Những lớp học nối với chiến trường
Trong các thế hệ học viên được Học viện Chính trị (Bộ Quốc phòng) đào tạo qua các thời kỳ, gần 1.000 người đã được thăng quân hàm cấp tướng.
Dấu ấn ấy được Trung tướng, PGS.TS Đặng Sỹ Lộc - Giám đốc Học viện Chính trị, nhắc tới tại Lễ đón nhận Huân chương Bảo vệ Tổ quốc hạng Nhất và kỷ niệm 75 năm Ngày truyền thống Học viện (25/10/1951 - 25/10/2026), diễn ra sáng 24/10 tại Hà Nội.
Chặng đường của nhà trường bắt đầu từ tháng 7/1951, khi Trường Chính trị trung cấp Quân đội nhân dân (QĐND) Việt Nam, tiền thân của Học viện Chính trị, được thành lập giữa cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Đại tướng Nguyễn Chí Thanh là Giám đốc đầu tiên của Học viện.
Ngày 25/10/1951, tại bản Nà Lang, xã Phượng Tiến, huyện Định Hóa, tỉnh Thái Nguyên (nay là xã Phượng Tiến, tỉnh Thái Nguyên), khóa học đầu tiên đón Chủ tịch Hồ Chí Minh đến thăm. Dấu mốc này cũng trở thành ngày truyền thống của Học viện. Trong quá trình xây dựng, phát triển, nhà trường đã vinh dự ba lần được Bác Hồ đến thăm.
Với phương châm nhà trường gắn liền với chiến trường, cuối năm 1953, cán bộ, giáo viên, học viên gác bút nghiên lên đường ra mặt trận. Hàng nghìn cán bộ được đào tạo cấp tốc về các đơn vị đảm nhiệm công tác Đảng, công tác chính trị, góp phần củng cố niềm tin, ý chí chiến đấu của bộ đội, cùng toàn quân làm nên Chiến thắng Điện Biên Phủ.
Trong kháng chiến chống Mỹ, hơn 16 nghìn cán bộ chính trị được đào tạo từ Học viện tỏa đi khắp các chiến trường. Đội ngũ chính ủy, chính trị viên trực tiếp tiến hành công tác Đảng, công tác chính trị, cùng bộ đội vượt qua thử thách của chiến tranh.
Theo Trung tướng Đặng Sỹ Lộc, nhiệm vụ đào tạo tiếp tục mở rộng trong thời kỳ đổi mới. Bên cạnh cán bộ chính trị cấp chiến thuật, chiến dịch và giảng viên khoa học xã hội và nhân văn quân sự, Học viện đào tạo thạc sĩ, tiến sĩ; đào tạo, bồi dưỡng cán bộ cho QĐND Lào và Quân đội Hoàng gia Campuchia.
Nhà trường còn bồi dưỡng kiến thức quốc phòng và an ninh cho cán bộ cấp cục, vụ, viện và tương đương ở các ban, bộ, ngành Trung ương; đào tạo, hoàn chỉnh cao cấp lý luận chính trị.
Qua bảy lần thay đổi tên gọi, mười lần thay đổi địa điểm đóng quân, Học viện đã đào tạo, bồi dưỡng gần 9 vạn cán bộ. Với những thành tích đạt được, nhà trường hai lần được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Lấy chất lượng cán bộ làm thước đo
Phát biểu tại buổi lễ, Đại tướng Nguyễn Trọng Nghĩa - Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Ủy viên Thường vụ Quân ủy Trung ương, Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị QĐND Việt Nam, nhấn mạnh Học viện Chính trị đã khẳng định vị trí là một trong những trung tâm đào tạo, bồi dưỡng cán bộ chính trị và nghiên cứu khoa học xã hội nhân văn quân sự hàng đầu của Quân đội và quốc gia.
Nhắc tới sự phát triển nhanh của hệ thống đào tạo ở các nước và đề nghị Học viện đổi mới mạnh mẽ cách dạy, cách học, Đại tướng Nguyễn Trọng Nghĩa yêu cầu: “Chuyển mạnh từ truyền thụ kiến thức sang phát triển tư duy độc lập, năng lực nghiên cứu, dự báo, tổng kết thực tiễn và giải quyết các vấn đề”.
Yêu cầu ấy đi cùng việc gắn đào tạo tại Học viện với thực tiễn đơn vị, lấy chất lượng cán bộ sau đào tạo và kết quả hoàn thành nhiệm vụ làm thước đo, với phương châm “Chất lượng đào tạo của nhà trường là khả năng sẵn sàng chiến đấu của đơn vị”.
Trước sự phát triển của khoa học công nghệ, trí tuệ nhân tạo và các hình thái tác chiến mới, Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị yêu cầu Học viện chủ động nghiên cứu, tổng kết thực tiễn các cuộc chiến tranh, xung đột quân sự trên thế giới. Kết quả nghiên cứu cần cung cấp luận cứ khoa học phục vụ lãnh đạo, chỉ đạo, góp phần phát triển nghệ thuật quân sự Việt Nam.
Cùng với đó là tăng cường ứng dụng công nghệ số trong giảng dạy, nghiên cứu và quản trị giáo dục, đào tạo; phát huy vai trò của Học viện trong nghiên cứu lý luận chính trị, xây dựng Quân đội vững mạnh về chính trị và đổi mới công tác Đảng, công tác chính trị.
Đại tướng Nguyễn Trọng Nghĩa cũng đề nghị tập hợp các nhà khoa học, chuyên gia giỏi, tâm huyết tham gia nghiên cứu, tổng kết 40 năm đổi mới, 100 năm Đảng lãnh đạo cách mạng Việt Nam (1930-2030) và các định hướng lớn từ năm 2030 đến năm 2130.
Để thực hiện những nhiệm vụ đó, Đại tướng Nguyễn Trọng Nghĩa cho rằng xây dựng đội ngũ cán bộ, giảng viên chất lượng cao là khâu đột phá, có ý nghĩa quyết định đối với sự phát triển của Học viện. Mỗi cán bộ, giảng viên cần tự học, tự nghiên cứu, cập nhật tri thức, nâng cao trình độ ngoại ngữ, công nghệ số và phương pháp giảng dạy, đề cao liêm chính khoa học.
Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị QĐND Việt Nam cũng yêu cầu kiên quyết đấu tranh với các biểu hiện tiêu cực trong thi cử. Đội ngũ cán bộ được đào tạo tại nhà trường phải thực sự gương mẫu, chấp hành cấp trên và sâu sát với chiến sĩ.