Danh mục đào tạo nghề thêm loạt 'nghề lạ': khám chữa tàu điện, HLV yoga nghệ thuật, số hóa di sản

Thông tư 77/2026 được Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành về danh mục ngành, nghề đào tạo trong giáo dục nghề nghiệp sẽ có hiệu lực từ ngày 1-12-2026. Danh mục bao gồm chương trình đào tạo trình độ cao đẳng, trung cấp, trung học nghề và danh mục nghề trình độ sơ cấp.

Từ 'khám chữa' đoàn tàu đến huấn luyện múa rối

Ở nhóm ngành kỹ thuật cơ khí và cơ kỹ thuật có một số ngành mới như "Khám chữa đoàn tàu điện tốc độ cao" (5201014), "Khám chữa đoàn tàu điện tốc độ dưới 200 km/h" (5201015)... được đào tạo ở trình độ sơ cấp.

Cùng nhóm còn có các ngành "Khám chữa toa xe" (5201010) và "Đốt lửa đầu máy hơi nước" (5201012) cùng nhiều ngành "truyền thống" về ô tô, phay, tiện, gò, hàn, cơ khí...  

Liên quan đến đường sắt còn có những nghề sơ cấp như "Kiểm tra đường ray bằng phương pháp không phá hủy" (5101016), "Tuần đường, tuần cầu, tuần hầm" (5101012), "Thi công, duy tu đường sắt ray hàn dài" (5101011)...

Ở nhóm Công nghệ kỹ thuật kiến trúc và công trình xây dựng có một số ngành thú vị như "Xây dựng và bảo trì công trình đường sắt tốc độ tới 120 km/h" (510110), "Bảo trì công trình đường sắt đô thị" (510111), "Xây dựng và bảo trì công trình đường sắt tốc độ dưới 200 km/h" (510122), "Xây dựng và bảo trì cầu hầm đường sắt tốc độ cao" (510124)... 

Ở nhóm ngành Khai thác vận tải có một số ngành như "Lái tàu đường sắt đô thị" (840127), "Lái tàu đường sắt tốc độ cao" (840132), "Điều hành chạy tàu đường sắt tốc độ cao" (840134), "Kiểm soát an toàn đường sắt tốc độ cao" (840136), "Quản lý khai thác đường sắt tốc độ cao" (840138)... 

Ở nhóm Nghệ thuật trình diễn, múa rối có "Nghệ thuật biểu diễn múa rối" (210251), đào tạo ở trình độ trung học nghề, trung cấp, cao đẳng và "Huấn luyện viên múa rối" (210252)... đào tạo trình độ cao đẳng.

Xiếc có "Nghệ thuật biểu diễn xiếc" (210208), đào tạo ở cả ba trình độ trên, "Huấn luyện viên xiếc" (210253) và "Đạo diễn nghệ thuật biểu diễn xiếc" (210241)... đào tạo trình độ cao đẳng.

Cùng nhóm còn có "Nghệ thuật biểu diễn Yoga" (210255) và "Huấn luyện viên Yoga nghệ thuật" (210256)... đều đào tạo ở trình độ trung học nghề, trung cấp, cao đẳng.

Nhóm Nghệ thuật nghe nhìn có "Trình diễn nghệ thuật số" (210315), "Sáng tác âm thanh điện tử" (210316)... cùng đào tạo ở trình độ trung học nghề, trung cấp, cao đẳng. Riêng nghề "Nhiếp ảnh, dựng phim đám cưới và chỉnh sửa hình ảnh" (2103002) đào tạo trình độ sơ cấp.

Ở nhóm Mỹ thuật ứng dụng, "Thiết kế mỹ thuật game" (210427), "Thiết kế tương tác" (210428) và "Thiết kế hình ảnh 3D" (210429)... đào tạo ở trình độ trung học nghề, trung cấp, cao đẳng.

Nghề cho trạm sạc xe điện, máy bay không người lái

Nhóm Công nghệ kỹ thuật điện, điện tử và viễn thông có "Kỹ thuật lắp đặt và bảo trì trạm sạc xe điện" (510332), "Vận hành và bảo trì thiết bị bay không người lái" (510322), "Sửa chữa và điều khiển máy bay không người lái tầm thấp" (510331)... ở trình độ trung học nghề, trung cấp, cao đẳng.

Cùng nhóm có "Kiểm thử và đóng gói vi mạch" (510317), "Vi mạch bán dẫn" (510318) và "Công nghệ sản xuất chip bán dẫn" (510330)... đều đào tạo ở ba trình độ trên. Ở trình độ sơ cấp có nghề "Sản xuất bán dẫn (đóng gói, kiểm thử)" (5103009).

Các nghề liên quan đến năng lượng có "Vận hành và bảo trì tua bin điện gió" (510218) thuộc nhóm Công nghệ kỹ thuật cơ khí, "Kỹ thuật vận hành và bảo trì hệ thống năng lượng mặt trời" (520166) thuộc nhóm Kỹ thuật cơ khí và cơ kỹ thuật. 

Nhóm Kỹ thuật cơ khí và cơ kỹ thuật còn có "Bảo dưỡng và sửa chữa ô tô động cơ điện" (5201031), "Lắp ráp, sửa chữa xe đạp điện, xe máy điện" (5201040)... đào tạo trình độ sơ cấp.

Trong nhóm Kỹ thuật điện, điện tử và viễn thông có một số nghề như "Lắp đặt và bảo trì hệ thống điện mặt trời áp mái" (5202076), "Vận hành thiết bị điện gió quy mô nhỏ" (5202081) hoặc "Bảo trì hệ thống năng lượng tái tạo khu vực nông thôn" (5202083)...

Với trí tuệ nhân tạo, nhóm Máy tính có "Trí tuệ nhân tạo" (480107), đào tạo ở trình độ trung học nghề, trung cấp, cao đẳng, hay "Ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong công việc" (4801009) đào tạo trình độ sơ cấp. 

Nhóm Công nghệ thông tin có "Robot và trí tuệ nhân tạo" (480219) và "Công nghệ ứng dụng trí tuệ nhân tạo" (480220), đều đào tạo ở trình độ trung học nghề, trung cấp, cao đẳng.

Nhóm Quản trị - Quản lý có các ngành, nghề "Số hóa di sản" (340448), "Vận hành không gian sáng tạo" (340449), "Tổ chức lễ hội và sự kiện văn hóa" (340450), đào tạo ở trình độ trung học nghề, trung cấp, cao đẳng. 

Cùng thuộc nhóm trên có "Quản trị homestay và cơ sở lưu trú nhỏ" (340446), đào tạo ở trình độ trung học nghề và trung cấp.

Nhóm Nông nghiệp có "Kỹ thuật tạo dáng và chăm sóc bonsai ứng dụng công nghệ cao" (6201113), cùng các nghề nuôi cầy hương (6201045), chim trĩ (6201046), rắn (6201047), kỳ đà (6201048) và tắc kè (6201049)... Những nghề này được đào tạo trình độ sơ cấp.

Theo thông tư, danh mục được rà soát hằng năm và chỉnh sửa, bổ sung định kỳ ít nhất một lần trong ba năm.

Doanh nghiệp rót tiền mua công nghệ và giải pháp trí tuệ nhân tạo (AI), nhưng năng lực đội ngũ lại bị bỏ lại phía sau là vấn đề được các chuyên gia, CEO mổ xẻ thẳng thắn tại hội thảo "Xây dựng doanh nghiệp học tập trong thành phố học tập".