Đất bỏ hoang trong bao lâu thì bị đánh thuế?

Quan điểm này được đại biểu Quốc hội đề cập trong phiên thảo luận tổ tại Quốc hội chiều 23/10, về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp, Luật Thuế thu nhập cá nhân.

Tránh cùng một mảnh đất bị đánh hai loại thuế

Tán thành đề xuất áp thuế 0,2% với đất bỏ hoang, đại biểu Trần Hoàng Ngân (TPHCM) cho rằng đây là chủ trương đúng đắn để sớm đưa đất vào sử dụng, giúp tránh tình trạng găm giữ, đầu cơ đất.

Tuy nhiên, theo đại biểu Ngân, quy định hiện hành đã áp thuế với đất chưa đưa vào sử dụng. Nếu bổ sung đánh thuế 0,2% với đất bỏ hoang như trong dự thảo lần này, cần quy định rõ để tránh trên một mảnh đất có nguy cơ bị đánh hai loại thuế.

Theo Luật Đất đai, đất bỏ hoang là đất đã được Nhà nước giao đất, cho thuê đất mà không đưa vào sử dụng trong một thời gian nhất định. Vì vậy, ông Ngân đề nghị làm rõ "đất bỏ hoang trong thời gian bao lâu thì bị đánh thuế".

Dẫn chứng chuyện người dân mua đất nhưng vì điều kiện kinh tế khó khăn chưa đủ tiền xây nhà ngay, đại biểu Ngân hỏi: “Vậy những mảnh đất này có bị áp dụng thuế đất bỏ hoang hay không?”. Theo ông, luật cần phân biệt rõ, tránh trùng lắp và không nên đánh thuế với đất bỏ hoang vì lý do khách quan.

Phó trưởng đoàn đại biểu Quốc hội TP Hải Phòng Nguyễn Thị Việt Nga cũng cho rằng luật cần phân biệt rõ hành vi giữ đất, chậm triển khai với những trường hợp có nguyên nhân khách quan.

Cơ quan soạn thảo cũng nên quy định phạm vi áp thuế có bao gồm đất ở hợp pháp của hộ gia đình, cá nhân chưa xây dựng hay không. "Đây là vấn đề tác động trực tiếp đến người dân, không nên để phát sinh cách hiểu khác nhau khi triển khai", theo lời đại biểu Nga.

Đại biểu Nguyễn Thị Kim Thoa, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Vĩnh Long, cũng nhấn mạnh quan điểm thuế đất bỏ hoang phải có căn cứ rõ ràng, tránh áp dụng tùy nghi Đồng tình áp dụng mức thuế suất 0,2% nhằm hạn chế bỏ hoang, lãng phí đất đai, song nữ đại biểu đề nghị phân biệt trường hợp cố tình không sử dụng đất với trường hợp chưa thể sử dụng do vướng thủ tục, quy hoạch hoặc nguyên nhân khách quan.

Bà Thoa cũng đồng thời đề nghị làm rõ ranh giới giữa trường hợp áp mức thuế 0,2% mới bổ sung và trường hợp “đất chưa sử dụng theo đúng quy định” đang áp mức 0,15%, tránh mỗi nơi hiểu và áp dụng khác nhau.

Cùng với đó, theo đại biểu, cần có hướng dẫn đồng bộ về tiêu chí xác định, thời điểm tính thuế và trách nhiệm của cơ quan có thẩm quyền, bảo đảm chính sách tạo sức ép đưa đất vào sử dụng nhưng không làm phát sinh gánh nặng bất hợp lý cho người dân, doanh nghiệp.

Không để hình thành tâm lý chỉ cần nộp thêm thuế là tiếp tục giữ đất kéo dài

Trong khi đó, đại biểu Đoàn Thu Hà, Phó Bí thư Tỉnh ủy Lạng Sơn, băn khoăn khi dự thảo luật sửa đổi chưa rõ nội hàm các khái niệm “đất bỏ hoang, không đưa vào sử dụng, chậm đưa vào sử dụng”. Điều này có thể phát sinh các cách hiểu khác nhau.

Cũng theo Phó Bí thư Lạng Sơn, cần quy định rõ cách xử lý đất đang vướng mắc về giải phóng mặt bằng, thủ tục hành chính, điều chỉnh quy hoạch, tranh chấp hoặc sự kiện bất khả kháng để tránh áp thuế suất cao không phù hợp.

Nhưng mặt khác, bà đề nghị thu thuế phải được kết nối với xử lý vi phạm, thu hồi đất theo quy định. “Không để hình thành tâm lý chỉ cần nộp thêm thuế là có thể tiếp tục giữ đất kéo dài”, bà Hà nhấn mạnh.

Đại biểu Tô Huy Vũ, Chủ tịch Ngân hàng Agribank, cũng băn khoăn khi Luật Đất đai hiện hành chưa có khái niệm và tiêu chí xác định thế nào là đất bỏ hoang.

Ông Vũ cho rằng việc này dẫn đến rủi ro, vướng mắc khi áp dụng, đặc biệt là nguy cơ thu trùng với các khoản tiền phạt lũy tiến với dự án chậm tiến độ.

Quy định trên, theo đại biểu đoàn Hà Nội, cũng có thể tác động tiêu cực đến xử lý nợ xấu của ngân hàng, nhất là nhóm bất động sản do các tổ chức tín dụng hoặc Công ty Quản lý tài sản (VAMC) nhận/nắm giữ trong quá trình xử lý tài sản bảo đảm.

Ông giải thích đây là đất đang trong quá trình chờ bán xử lý nợ, không phải hành vi găm giữ hay đầu cơ, nên nếu không có quy định loại trừ, chính sách này sẽ gây gánh nặng thuế không hợp lý cho các tổ chức tài chính.

Về nội dung này, Thủ tướng Lê Minh Hưng cho biết sẽ chỉ đạo Bộ Tài chính, Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp chặt chẽ để rà soát, quy định rõ ràng trong luật "thế nào là đất bỏ hoang, đất không đưa vào sử dụng".

Thủ tướng nhất trí quan điểm quy định trong luật cần dễ áp dụng, khả thi trên thực tế. Cùng với đó, theo Thủ tướng, Luật Đất đai cũng đã có quy định về tính thuế với đất không đưa vào sử dụng. Vì vậy, ông đề nghị phải tính toán, phân định rõ mức thuế suất, thời điểm áp dụng, nhằm bảo đảm đồng bộ, thống nhất, không chồng chéo về thuế.