Ưu điểm:
- Hiệu suất mạnh, ổn định.
- Chất lượng hiển thị tốt.
- Thiết kế cao cấp, cứng cáp.
Hạn chế:
- Một số game, ứng dụng chưa tương thích với Windows ARM.
- Giá bán cao.
Lời khuyên từ Biên tập viên:
Asus ProArt P16 sẽ phù hợp với nhóm người dùng làm việc chuyên nghiệp hoặc công ty vừa và nhỏ, có nhu cầu cao về bảo mật khi cần xử lý các tác vụ AI cục bộ.
Rào cản đến từ mức chi phí đầu tư ban đầu tương đối cao của thiết bị. Thêm vào đó, nền tảng Windows ARM vẫn tồn tại hạn chế khi nhiều ứng dụng chưa tương thích.
Khả năng xử lý AI cục bộ của chip RTX Spark
Tại Computex 2026 diễn ra vào tháng 6, Nvidia đã công bố chip xử lý máy tính RTX Spark. Dòng chip này đánh dấu bước tiến của Nvidia vào hệ sinh thái máy tính Windows cao cấp, cạnh tranh với Intel và AMD. 4 tháng sau, những chiếc laptop đầu tiên tích hợp RTX Spark lần lượt được các nhà sản xuất đưa về Việt Nam, một trong số đó là Asus ProArt P16.
Mẫu Asus ProArt P16 được thử nghiệm trong bài viết tích hợp chip Nvidia RTX Spark N1X với CPU 20 nhân và GPU Blackwell 6.144 nhân CUDA. Điểm nhấn trên con chip nằm ở kiến trúc bộ nhớ RAM hợp nhất với dung lượng lên đến 128GB, cho phép GPU truy cập toàn bộ dung lượng RAM hệ thống để nạp và vận hành trực tiếp các mô hình AI.
Thử nghiệm thực tế với mô hình Qwen3.5 27B ở độ dài prompt 8.192 token, hệ thống đạt tốc độ nạp dữ liệu đầu vào (Prefill) lên tới 799,21 token/giây, giúp đọc xong toàn bộ ngữ cảnh trong khoảng 10,25 giây trước khi trả lại phản hồi đầu tiên. Tốc độ sinh văn bản đạt 13,93 token/giây tương đương với việc AI trả ra hơn 500 từ mỗi phút, nhanh hơn tốc độ đọc của con người.
Khi vận hành mô hình siêu lớn Llama 3.3 70B-Instruct ở định dạng NVFP4, máy vẫn đạt tốc độ Prefill 506,43 token/giây và tốc độ trả văn bản 5,72 token/giây. Ở trạng thái ổn định với câu lệnh ngắn 16 token, thời gian phản hồi token đầu tiên (TTFT) đạt mức 182ms, đáp ứng tiêu chuẩn dưới 200ms cho các phản hồi tức thì.
Với sức mạnh tính toán trên, người dùng có thể nhập trực tiếp một bản báo cáo dài 15-20 trang vào ứng dụng và nhận bản tóm tắt ngay sau đó mà không phải chờ đợi. Độ trễ 182ms tạo ra trải nghiệm giao tiếp gần như tức thì.
Việc vận hành thành công mô hình cấp độ chuyên gia 70 tỷ tham số ngay trên chiếc laptop cá nhân còn giúp bảo mật tối đa các dữ liệu nội bộ quan trọng.
Với các quy trình tự động hóa phức tạp (Agentic Workflows), Asus ProArt P16 cũng thể hiện sự ổn định và hiệu suất cao. Trong bài kiểm tra với bộ công cụ MLPerf Client 2.0.1 cùng mô hình Qwen3-8B agent, máy cho thời gian xử lý trung bình đạt 23,19 giây mỗi câu lệnh qua 21 lượt thử.
Công cụ MLPerf Client 2.0.1 sẽ giả lập hai kịch bản sử dụng tác vụ AI Agent thực tế. Trong vai trò Kỹ sư phần mềm, AI hoàn thành nhiệm vụ với thời gian kỳ vọng 56,43 giây, thời gian tương tác công cụ 8,82 giây, TTFT 3,38 giây và tốc độ xuất mã nguồn 37,59 token/giây. Với vai trò Chuyên viên phân tích dữ liệu, AI hoàn thành chuỗi công việc trong 106,68 giây với tốc độ 28,93 token/giây.
Như vậy, khi lập trình viên gặp sự cố lập trình hay cần viết tính năng mới, AI có thể hỗ trợ xử lý trong chưa đầy 1 phút. Với tác vụ văn phòng, AI Agent có thể tự viết mã xử lý tập dữ liệu lớn, tính toán thống kê và lập báo cáo chi tiết trong chưa tới 2 phút.
Trong bài kiểm tra MLPerf Client với mô hình FLUX.2 Klein 4B NVFP4 độ phân giải 1.024x1.024, tốc độ sinh ảnh lên tới 37,25 ảnh/phút, tương ứng thời gian suy luận chỉ 1,611 giây cho mỗi bức ảnh. Tốc độ này cho phép người dùng thử nghiệm hàng chục phương án tạo ảnh sản phẩm hay thiết kế banner liên tục trong thời gian ngắn.
Đối với bài kiểm tra sinh video AI đòi hỏi khối lượng tính toán lớn, khi chạy mô hình LTX-2.3 quy mô 22 tỷ tham số trong ComfyUI Desktop, hệ thống hoàn thành mỗi video trong thời gian 178,65 giây (khoảng 2,98 phút).
Phóng viên Dân trí cũng thử nghiệm thêm một tác vụ khác khi để AI tự phát triển một ứng dụng Windows. Công cụ được sử dụng để thực hiện tác vụ này là Hermes và mô hình Qwen3.8 27B chạy cục bộ. Đề bài đặt ra yêu cầu AI tạo một ứng dụng định dạng exe (định dạng tệp tin trên Windows), có khả năng chuyển đổi tệp tin hình ảnh định dạng HEIC (ảnh chụp từ iPhone) sang định dạng JPG.
Hermes nhận yêu cầu bằng câu lệnh tiếng Việt, viết phần mềm và kiểm tra lỗi, sau đó tạo tệp tin định dạng exe để chạy trên hệ điều hành Windows. Ứng dụng được tạo ra có dung lượng gần 17MB, với tổng thời gian thực hiện gần 16 phút. Sau khi kiểm tra, phần mềm do AI tạo ra có thể hoạt động ổn định và không gặp bất cứ lỗi nào trong quá trình sử dụng.
Những trải nghiệm khác
GPU tích hợp trên RTX Spark N1X sở hữu 6.144 nhân CUDA với kiến trúc Blackwell. So với laptop truyền thống trang bị CPU và card đồ họa rời RTX 5060 (công suất 115W), RTX Spark cho ra hiệu năng ngang ngửa trong khi tổng công suất thấp hơn đáng kể (dao động 70-80W).
Trải nghiệm với một số tựa game như Marvel's Guardians of the Galaxy, Grand Theft Auto V Enhanced và The Witcher 3: Wild Hunt - Remastered, máy đều mang lại trải nghiệm ổn định ở mức 70-80fps với mức thiết lập đồ họa cao. Khi bật thêm thiết lập Raytracing, mức fps sẽ giảm về 40-60fps tùy từng tựa game.
Trong quá trình xử lý AI cục bộ và game, máy nóng lên khá nhanh, tiếng quạt tản nhiệt cũng kêu rất rõ. Nhiệt độ cao nhất đo được ở khu vực bản lề gần khe thoát nhiệt dao động khoảng 50-55 độ C. Tuy vậy, nhiệt độ quanh khu vực bàn phím chỉ dao động 35-40 độ C, không gây ra cảm giác khó chịu khi người dùng thao tác gõ phím hay đặt tay trên bề mặt máy.
Với nền tảng Windows 11 ARM được cài đặt sẵn, máy cho hiệu suất ổn định cả khi cắm sạc và dùng pin. Đây là vấn đề mà những chiếc laptop chạy nền tảng chip x86 từ Intel và AMD đến nay vẫn chưa khắc phục được.
Tuy nhiên, Windows 11 ARM cũng có những hạn chế nhất định khi không phải phần mềm nào cũng tương thích và có thể hoạt động ổn định trên nền tảng này. Thậm chí, một số ứng dụng và game còn không thể chạy trên Windows ARM.
Đơn cử, tựa game Apex Legends hiện không thể hoạt động trên Windows ARM. Khi người dùng cố cài đặt và truy cập trò chơi này, một hộp thông báo sẽ hiển thị với nội dung: “Windows ARM không được hỗ trợ. Vui lòng sử dụng CPU x86-64”. Đây là thông báo từ hệ thống Anti Cheat tích hợp trong game. Các game có tích hợp Anti Cheat hiện chưa hỗ trợ Windows ARM và đang chờ cập nhật để tương thích.
Trên thực tế, thiết bị vẫn có thể chạy được nhiều ứng dụng x86 thông qua trình biên dịch Prism được tích hợp sẵn trên Windows. Tuy vậy, hiệu suất có thể sụt giảm tùy theo từng tác vụ.
Hiện nay, một số ứng dụng làm việc phổ biến như phần mềm dựng đồ họa 3D Blender hay bộ công cụ Adobe đều đã có phiên bản dành cho nền tảng Windows ARM. Do đó, người dùng nên tìm hiểu kỹ những công cụ, phần mềm mà bản thân thường xuyên sử dụng trước khi lựa chọn sử dụng Windows ARM.
Bên cạnh điểm nhấn là con chip RTX Spark N1X, những thông số phần cứng còn lại trên Asus ProArt P16 cũng thuộc nhóm đầu trong thế giới laptop Windows.
Máy được trang bị tấm nền Lumina Pro OLED kích thước 16 inch, độ phân giải 4K (3.840 x 2.400 pixel), cùng viền màn hình siêu mỏng cho tỷ lệ hiển thị đạt 88% so với thân máy. Tấm nền này ứng dụng công nghệ Tandem OLED, cho góc nhìn rộng, màu đen sâu và có thể nhìn rõ ngay cả khi dùng ngoài trời.
Độ chính xác màu sắc của màn hình đạt chuẩn màu điện ảnh với 100% không gian màu DCI-P3, chỉ số Delta E < 1, có thể đáp ứng tốt cho nhu cầu xử lý công việc liên quan đến đồ họa, chỉnh sửa hình ảnh. Màn hình cũng hỗ trợ tần số quét 120Hz cùng khả năng cảm ứng đa điểm.
Asus ProArt P16 sở hữu ngôn ngữ thiết kế tối giản, với độ mỏng 12,9mm cùng trọng lượng 1,77kg. Kích thước này mỏng hơn 14% và nhẹ hơn 9% so với thế hệ tiền nhiệm. Toàn bộ phần vỏ máy được gia công từ nhôm CNC nguyên khối cứng cáp.
Bàn phím dạng chiclet tích hợp đèn nền có hành trình phím sâu 1,7mm, mang lại cảm giác gõ nảy và êm tay. Bên dưới bàn phím là bàn di chuột haptic tràn viền có diện tích lớn cho trải nghiệm vuốt chạm chính xác, tương tự những chiếc MacBook Pro. Viên pin trang bị theo máy có dung lượng 99,9Wh.
Laptop chạy chip RTX Spark giải quyết bài toán nào?
Tại thị trường Việt Nam, Asus ProArt P16 phiên bản cao cấp nhất sở hữu 128GB RAM được chào bán với giá 195 triệu đồng. Đối thủ trực tiếp của mẫu máy này là chiếc MacBook Pro M5 Max (phiên bản 16 inch, 128GB RAM) và MSI Prestige N16 Flip AI+ (cũng trang bị chip RTX Spark).
Hiện nay, trí tuệ nhân tạo cục bộ (Local AI) đang dần trở thành tiêu chuẩn mới cho các máy tính làm việc chuyên nghiệp. Việc sử dụng AI cục bộ cho phép người dùng có thể dễ dàng kiểm soát chi phí. Lợi thế của việc triển khai AI cục bộ còn nằm ở khả năng bảo mật và quyền riêng tư dữ liệu.
Asus ProArt P16 sẽ là một giải pháp đáng cân nhắc dành cho người dùng có nhu cầu làm việc chuyên nghiệp với AI, hoặc những doanh nghiệp vừa và nhỏ cần ứng dụng AI vào quy trình làm việc nhưng vẫn muốn bảo mật tối đa dữ liệu.
Rào cản lớn nhất nằm ở chi phí đầu tư ban đầu của thiết bị tương đối cao. Thêm vào đó, mẫu máy tính này cũng gặp một số hạn chế khi nền tảng Windows ARM hiện vẫn chưa tương thích với nhiều ứng dụng.
Asus ProArt P16 cũng có thể đáp ứng tốt nhu cầu giải trí, chơi game nặng. Tuy nhiên, đây chưa phải là một lựa chọn tối ưu trong phân khúc giá.
Với gần 200 triệu đồng, người dùng có thể tìm đến những mẫu laptop tích hợp card đồ họa RTX 5090 và chạy nền tảng Windows x86, tối ưu hơn cho nhu cầu chơi game ở thời điểm hiện tại.