Bỏ qua điều hướng
•

Đẩy côn, cất vó mùa nước nổi tràn đồng

Đẩy côn, cất vó mùa nước nổi tràn đồng
Nguồn ảnh: Tuổi Trẻ

Mùa nước nổi tràn đồng là lúc người dân ở An Giang sử dụng hình thức cất vó và đẩy côn để đánh bắt các loại cá đồng rất hiệu quả.

Đẩy côn, cất vó mùa nước nổi tràn đồng dính cá đồng phát ham - Ảnh 1.

Anh Thủy cất vó (hay còn gọi là đặt vó) ở vùng đệm U Minh Thượng dính cá tra nặng gần 10kg - Ảnh: CHÍ CÔNG

Những ngày qua, các con kênh, sông và nhiều cánh đồng trên địa bàn tỉnh An Giang ngập tràn nước nổi. Chính vì thế người dân ở vùng đệm U Minh Thượng, Hòn Đất, Định Mỹ, Gò Quao, tỉnh An Giang chọn cất vó (hay còn gọi là đặt vó) và đẩy côn bắt cá lóc, cá tra, cá mè vinh và nhiều loại cá đồng khác mưu sinh.

Có kinh nghiệm cất vó hơn 10 năm qua, anh Lê Văn Thủy - người dân ở xã U Minh Thượng (tỉnh An Giang) - cho biết mưa kết hợp với triều cường nên mực nước trên các kênh, sông nội đồng vùng đệm U Minh Thượng ngập tràn. 

Cá đồng (cá trê, cá lóc, cá tra, cá rô, cá mè vinh…) sẽ bơi đến những nơi ngập nước để kiếm mồi hoặc sinh sản. 

Tại thời điểm này, anh và nhiều người dân ở vùng đệm U Minh Thượng chọn cất vó để đánh bắt cá.

Để làm ra chiếc vó đẹp, anh thường chọn 4 cây tre rồi buộc chéo thành hình chữ X. Sau đó chọn một tấm lưới có độ thòng xuống tạo tùng để hứng cá. Với cách làm này anh bắt được khá nhiều cá đồng.

Đẩy côn, cất vó mùa nước nổi tràn đồng dính cá đồng phát ham - Ảnh 2.

Người dân An Giang đặt vó dính nhiều cá đồng ngon - Ảnh: CHÍ CÔNG

"Vùng đệm U Minh Thượng cá đồng nhiều lắm. Bây giờ cá ít rồi nhưng cất vó dính cũng ham lắm. Mấy bữa mưa dầm cá chạy nhiều. Tôi cất vó có khi trúng mánh dính 10-20kg cá/ngày. Mới đây tôi còn cất vó dính cá tra nặng gần 10kg. Lúc này nước nhiều, tôi đặt vó cải thiện bữa ăn và bán kiếm thêm ít tiền cũng ổn", anh Thủy vui vẻ nói.

Trong khi đó, anh Nguyễn Hoài Ân - người dân ở xã Định Mỹ (tỉnh An Giang) - cho biết mùa nước nổi về nên các cánh đồng ở xã Định Mỹ ngập nước. Anh tranh thủ đi đẩy côn (hay còn gọi là đẩy chì) bắt cá lóc trên đồng.

Đẩy côn là hình thức đánh bắt cá độc đáo. Anh Ân chọn 2 cây tre để tạo thành hình chữ V. Trên mỗi cây tre dài, anh cột thêm giàn chì (một giàn chì dài khoảng 3-4m). Sau đó anh lắp đặt lên chiếc vỏ lãi để tạo thành giàn côn hoàn chỉnh rồi dùng sức đẩy.

"Lắp đặt giàn côn trên vỏ lãi xong, tôi sẽ dùng sức đẩy đi về phía trước. Cá lóc trúng côn sẽ hoảng sợ rồi lặn sâu xuống bùn lên bọt bong bóng nước. Tôi chỉ cần nhìn thấy bọt nước và dùng nơm để bắt cá. Mỗi ngày tôi đẩy côn cũng bắt được 5-6kg cá lóc đồng. Cá ngon ngon không à", anh Ân chia sẻ.

Đẩy côn, cất vó mùa nước nổi tràn đồng dính cá đồng phát ham - Ảnh 3.

Những ngày qua mưa kết hợp triều cường nên các con kênh trong vùng đệm U Minh Thượng ngập tràn nước. Người dân đặt vó bắt cá đồng - Ảnh: CHÍ CÔNG

Đẩy côn, cất vó mùa nước nổi tràn đồng dính cá đồng phát ham - Ảnh 4.

Đẩy côn mùa nước nổi tràn đồng dính nhiều cá lóc đồng - Ảnh: CHÍ CÔNG

Đẩy côn, cất vó mùa nước nổi tràn đồng dính cá đồng phát ham - Ảnh 5.

Hình thức đẩy côn bắt cá lóc đồng chỉ có vào mùa nước nổi tràn đồng ở miền Tây - Ảnh: CHÍ CÔNG

Đẩy côn, cất vó mùa nước nổi tràn đồng dính cá đồng phát ham - Ảnh 6.Cuộc thi Lan tỏa năng lượng tích cực 2026: Nhịp sống biên giới mùa nước nổi

Với người dân làm nghề hạ bạc, nước tràn đồng không đơn thuần là sự thay đổi của mùa vụ, mà là cơ hội mưu sinh, là món quà mà thiên nhiên ban tặng sau một năm trông đợi.

Mùa nước nổi kết hợp cùng triều cường và mưa lớn kéo dài đang làm ngập tràn các kênh rạch, đồng bãi tại tỉnh An Giang. Đây là thời điểm nguồn thủy sản tự nhiên đổ về sinh sôi, mở ra sinh kế thời vụ quan trọng cho cư dân các địa phương như vùng đệm U Minh Thượng, Hòn Đất hay Định Mỹ. Để tận dụng dòng phù sa, nhiều nông dân đã chủ động khôi phục các ngư cụ truyền thống nhằm khai thác hiệu quả nguồn lợi cá đồng. Tại vùng đệm U Minh Thượng, phương thức cất vó với cấu tạo khung tre chéo hình chữ X và lưới thòng sâu lòng đang mang lại hiệu suất kinh tế rõ rệt. Theo ngư dân Lê Văn Thủy, cách khai thác này giúp bắt được đa dạng chủng loại từ cá rô, cá lóc đến cá mè vinh, trung bình mỗi ngày thu hoạch 10 đến 20kg thủy sản, cá biệt có mẻ bắt được cá tra nặng gần 10kg. Nguồn thu này không chỉ nâng cao chất lượng bữa ăn gia đình mà còn tạo thêm khoản thu nhập tiền mặt đáng kể giữa mùa vụ. Song song với đặt vó, nghề đẩy côn trên vỏ lãi cũng phát huy hiệu quả cao tại các cánh đồng ngập sâu ở xã Định Mỹ. Ngư dân Nguyễn Hoài Ân áp dụng giàn tre chữ V gắn chì dài 3 đến 4m để rà sát đáy nước, nhận diện luồng bọt khí của đàn cá lóc ẩn mình dưới bùn rồi dùng nơm chụp bắt, đạt sản lượng ổn định từ 5 đến 6kg mỗi ngày. Nhịp sống hạ bạc sôi động ấy khẳng định giá trị bền vững của tri thức bản địa trong việc thích ứng và mưu sinh thuận theo tự nhiên của cư dân miền Tây.
amung