Sáng 23/10, Cơ quan Báo và phát thanh, Truyền hình Hà Nội chủ trì, phối hợp với UBND phường Cầu Giấy tổ chức chương trình tọa đàm với chủ đề “Chuyển đổi phương tiện xanh: Gỡ nút thắt hạ tầng cho chung cư Hà Nội”.
Trao đổi tại buổi tọa đàm, TS Hoàng Dương Tùng, Chủ tịch Mạng lưới Không khí sạch Việt Nam đưa ra cảnh báo, khí thải từ các phương tiện giao thông sử dụng nhiên liệu hóa thạch, đặc biệt là mạng lưới xe máy xăng khổng lồ, chính là nguồn gây ô nhiễm hàng đầu tại Hà Nội.
Người dân đang có xu hướng chuyển đổi sang phương tiện xanh. Tuy vậy, trong khi mạng lưới trạm sạc công cộng bên ngoài phát triển nhanh chóng, thì hạ tầng sạc ngay tại các khu chung cư - nơi phương tiện lưu trú lâu nhất và có nhu cầu sạc thường xuyên nhất - lại đang rơi vào tình trạng thiếu cơ sở hạ tầng sạc điện hoặc quá tải cục bộ.
TS Hoàng Dương Tùng, Chủ tịch Mạng lưới Không khí sạch Việt Nam, phát biểu tại buổi tọa đàm.
Vấn đề này, Kỹ sư Phạm Xuân Điệp, Trưởng ban quản trị chung cư New Skyline, KĐT Văn Quán, Hà Đông cũng cho rằng, áp lực trạm sạc tại các tòa nhà hiện hữu là vô cùng lớn. Ông dẫn chứng, đầu năm 2024, khu chung cư New Skyline mới chỉ ghi nhận khoảng 30 xe máy điện của cư dân, nhưng đến thời điểm gần đây con số này đã tăng vọt lên 102 chiếc. Sự gia tăng cơ học quá nhanh này hoàn toàn nằm ngoài dự liệu của thiết kế tòa nhà ban đầu, gây áp lực trực tiếp lên hệ thống phân phối điện nội khu.
Tương tự, ông Lương Mậu Hùng, Phó Chủ tịch UBND phường Cầu Giấy, cho biết, toàn địa bàn phường có tới 58 tòa nhà, chung cư. Hiện đã có 1 tòa nhà được trang bị hệ thống trạm sạc nội khu, còn lại các toà nhà khác, phường tiếp tục rà soát, hướng dẫn triển khai đảm bảo an toàn. Ở không gian công cộng ngoài tòa nhà, toàn phường cũng đã sở hữu thêm 5 trạm sạc với 14 cổng sạc phục vụ người dân.
Theo ông Hùng, với một khu vực có mật độ dân cư và tốc độ đô thị hóa cao như Cầu Giấy, nguồn cung hạ tầng sạc như vậy còn khiêm tốn. Song, ông cho rằng, Cầu Giấy là địa phương có hệ thống giao thông công cộng thuận tiện nên đây cũng là giải pháp hữu hiệu về lâu dài cho người dân trong tiến trình chuyển đổi phương tiện xanh.
Bên cạnh đó, các đại biểu cũng chỉ ra đa số các chung cư hiện hữu tại Hà Nội đều được xây dựng trước năm 2022. Thời điểm đó, các tiêu chuẩn thiết kế xây dựng tầng hầm, công suất hệ thống cấp điện lẫn phương án phòng cháy chữa cháy đều chưa tính toán đến sự xuất hiện của phương tiện sạc điện. Khi nhu cầu bùng nổ, các ban quản trị phải tự xoay xở, dẫn đến nhiều bất cập trong tổ chức không gian và quản lý vận hành.
Đặc biệt, nỗi lo hiện nay tại các khu chung cư chính là an toàn cháy nổ. Khi sạc pin, rủi ro về dòng rò, chập mạch luôn thường trực, nhất là khi cư dân có thói quen cắm sạc qua đêm rồi rời đi.
Vì thế, trong công cuộc thực hiện chuyển đổi phương tiện xanh, yếu tố an toàn phải được đặt lên hàng đầu.
Về vấn đề này, ông Nguyễn Tuyển, Phó trưởng Phòng Quản lý vận tải và An toàn giao thông, Sở Xây dựng Hà Nội, cho biết chuyển đổi phương tiện sử dụng năng lượng sạch đã được Hà Nội đưa vào kế hoạch dài hạn. Trong đó, Hà Nội đã chuyển đổi 1.000 xe buýt và đặt mục tiêu hết năm nay có 60% xe buýt chuyển sang sử dụng điện.
Hạ tầng phục vụ xe điện cũng được thành phố từng bước mở rộng khi đang có 2.313 vị trí trạm sạc với 10.209 cổng sạc dành cho ô tô điện và khoảng 1.650 tủ đổi pin dành cho xe máy điện. Ông Tuyển khẳng định đây là cơ sở quan trọng để đáp ứng nhu cầu sử dụng phương tiện điện ngày càng tăng.
Ông Nguyễn Tuyển, Phó trưởng Phòng Quản lý vận tải và An toàn giao thông, Sở Xây dựng Hà Nội.
Dù vậy, số lượng trạm sạc và tủ đổi pin trên toàn thành phố chưa đồng nghĩa với việc mọi người dân đều có thể tiếp cận thuận tiện, đặc biệt tại các khu chung cư.
“Nhiều chung cư cũ có diện tích hạn chế, hệ thống điện chưa đáp ứng nhu cầu phụ tải mới, trong khi điều kiện PCCC đặt ra những yêu cầu nghiêm ngặt. Do đó việc bố trí điểm sạc không thể thực hiện theo một phương án chung cho tất cả công trình”, ông Tuyển nhấn mạnh.
Đại diện Sở Xây dựng Hà Nội phân tích, trên cơ sở rà soát nhu cầu sử dụng xe điện và đánh giá điều kiện thực tế của từng chung cư, chính quyền địa phương sẽ phối hợp với ngành điện, cơ quan chuyên môn, ban quản trị, doanh nghiệp nghiên cứu phương án phù hợp, có chi phí hợp lý nhất.
Dưới góc độ chuyên gia, TS Hoàng Dương Tùng cho biết, nút thắt về hạ tầng chung cư đối với xe điện không thể làm ngay lập tức, do vậy cần có lộ trình cụ thể. Mục đích chung là làm giảm ô nhiễm.
Để hiện thực hóa được mục tiêu này, Hà Nội cần giảm thiểu phương tiện cá nhân để thúc đẩy người dân sử dụng phương tiện công cộng; tăng cường xây dựng trạm đổi pin để giảm thiểu không gian xây dựng trạm sạc; chỉ xây dựng trạm sạc khi có đủ các yếu tố an toàn. Mỗi một chung cư đều có vấn đề khác nhau khi xây dựng trạm sạc. Đặc biệt, thành phố cần có chủ trương để thu hút đầu tư, có hướng dẫn cụ thể tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho người dân.