Đào móng nhà, phát hiện lon sành thời Trần

Nguồn ảnh: Dân Trí

(Dân trí) - Trong quá trình chuẩn bị đào móng xây nhà, ở độ sâu khoảng 30cm so với mặt ruộng, gia đình ông Đỗ Văn Sản ở Ninh Bình đã phát hiện một số hiện vật lon sành thời Trần.

Ngày 12/10, lãnh đạo Sở Văn hóa và Thể thao tỉnh Ninh Bình cho biết, trong quá trình đào móng làm nhà, một hộ dân ở phường Hoa Lư đã phát hiện nhiều hiện vật và một số mảnh sành vỡ.

Đào móng nhà, phát hiện lon sành thời Trần - 1 — Khu vực người dân phát hiện hiện vật khi đào móng nhà (Ảnh: Bảo tàng Ninh Bình cung cấp).

Trước đó, khoảng 14h ngày 11/10, gia đình ông Đỗ Văn Sản (trú tại phường Hoa Lư) trong quá trình chuẩn bị đào móng xây nhà, ở độ sâu khoảng 30cm so với mặt ruộng, đã phát hiện một số hiện vật lon sành.

Gia đình đã đưa một số hiện vật lên khỏi mặt đất và làm công tác vệ sinh. Sau đó, báo cáo với chính quyền địa phương và các cơ quan chức năng. Sở Văn hóa và Thể thao đã cử cán bộ Bảo tàng tỉnh xuống hiện trường, làm biên bản bàn giao, tiếp nhận số hiện vật gồm: 6 lon sành và một số mảnh sành vỡ.

Sáng 12/10, Bảo tàng tỉnh Ninh Bình tiếp tục khảo sát tại Khu tái định cư Cửa Bạc 2 thuộc tổ dân phố Ninh Nhất 3, phường Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình (nơi phát hiện các hiện vật).

Kết quả khảo sát cho thấy, các hiện vật lon sành được xếp theo hướng Đông - Tây, chia thành hai hàng trong khoảng diện tích dài 2,2m, rộng 0,45-0,5m, sâu so với mặt ruộng 0,3m.

Đào móng nhà, phát hiện lon sành thời Trần - 2 — Các cổ vật nằm chồng lên nhau cách mặt ruộng khoảng 30cm (Ảnh: Anh Tú).

Các lon sành được xếp thành 3 lớp chồng, so le lên nhau và sắp xếp theo hai cách là: Phần lớn các lon sành được úp miệng xuống dưới và chồng, xếp lên nhau và một số lon sành úp hai miệng áp sát chồng lên nhau.

Khi khảo sát mở rộng khu vực xung quanh, Bảo tàng tỉnh Ninh Bình không phát hiện được các hiện vật và dấu vết kiến trúc. Bên trong các lon sành chỉ có đất, ngoài ra không phát hiện các hiện vật khác.

Hiện vật gồm hai loại hình, lon có thành đứng và lon có vai khum. Trên thân một số hiện vật trang trí hoa văn khắc vạch và văn chải. Chất liệu là sành mịn, nung ở nhiệt độ cao.

Bảo tàng tỉnh Ninh Bình đánh giá, các lon sành là những đồ gia dụng được sử dụng trong đời sống sinh hoạt của nhân dân. Hiện vật có niên đại thời Trần (thế kỷ XIII-XIV). Các hiện vật được sắp xếp có chủ đích theo một cách thức nhất định, có thể là những hiện vật được người dân chôn giấu, cất giữ.

Đào móng nhà, phát hiện lon sành thời Trần - 3 — Các lon sành là những đồ gia dụng được sử dụng trong đời sống sinh hoạt của nhân dân (Ảnh: Bảo tàng Ninh Bình cung cấp).

Bảo tàng tỉnh Ninh Bình đã kiến nghị đưa toàn bộ hiện vật về đơn vị để lưu giữ, bảo quản, nghiên cứu và phát huy giá trị theo quy định của Luật Di sản Văn hóa. Trong quá trình xây dựng, nếu tiếp tục phát hiện các hiện vật, đề nghị chính quyền địa phương và người dân thông báo cho Sở Văn hóa và Thể thao tỉnh Ninh Bình, Bảo tàng tỉnh để kịp thời xử lý.

Trong quá trình đào móng xây nhà tại khu tái định cư Cửa Bạc 2 thuộc tổ dân phố Ninh Nhất 3, phường Hoa Lư, gia đình ông Đỗ Văn Sản đã phát hiện nhiều hiện vật lon sành ở độ sâu khoảng 30cm so với mặt ruộng. Ngay sau khi tiếp nhận tin báo, Sở Văn hóa và Thể thao tỉnh Ninh Bình đã cử cán bộ Bảo tàng tỉnh xuống hiện trường lập biên bản tiếp nhận 6 lon sành cùng một số mảnh vỡ để bảo quản, nghiên cứu. Kết quả khảo sát thực địa của cơ quan chuyên môn xác định các hiện vật nằm trong phạm vi dài 2,2m, rộng từ 0,45m đến 0,5m và được định hướng phân bố theo trục Đông - Tây. Hệ thống cổ vật gồm hai loại hình lon thành đứng và lon vai khum, xếp chồng so le thành 3 lớp với quy cách úp miệng xuống dưới hoặc úp hai miệng áp sát nhau. Khảo sát mở rộng khu vực xung quanh cho thấy không còn dấu vết kiến trúc hay hiện vật phát sinh nào khác ngoài đất chứa bên trong lòng lon. Bảo tàng tỉnh Ninh Bình bước đầu nhận định số lon sành này là đồ gia dụng làm từ chất liệu sành mịn nung ở nhiệt độ cao, có trang trí hoa văn khắc vạch và văn chải với niên đại thế kỷ XIII-XIV thời Trần. Trật tự sắp đặt chặt chẽ phản ánh đây là khối tài sản sinh hoạt từng được người xưa cất giấu có chủ đích qua biến thiên lịch sử. Toàn bộ sưu tập hiện được kiến nghị đưa về bảo tàng để phục vụ công tác giám định chuyên sâu và phát huy giá trị di sản theo luật định.