Đối với phụ nữ dân tộc Dao (nhánh Dao Đỏ) ở thôn Nậm Hồng, trang phục truyền thống gồm quần, áo, yếm, dây lưng, khăn đội đầu, xà cạp và bộ trang sức bạc...
Cách phối màu, bố trí hoa văn cùng kỹ thuật thêu tay làm nên nét riêng của bộ quần áo. Trên nền vải chàm đen chủ đạo, những đường thêu chỉ đỏ tập trung ở cổ áo, vạt áo, ống tay và khăn đội đầu... hình thành các mảng hoa văn, hình khối nổi bật. Mỗi dải hoa văn có họa tiết và những hình tượng mang ý nghĩa riêng, góp phần tạo nên dấu ấn nhận diện bản sắc của cộng đồng.
Đặc biệt, trang phục cưới của cô dâu được chăm chút với những túm bông, tua rua đỏ cùng các món trang sức bạc khiến bộ y phục thêm rực rỡ. Bên cạnh đó, điểm nhấn trên trang phục cưới của cô dâu Dao Đỏ là chiếc khăn đội đầu.
Khăn gồm 2 lớp: khăn vấn bên trong và khăn phủ bên ngoài. Trước tiên, người phụ nữ dùng những dải vải dài hơn 2m, rộng khoảng 6cm quấn lần lượt quanh đầu, nối tiếp nhau thành một vành khăn chắc chắn.
Lớp khăn vấn bên trong vừa ôm lấy đầu vừa làm nền cho lớp khăn phủ bên ngoài. Tiếp đó, lớp khăn chàm có thêu hoa văn hai đầu khăn, rộng khoảng 35cm, dài hơn 2m được phủ ra bên ngoài. Sau đó, 2 đầu khăn được cuộn lại rồi vắt ra phía sau đầu, hoàn thiện cách đội khăn đặc trưng của phụ nữ Dao Đỏ.
Trang phục truyền thống chứa đựng bản sắc và những giá trị văn hóa của cộng đồng được gìn giữ qua nhiều thế hệ. Sau mỗi tà áo, chiếc khăn là vốn tri thức và kỹ năng thủ công được phụ nữ Dao Đỏ trao truyền qua nhiều thế hệ.
Từ cách phối màu, bố trí hoa văn đến những đường thêu tinh tế, mỗi chi tiết thể hiện óc thẩm mỹ, sự sáng tạo, tính kiên nhẫn và đôi bàn tay khéo léo của người phụ nữ.
Cùng với những thay đổi trong đời sống, kỹ thuật may, thêu truyền thống không còn được thực hành rộng rãi như trước. Dẫu vậy, vẫn còn những phụ nữ Dao Đỏ bền bỉ gìn giữ kỹ năng này và cần mẫn truyền nghề cho thế hệ sau. Từ trang phục thường ngày đến lễ phục cưới, mỗi bộ y phục đều góp phần lưu giữ bản sắc văn hóa cộng đồng Dao Đỏ trong đời sống hiện đại.
NGỌC LIÊN - VŨ LINH