Đất nằm trong quy hoạch 1/500, chưa thu hồi: Có được tách thửa?
Nguồn ảnh: VietnamNet
Gần 700m2 đất muốn tách thành hai thửa nhưng bị từ chối với lý do đất nằm trong quy hoạch chi tiết xây dựng tỷ lệ 1/500. Đáng chú ý, quy hoạch này chưa được triển khai, chưa có quyết định hay thông báo thu hồi đất.
Theo phản ánh của công dân, gia đình có thửa đất diện tích 695,9m2, gồm 150m2 đất ở và 545,9m2 đất trồng cây lâu năm.
Do có nhu cầu chia đất cho các con, gia đình muốn tách thửa đất trên thành hai thửa. Theo phản ánh, thửa đất đáp ứng các tiêu chí về diện tích và đường đi để thực hiện việc tách thửa theo quy định của địa phương.
Tuy nhiên, khi đến Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai liên phường, xã để làm thủ tục, gia đình được trả lời không thể tách thửa do khu đất nằm trong Quy hoạch chi tiết xây dựng Khu đô thị thương mại, dịch vụ chợ, tỷ lệ 1/500, được UBND huyện (cũ) phê duyệt.
Theo người dân, hiện dự án chưa có quyết định thu hồi đất, chưa có thông báo thu hồi, chưa cắm mốc lộ giới quy hoạch và cũng chưa được triển khai.
Từ đó, công dân đặt câu hỏi: Việc Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai liên phường, xã trả lời không thể tách thửa vì thửa đất nằm trong quy hoạch chi tiết 1/500 có đúng quy định không? Nếu muốn tách thửa trong trường hợp này, gia đình cần liên hệ cơ quan nào để được giải quyết?
Điều 220 Luật Đất đai quy định về việc tách thửa đất, hợp thửa đất. Ảnh minh họa: Hồng Khanh
Trả lời phản ánh trên, Bộ Nông nghiệp và Môi trường không kết luận việc từ chối tách thửa trong trường hợp trên là đúng hay sai. Theo Bộ, đây là vụ việc cụ thể, cần căn cứ hồ sơ lưu trữ và quy định do địa phương ban hành để xem xét. Vì vậy, cơ quan này chưa đủ thông tin và cơ sở để trả lời cụ thể.
Tuy nhiên, Bộ nêu một số nguyên tắc pháp lý liên quan đến việc tách thửa, hợp thửa đất.
Theo Điều 220 Luật Đất đai, việc tách thửa đất, hợp thửa đất phải đáp ứng các điều kiện theo quy định của Luật Đất đai và các điều kiện cụ thể do UBND cấp tỉnh ban hành theo thẩm quyền được quy định tại khoản 4 Điều này.
Theo Điều 15 Nghị định số 49/2026, Chính phủ giao UBND cấp tỉnh quy định trình tự, thủ tục hành chính về đất đai để tổ chức thực hiện tại địa phương, trong đó có trình tự, thủ tục tách thửa đất, hợp thửa đất.
Với trường hợp cụ thể này, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị công dân gửi phản ánh, kiến nghị đến Văn phòng đăng ký đất đai và Sở Nông nghiệp và Môi trường nơi có đất để được xem xét, trả lời trên cơ sở hồ sơ và quy định của địa phương.
Gia đình có thửa đất rộng 695,9m2, gồm 150m2 đất ở và 545,9m2 đất trồng cây lâu năm, muốn tách thành hai thửa để chia cho các con. Dù thửa đất được cho là đáp ứng yêu cầu về diện tích và đường đi theo quy định địa phương, Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai liên phường, xã vẫn từ chối giải quyết vì đất thuộc Quy hoạch chi tiết xây dựng Khu đô thị thương mại, dịch vụ chợ, tỷ lệ 1/500, do UBND huyện cũ phê duyệt.
Vấn đề đáng chú ý là dự án chưa được triển khai, khu đất chưa có quyết định hoặc thông báo thu hồi, đồng thời chưa cắm mốc lộ giới quy hoạch. Tuy nhiên, những dữ kiện này chưa đủ để mặc nhiên xác định người sử dụng đất được tách thửa, bởi thủ tục còn phụ thuộc vào tình trạng pháp lý của quy hoạch, hồ sơ địa chính và quy định cụ thể do địa phương ban hành.
Theo Điều 220 Luật Đất đai, việc tách thửa, hợp thửa phải đáp ứng các điều kiện chung của pháp luật đất đai và những điều kiện do UBND cấp tỉnh quy định theo thẩm quyền tại khoản 4. Điều 15 Nghị định số 49/2026 cũng giao UBND cấp tỉnh quy định trình tự, thủ tục hành chính về đất đai tại địa phương, bao gồm thủ tục tách thửa và hợp thửa. Vì vậy, việc đất nằm trong quy hoạch chi tiết 1/500 có phải căn cứ trực tiếp để từ chối hay không cần được đối chiếu với đầy đủ hồ sơ và quy định đang áp dụng tại tỉnh, thành phố nơi có đất.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường không xác định việc từ chối trong trường hợp này là đúng hay sai do chưa có đủ thông tin và cơ sở xem xét vụ việc cụ thể. Gia đình nên gửi phản ánh, kiến nghị bằng văn bản đến Văn phòng đăng ký đất đai và Sở Nông nghiệp và Môi trường nơi có đất, đề nghị nêu rõ căn cứ pháp lý, tình trạng quy hoạch và điều kiện tách thửa. Văn bản trả lời của cơ quan có thẩm quyền sẽ là cơ sở để người dân tiếp tục hoàn thiện hồ sơ hoặc thực hiện quyền kiến nghị theo quy định.
