Góp ý vào dự án Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi) tại phiên thảo luận tại hội trường sáng 30/10, đại biểu Quốc hội Vũ Văn Tiến (đoàn Hải Phòng) đề cập vụ việc liên quan đến các dự án của Tập đoàn Mường Thanh tại Hà Nội, với hơn 3.900 căn hộ nằm trong phương án dự kiến phá dỡ để xử lý sai phạm.
Đại biểu Quốc hội Vũ Văn Tiến.
“ Vì sao những vi phạm nghiêm trọng về quy hoạch, trật tự xây dựng, lại có thể diễn ra trong thời gian dài, để rồi hàng nghìn căn hộ được đưa vào giao dịch, người dân bỏ tiền mua, sinh sống nhiều năm, đến khi xử lý lại đứng trước nguy cơ mất nhà? ”, đại biểu đặt câu hỏi.
Đại biểu cũng băn khoăn vì sao phải mất nhiều năm mới tìm được hướng giải quyết và trở thành nỗi bất an của hàng nghìn gia đình? Người đã vào ở thì thấp thỏm, lo âu, người bỏ tiền mua căn hộ lại mòn mỏi chờ được cấp sổ hồng.
Từ thực tế này, ông Tiến cho rằng việc sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản không chỉ nhằm tháo gỡ vướng mắc, khơi thông nguồn lực, tạo điều kiện cho thị trường phát triển mà còn phải thiết kế các quy định chặt chẽ, đủ sức răn đe.
“ Làm sao để chủ đầu tư không muốn vi phạm, không dám vi phạm và không thể vi phạm? ”, đại biểu Tiến nêu vấn đề.
Để hoàn thiện dự án Luật, ông Vũ Văn Tiến đề nghị phải kiểm soát chặt chẽ ngay từ khi bất động sản được đưa ra bán.
Theo ông, dự thảo Luật đã quy định về công khai thông tin và điều kiện đưa bất động sản vào kinh doanh. Tuy nhiên, vấn đề cần làm rõ là những quy định này đã đủ để ngăn chặn việc chủ đầu tư bán căn hộ không đúng quy hoạch, thiết kế được phê duyệt hay chưa.
“ Bởi dự án được duyệt có bao nhiêu tầng, số căn hộ, diện tích thế nào đều đã có hồ sơ rõ ràng. Vấn đề là khi chủ đầu tư đưa căn hộ ra bán, vấn đề hậu kiểm diễn ra thế nào? Ai đối chiếu với hồ sơ đó hay không? Nếu số căn hộ đưa ra bán nhiều hơn số được phê duyệt thì phải phát hiện và ngăn chặn ngay, chứ không thể để người dân bỏ tiền mua, vào sinh sống mới tìm cách xử lý ”, đại biểu phân tích.
Do vậy, đại biểu đề nghị hoàn thiện các quy định theo hướng xác định rõ trách nhiệm kiểm tra, đối chiếu danh mục căn hộ đưa vào kinh doanh với quy hoạch, thiết kế đã được phê duyệt.
Đồng thời, cần công khai danh mục những căn hộ đủ điều kiện bán, kịp thời cảnh báo và ngăn chặn giao dịch đối với các căn hộ vi phạm.
“ Không thể để hồ sơ được phê duyệt một đằng, căn hộ đưa ra bán một nẻo, đến khi xảy ra chuyện thì người mua mới biết mình đã mua phải căn hộ có sai phạm ”, đại biểu Vũ Văn Tiến nhấn mạnh.
Bên cạnh việc siết chặt điều kiện đưa bất động sản vào kinh doanh, đại biểu Vũ Văn Tiến đề nghị dự thảo Luật phải quy định rõ trách nhiệm của chủ đầu tư đối với những hậu quả do mình gây ra.
Chính phủ đã đề xuất các quy định về hành vi bị nghiêm cấm và trách nhiệm quản lý Nhà nước, song đại biểu đề nghị làm rõ hơn trách nhiệm của từng cơ quan khi để xảy ra tình trạng dự án xây dựng sai quy hoạch, sai thiết kế nhưng chủ đầu tư vẫn bán nhà, thu tiền của người dân.
Ông Tiến cho rằng những sai phạm nhỏ nếu không được phát hiện, ngăn chặn từ đầu sẽ tích tụ thành sai phạm lớn. Càng để kéo dài, hậu quả càng nặng nề, việc xử lý càng khó khăn, phức tạp.
Đặc biệt, hậu quả của các sai phạm trong lĩnh vực bất động sản không chỉ liên quan đến hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp mà còn trực tiếp ảnh hưởng đến tài sản có giá trị lớn, chỗ ở và khoản tiền tích cóp sau hàng chục năm của nhiều gia đình.
“ Không thể để chủ đầu tư cố tình, thu lợi từ sai phạm, rồi chỉ cần nộp phạt là xong. Nếu làm sai vẫn có lợi, người vi phạm không phải chịu hậu quả thích đáng thì rất khó ngăn chặn những vụ việc tương tự ”, đại biểu nhấn mạnh.
Vì vậy, đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo quy định rõ trách nhiệm của từng cơ quan trong việc phát hiện, ngăn chặn và xử lý sai phạm; nghiên cứu chế tài đủ nghiêm, có cơ chế thu hồi khoản lợi bất hợp pháp, không để chủ đầu tư tiếp tục hưởng lợi từ những căn hộ vi phạm.
Cũng theo kiến nghị của vị đại biểu Quốc hội, cần hoàn thiện các quy định theo hướng buộc chủ đầu tư phải hoàn trả, bồi thường và bảo đảm khắc phục hậu quả do mình gây ra, nhất là trường hợp công trình buộc phải phá dỡ, ảnh hưởng đến quyền lợi và chỗ ở của người dân.