Dạy con biết làm việc nhà từ nhỏ, nên chứ!

Nhiều bạn lảng tránh việc nhà, chứ ra đường ai nhờ gì cũng làm đúng kiểu “việc nhà thì nhác việc chú bác thì siêng”. Có phải cha mẹ quên mất chuyện rèn cho con thói quen phụ việc nhà từ nhỏ?

Thương con không phải là làm thay con

Chị N.N. (38 tuổi, ngụ ở TP.HCM) cho biết trước đây chị thường có thói quen làm hết việc nhà vì nghĩ con còn nhỏ, chỉ cần tập trung học giỏi, chăm ngoan là được. Tuy nhiên khi con lên cấp II mà gần như không biết tự chăm sóc bản thân, ngay cả việc đơn giản như gấp quần áo, rửa chén cũng không làm.

• Mỗi dịp 8-3, mạng xã hội rộn ràng ảnh các ông chồng vào bếp, và sau đó là...

• Quiz: Việc nhà bạn ghét nhất tiết lộ mức độ 'nghĩ nhiều" của bạn

• Cách phụ nữ hiện đại cân bằng giữa ‘việc nhà’ và ‘việc mình’

Chị quyết tâm thay đổi cách dạy, mỗi ngày giao cho con việc dọn bàn ăn, rửa chén sau bữa tối, gấp quần áo và quét phòng. Không yêu cầu con làm hoàn hảo từ đầu, mà hướng dẫn từng bước rồi để con tự thực hiện.

“Ban đầu con cũng than mệt, có lúc làm qua loa. Tôi không la mắng, mà nói với con đó là việc mà mỗi thành viên trong nhà ai cũng có phần. Làm riết quen, con tự nhớ và tôi không cần nhắc nhiều nữa”, chị kể.

Theo chị N., điều quan trọng là cha mẹ không nên xem việc nhà như hình thức sai vặt hay chỉ giao cho con khi cần người giúp. Khi trẻ hiểu rằng mình cũng là một thành viên có trách nhiệm với gia đình, việc nhà sẽ dần trở thành thói quen thay vì nhiệm vụ bị ép buộc.

“Trước đây tôi cứ nghĩ thương con là làm thay con. Sau này mới hiểu để con tự làm những việc phù hợp cũng là một cách chuẩn bị cho con trưởng thành”, chị N. nói.

Tạo cho trẻ sự hứng thú và chủ động khi làm việc nhà từ nhỏ

Anh Nguyễn Lộc (43 tuổi, quê An Giang) có con trai lớn mới vào lớp 1, con trai út 1 tuổi. Anh tâm niệm điều quan trọng là tập cho con biết tự làm những việc liên quan tới bản thân trước.

Anh nói không ép con làm việc nhà vì còn nhỏ, nhưng những gì do con bày bừa, anh sẽ có chiêu để con biết dọn dẹp.

• 

  Người mẹ dùng cả đội AI quản lý gia đìnhĐỌC NGAY

“Tôi quy định con chơi xong, lấy đồ ở đâu để lại ở đó. Đi học về, con thay đồ biết để đồ dơ vào thau gọn gàng. Cả hai anh em cùng chơi nhưng chơi xong phải tự dọn gọn đồ chơi, chứ không bày bừa rồi để nguyên đó”, anh nói.

Theo anh, khi trẻ con làm tốt, người lớn phải khen, khích lệ chứ hạn chế chê vì sẽ ảnh hưởng tâm lý của con. Ngay cả khi con dọn dẹp không đúng ý cha mẹ cũng cần nhìn ra điểm tốt để… vừa đấm vừa xoa!

Có khi chưa đáng nhưng cách của anh là khen để con có động lực trước, rồi sau đó mới uốn nắn. Chẳng hạn con lấy đồ quăng đại vô cặp, anh khen con biết lấy đồ là đúng, nhưng quăng như vậy là chưa đúng và hướng dẫn con phải bỏ vô cặp thế nào.

Thành quả của hai vợ chồng là con biết tự lấy cặp, đội nón, thiếu gì tự chạy vào nhà lấy, không nhờ ba mẹ. Anh khoe để con lớn chút sẽ tập cho cộng, trừ khi sử dụng, biết giá trị cơ bản của tiền, có thể mỗi lần con phụ mẹ phơi quần áo được thưởng 5.000 đồng chẳng hạn.

"Tôi chiêm nghiệm những điều ông bà áp dụng trước đây mà thấy chưa phù hợp thì bỏ. Dạy con thì mỗi nhà mỗi cảnh, quan trọng là rèn cho con sự tự lập, có ý thức với bản thân và biết tự làm những việc phù hợp khả năng”, anh nói.

Bí quyết nào giúp trẻ hứng thú với việc nhà?

Viện Tâm lý trẻ em Child Mind Institute (Mỹ) dẫn lời tiến sĩ tâm lý lâm sàng Caroline Mendel, PsyD và Stephanie A. Lee chia sẻ các bí quyết để trẻ hứng thú với việc nhà:

- Tạo thói quen: Trẻ 3-4 tuổi có thể làm những việc đơn giản như cất đồ chơi nhằm học trách nhiệm và kỹ năng sống.

- Giao việc rõ ràng, rèn thành kỹ năng: Thay vì nói trẻ dọn phòng, cha mẹ nên giao từng việc cụ thể như cất đồ chơi vào hộp, xếp sách lên kệ.

- Cho trẻ chọn: Có thể hỏi “Con muốn lau bàn hay dọn dẹp chén dĩa?”. Việc được lựa chọn giúp trẻ cảm thấy mình có vai trò trong gia đình.

- Khen và khích lệ: Ghi nhận khi trẻ làm xong, góp ý nhẹ nhàng khi con làm chưa tốt để trẻ không có cảm giác hụt hẫng.

- Tăng dần độ khó: Bắt đầu từ những việc đơn giản rồi tăng dần, tránh giao quá nhiều khiến trẻ quá tải.

- Hướng đến sự tự lập: Cha mẹ nên giúp trẻ hiểu việc nhà là những kỹ năng cần thiết, giúp trẻ tự chăm sóc bản thân khi lớn lên.

Ngày càng nhiều người trẻ Hàn Quốc chọn sống cùng cha mẹ, làm việc nhà để đổi lấy chi phí sinh hoạt, trong bối cảnh tỉ lệ thất nghiệp tăng cao và giá nhà đắt đỏ.