"Đạp phanh xe" bằng ý nghĩ

Khả năng ngăn chặn tai nạn giao thông có thể tăng lên nếu tài xế kích hoạt phanh bằng ý nghĩ, thay vì chờ bàn chân hoàn tất thao tác đạp phanh trong tình huống khẩn cấp. Ý tưởng này được các nhà khoa học Đức đưa ra sau một thử nghiệm cho thấy tín hiệu từ não có thể tiết lộ ý định dừng xe trước khi cơ chân hành động đầy đủ. Nếu được phát triển thành công, công nghệ này có thể bổ sung cho những hệ thống an toàn hiện nay, vốn phát hiện nguy hiểm rồi tự động dừng xe khi người lái chạm vào bàn đạp phanh. Một số mẫu xe đã được trang bị hệ thống nhận biết mối nguy hiểm trên đường, nhờ đó phương tiện có thể ngừng chạy ngay khi người điều khiển bắt đầu đạp phanh. Tuy nhiên, Stefan Haufe, nhà nghiên cứu thuộc Viện Công nghệ Berlin tại Đức, cho rằng việc kết nối hệ thống phanh với não người có thể giúp xe dừng sớm hơn trong những khoảnh khắc quyết định. Thông tin do Newscientist đưa tin, trong khi hình ảnh thử nghiệm ghi lại các tình nguyện viên điều khiển xe bằng mô phỏng và thực hiện thao tác dừng xe bằng ý nghĩ. Haufe cùng các đồng nghiệp đặt lên đầu 18 người tình nguyện một thiết bị có khả năng đo tín hiệu điện phát sinh trong não. Phương pháp này thường được giới khoa học sử dụng để theo dõi hoạt động não mà không gây tác dụng phụ cho người tham gia nghiên cứu. Sau khi kết nối thiết bị, nhóm nghiên cứu yêu cầu các tình nguyện viên điều khiển một chiếc xe hơi ảo đang chạy với tốc độ 100 km/h trong môi trường mô phỏng. Trong bài thử, một chiếc xe khác chạy phía trước xe của tình nguyện viên, đồng thời thay đổi tốc độ để tạo ra những tình huống buộc người lái phải phản ứng nhanh. Khi nguy cơ va chạm xuất hiện, hệ thống ghi nhận ba kiểu sóng não khác nhau xuất hiện trong thời điểm người lái buộc phải phanh gấp. Các kiểu sóng này cung cấp dấu hiệu giúp nhóm chuyên gia dự đoán ý định sử dụng phanh của tài xế trước khi thao tác đạp phanh hoàn tất. Nhóm nghiên cứu không chỉ theo dõi não mà còn gắn cảm biến trên chân người lái để đo mức sức căng của cơ bắp. Sức căng cơ chân được xem là một chỉ số cho thấy người lái đã bắt đầu chuẩn bị đạp phanh, dù bàn chân có thể chưa tạo đủ lực lên bàn đạp. Khi một trong ba kiểu sóng não xuất hiện đồng thời với sự gia tăng sức căng cơ chân, thiết bị sẽ phát tín hiệu dừng tới hệ thống phanh của xe. Kết quả thử nghiệm cho thấy hệ thống phanh dựa trên ý nghĩ giúp xe dừng sớm hơn 130 phần triệu giây so với cách đạp phanh bằng chân thông thường. Với một chiếc xe đang chạy chậm, khoảng thời gian cực ngắn này gần như không tạo ra khác biệt đáng kể trong khoảng cách dừng xe. Nhưng ở tốc độ 100 km/h, xe dừng sớm hơn 130 phần triệu giây sẽ giữ thêm một khoảng cách với chướng ngại vật, tương đương chiều dài một chiếc xe hơi cỡ nhỏ. Khoảng cách tăng thêm đó, theo nhóm nghiên cứu, có thể đủ lớn để ngăn chặn một vụ va chạm trong những tình huống mà mỗi khoảnh khắc đều quan trọng. Dù vậy, Palaniappan Ramaswamy, chuyên gia thuộc Đại học Essex tại Anh, lưu ý rằng thử nghiệm của Viện Công nghệ Berlin mới diễn ra trong môi trường giả lập. Những người tham gia cũng luôn biết họ phải sẵn sàng dừng xe, khác với trạng thái lái xe ngoài đời, khi sự chú ý thường xuyên bị chia sẻ cho nhiều yếu tố. Ramaswamy cho rằng hệ thống phanh bằng ý nghĩ có thể hoạt động kém hiệu quả nếu tư tưởng của tài xế bị phân tán bởi cuộc trò chuyện, thiết bị điện tử, cảnh vật hoặc những tình huống bất ngờ trên đường. Nhận định này đặt ra câu hỏi quan trọng về khả năng nhận diện tín hiệu não ổn định trong điều kiện lái xe thực tế, thay vì chỉ trong một bài thử được kiểm soát chặt chẽ. Nhóm của Haufe dự định tiến hành các thử nghiệm khác để kiểm chứng nhận định đó, trước khi công nghệ có thể được đánh giá đầy đủ về tính hữu ích và độ tin cậy.