ích thực tế.
Nghị quyết cũng nhấn mạnh Đảng viên tham gia hoạt động đầu tư kinh doanh theo quy định này và quy định của pháp luật, tuân thủ những điều đảng viên không được làm, gương mẫu thực hiện đầy đủ nghĩa vụ, trách nhiệm với Nhà nước, xã hội, môi trường, người lao động, người tiêu dùng; giữ gìn đạo đức kinh doanh, xây dựng văn hóa kinh doanh lành mạnh, thực hành kinh doanh có trách nhiệm.
Cấp ủy, tổ chức đảng không đặt thêm điều kiện, thủ tục hạn chế quyền đầu tư kinh doanh hợp pháp của đảng viên ngoài những điều kiện, thủ tục quy định tại quy định này và hướng dẫn của Ban Bí thư.
Cán bộ, công chức không được tham gia quản lý điều hành tổ chức kinh tế
Ông Nguyễn Thanh Nghị cũng nêu, điểm đổi mới quan trọng của quy định là xác định quyền, điều kiện và giới hạn theo từng nhóm đảng viên thay vì áp dụng một cách tiếp cận đồng nhất.
Với đảng viên ngoài khu vực công, theo ông Nguyễn Thanh Nghị, nhóm này được thực hiện tất cả các hoạt động đầu tư kinh doanh theo quy định và hoạt động đầu tư kinh doanh khác mà pháp luật không cấm, không phải xin chấp thuận của tổ chức đảng.
Tuy nhiên, nếu trường hợp được giao thực hiện nhiệm vụ công, đảng viên không được lợi dụng tư cách đảng viên, chức vụ trong Đảng hoặc quan hệ với cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền để tạo lợi thế bất bình đẳng, tác động trái quy định, phục vụ lợi ích riêng, lợi ích nhóm; không được xử lý công việc, nhiệm vụ có xung đột lợi ích chưa được kiểm soát hoặc làm ảnh hưởng tiêu cực đến việc thực hiện nhiệm vụ công được giao.
Đối với đảng viên là cán bộ, công chức, được thực hiện và không phải xin chấp thuận đối với các hoạt động chuyên môn, khai thác tài sản tạo thu nhập; đầu tư kinh doanh nhưng không đầu tư thành lập tổ chức kinh tế, không chi phối, quản lý, điều hành.
Đối với đảng viên là cán bộ, công chức không thuộc diện Bộ Chính trị, Ban Bí thư quản lý và không ở vị trí, lĩnh vực có nguy cơ cao phát sinh xung đột lợi ích thì quy định mở rộng quyền được đầu tư thành lập tổ chức kinh tế, được đầu tư chi phối không quản lý điều hành sau khi cấp có thẩm quyền chấp thuận.
Tuy nhiên, cán bộ công chức đều không được tham gia quản lý điều hành tổ chức kinh tế. Những cán bộ, công chức ở vị trí, lĩnh vực có nguy cơ cao phát sinh xung đột lợi ích và cán bộ thuộc diện Bộ Chính trị, Ban Bí thư quản lý phải tuân thủ các giới hạn chặt chẽ hơn, không được đầu tư thành lập tổ chức kinh tế giữ cổ phần chi phối và quản lý điều hành.
“So với Quy định số 15-QĐ/TW, quyền tham gia đầu tư kinh doanh của đảng viên là cán bộ, công chức được mở rộng nhưng không đồng nghĩa với việc được tự do tham gia mọi hình thức đầu tư. Việc xác định đúng chức danh, vị trí công tác và điều kiện chấp thuận có ý nghĩa quyết định”, ông Nguyễn Thanh Nghị nêu.
Viên chức không giữ chức vụ quản lý có thể được tạm rời vị trí công tác để đầu tư kinh tế
Đối với đảng viên là viên chức, theo quy định, sẽ được thực hiện và không phải xin chấp thuận đối với: Các hoạt động chuyên môn, khai thác tài sản tạo thu nhập và đầu tư kinh doanh nhưng không đầu tư thành lập tổ chức kinh tế và không chi phối, quản lý, điều hành.
Viên chức không ở vị trí, lĩnh vực có nguy cơ cao phát sinh xung đột lợi ích còn được thực hiện đầu tư kinh doanh có đầu tư thành lập tổ chức kinh tế và có chi phối nhưng không quản lý, điều hành.
Điểm mới đáng chú ý, viên chức không giữ chức vụ quản lý và không ở vị trí có nguy cơ cao phát sinh xung đột lợi ích được tham gia hoạt động đầu tư kinh doanh có tham gia quản lý, điều hành (kể cả thành lập tổ chức kinh tế, đầu tư chi phối) sau khi được chấp thuận, với điều kiện không ảnh hưởng đến chức trách, nhiệm vụ và chất lượng dịch vụ công.
Viên chức không giữ chức vụ quản lý còn có thể được tạm thời rời vị trí công tác để đầu tư thành lập, chi phối, quản lý, điều hành tổ chức kinh tế theo quy định.
Ngược lại, với viên chức ở vị trí, lĩnh vực có nguy cơ phát sinh xung đột lợi ích phải tuân thủ giới hạn chặt chẽ hơn, không được đầu tư thành lập tổ chức kinh tế, đầu tư chi phối và quản lý điều hành. Viên chức giữ chức vụ quản lý không được đồng thời quản lý, điều hành tổ chức kinh tế, trừ trường hợp được giao nhiệm vụ theo quy định của pháp luật.
"Đây là bước mở đáng chú ý tạo điều kiện phát huy tri thức, chuyên môn và năng lực đổi mới sáng tạo của viên chức", ông Nguyễn Thanh Nghị nêu.
Đối với đảng viên là người quản lý doanh nghiệp nhà nước, người đại diện phần vốn nhà nước, ông Nghị cho biết, theo quy định, được thực hiện và không phải xin chấp thuận đối với: Các hoạt động chuyên môn khai thác tài sản tạo thu nhập, đầu tư kinh doanh nhưng không đầu tư thành lập tổ chức kinh tế, không chi phối, quản lý, điều hành; được mua, nhận, nắm giữ cổ phần, phần vốn góp và thực hiện quyền cổ đông, thành viên tại doanh nghiệp do mình quản lý hoặc đại diện phần vốn nhà nước theo quy định pháp luật.
Việc thành lập tổ chức kinh tế, đầu tư chi phối, quản lý, điều hành chỉ được thực hiện khi đáp ứng điều kiện và được cấp có thẩm quyền chấp thuận. Đặc biệt, không được đầu tư kinh doanh trong ngành, lĩnh vực có lợi ích liên quan trực tiếp đến doanh nghiệp nhà nước mà mình quản lý hoặc đại diện phần vốn nhà nước, trừ trường hợp được quy định.
Yêu cầu trọng tâm được ông Nghị nhấn mạnh là phải tách bạch quyền, lợi ích cá nhân với chức trách quản lý, đại diện phần vốn nhà nước, không để quyền lực quản lý, thông tin nội bộ hoặc nguồn lực của doanh nghiệp nhà nước trở thành lợi thế kinh doanh riêng.